Xóa bỏ lối đi tự mở qua đường sắt: Cần quyết liệt, đồng bộ

Tuyến đường sắt Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh Ninh Bình có chiều dài 102,18km (trong đó, đường sắt chính tuyến dài 94,22km; đường nhánh 7,96km). Toàn bộ đường sắt chính tuyến đoạn qua địa bàn đều chạy song song với Quốc lộ (QL) 1A, QL21, QL10 hai bên đường có nhiều khu dân cư.

Do đó, dọc tuyến đường sắt Bắc - Nam có nhiều lối đi tự mở, đường ngang không bảo đảm an toàn, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông (TNGT), nhất là những đoạn đi qua khu vực đông dân cư.

Theo thống kê của ngành chức năng (tại thời điểm tháng 9/2025), trên địa bàn tỉnh hiện còn 227 lối đi tự mở thuộc 17 xã, phường, trong đó nhiều điểm đã tồn tại từ lâu, không có hệ thống cảnh báo, không nằm trong quy hoạch, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn đường sắt.

Thực hiện Chỉ thị số 22/CT-TTg ngày 18/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác bảo đảm trật tự ATGT đường sắt trong tình hình mới, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 62/KH-UBND ngày 9/9/2025 về triển khai thực hiện Chỉ thị số 22/CT-TTg.

Bám sát kế hoạch của UBND tỉnh, Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng Cảnh sát giao thông chủ động phối hợp với ngành chức năng, chính quyền địa phương có tuyến đường sắt chạy qua và đơn vị quản lý đường sắt tiến hành rà soát toàn bộ các lối đi tự mở trên tuyến, xây dựng phương án xử lý phù hợp với từng vị trí, triển khai các biện pháp quyết liệt nhằm xóa bỏ triệt để các lối đi tự phát; đồng thời tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Qua rà soát có 56 lối đi đủ điều kiện đóng ngay trong năm 2025; 8 lối đề xuất chuyển thành đường ngang hợp pháp do phục vụ khu đông dân cư, lưu lượng phương tiện giao thông cao; các lối còn lại chưa thể đóng được do chưa có dự án đường gom, là lối đi duy nhất, hoặc tồn tại lâu đời, cần có giải pháp đồng bộ để bảo đảm an toàn cho người dân.

Kết quả, từ tháng 11/2025 đến nay, toàn tỉnh đã đóng 86/227 lối đi tự mở, thu hẹp 7 lối, chấm dứt một phần tình trạng các lối đi tự phát tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT đường sắt tồn tại trong nhiều năm. Song song với công tác tuyên truyền, lực lượng chức năng, cấp ủy, chính quyền địa phương nơi có tuyến đường sắt đi qua còn chủ động phối hợp với đơn vị quản lý đường sắt triển khai các biện pháp kỹ thuật, như: rào chắn, cắm biển cảnh báo, tổ chức kiểm tra, duy tu hành lang an toàn…

Theo thống kê của Ban ATGT tỉnh, năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 17 vụ TNGT đường sắt, làm 14 người chết, 2 người bị thương (tăng 2 vụ, tăng 8 người chết, giảm 4 người bị thương so với năm 2024).

Đáng chú ý, 3 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 7 vụ TNGT đường sắt, làm 6 người chết, 1 người bị thương (tăng 3 vụ, tăng 4 người chết, bằng số người bị thương so với cùng kỳ 2025). Nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng TNGT đường sắt trong thời gian qua cho thấy mức độ nguy hiểm hiện hữu của các lối đi tự mở qua đường sắt.

Thực tế cho thấy, việc xóa bỏ lối đi tự mở qua đường sắt còn khó khăn vì liên quan nhu cầu đi lại, sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, để thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 22/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác bảo đảm trật tự ATGT đường sắt trong tình hình mới và Kế hoạch 62/ KH-UBND của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Chỉ thị số 22/CT-TTg, UBND tỉnh đã chỉ đạo ngành chức năng, chính quyền các địa phương có tuyến đường sắt đi qua và đơn vị quản lý đường sắt tiếp tục tiến hành rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các lối đi tự mở.

Trong đó, giao Sở Xây dựng phối hợp với UBND các xã, phường có đường sắt đi qua và đơn vị quản lý đường sắt tăng cường các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi xâm phạm ATGT đường sắt; phối hợp Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh bố trí kinh phí hỗ trợ các địa phương thực hiện xóa bỏ các lối đi tự mở.

Công an tỉnh chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tăng cường kiểm tra người điều khiển phương tiện đường bộ tham gia giao thông tại đường ngang, lối đi tự mở; kiểm tra việc chấp hành các quy định về an toàn đối với phương tiện đường sắt để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

UBND các xã, phường có đường sắt đi qua quản lý chặt chẽ, không để phát sinh lối đi tự mở; rà soát, thống kê, phân loại công trình vi phạm, công trình gây ảnh hưởng ATGT đường sắt và đề xuất phương án giải quyết theo quy định; thực hiện công tác giải phóng mặt bằng để xây dựng đường gom, hàng rào ngăn cách, giải tỏa các công trình lấn chiếm, vi phạm, sử dụng trái phép hành lang ATGT và kết cấu hạ tầng giao thông đường sắt.

Đối với lối đi tự mở chưa thể xóa bỏ ngay, các địa phương triển khai các giải pháp tạm thời như: bố trí kinh phí tổ chức cảnh giới, bổ sung hệ thống biển báo còn thiếu, cắm biển hạn chế phương tiện giao thông đường bộ, xây dựng gồ, gờ giảm tốc để cảnh báo các phương tiện…