Quyết liệt thực hiện các giải pháp thu ngân sách Nhà nước từ nguồn sử dụng đất

Theo dự toán thu ngân sách Nhà nước năm 2024, tỉnh đặt mục tiêu tổng thu nội địa đạt 11.300 tỷ đồng (tăng 66% dự toán Trung ương giao, tăng 20% dự toán năm 2023). Trong đó, nguồn thu tiền sử dụng đất (SDĐ), tỉnh dự toán thu 7.500 tỷ đồng với mức giao cụ thể cho các địa phương: Giao Thủy thu 1.700 tỷ đồng; các huyện Hải Hậu, Vụ Bản, thành phố Nam Định cùng thu 1.000 tỷ đồng; các huyện Trực Ninh, Nghĩa Hưng cùng thu 600 tỷ đồng; các huyện Nam Trực, Xuân Trường cùng thu 500 tỷ đồng; Ý Yên thu 400 tỷ đồng; Mỹ Lộc thu 200 tỷ đồng. Mức dự toán thu ngân sách từ SDĐ tỉnh dự toán thu cao hơn 4.000 tỷ đồng, bằng 214% so với mức dự toán Trung ương giao.

Mức dự toán thu cao song được đánh giá là hoàn toàn phù hợp với thực tế đầu tư xây dựng, cung ứng mặt bằng các khu, điểm dân cư tập trung có thể đưa vào đấu giá quyền SDĐ của các huyện, thành phố. Bên cạnh đó, nguồn thu từ SDĐ sẽ được tỉnh ưu tiên dành để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng; nhất là giai đoạn từ nay đến hết năm 2025 tỉnh tập trung đầu tư nhiều công trình giao thông trọng điểm quy mô liên vùng, có ý nghĩa tăng năng lực thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đây là các yếu tố tạo động lực cho các huyện, thành phố quyết tâm đạt và vượt chỉ tiêu thu ngân sách từ SDĐ trong năm 2024.

Theo đồng chí Vũ Đình Hồng, Cục trưởng Cục Thuế tỉnh: “Hết quý I-2024, kết quả thu nội địa trừ tiền thu từ SDĐ của các huyện, thành phố đều bảo đảm tiến độ so với dự toán. Tuy nhiên, tính riêng khoản thu từ SDĐ đạt kết quả thấp so với tổng dự toán thu cả năm, toàn tỉnh mới đạt tổng thu 886,7 tỷ đồng, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2023 nhưng mới đạt 11,8% dự toán năm. Số thu từ SDĐ đã có thông báo nhưng chưa đến hạn nộp 78 tỷ đồng. Nếu tính cả số đã nộp và số chưa đến hạn nộp đạt 965,5 tỷ đồng, bằng 12,8% dự toán năm. Vì vậy, tính cả số thu thông báo chưa đến hạn nộp, trong những tháng còn lại của năm 2024, toàn tỉnh còn phải thu theo dự toán trên 6.453 tỷ đồng từ SDĐ. Tại nhóm các huyện, thành phố được giao dự toán thu từ SDĐ cao, trừ thành phố Nam Định, còn các huyện Giao Thủy, Vụ Bản, Hải Hậu đều đạt mức thu thấp từ tiền SDĐ. Hết quý I-2024, thành phố Nam Định đã thu 227 tỷ đồng từ SDĐ, đạt 23% dự toán năm; số thu từ đấu giá quyền SDĐ đạt 137 tỷ đồng; nguồn đã phê duyệt giá khởi điểm nhưng chưa đấu giá quyền SDĐ (gồm cả nguồn từ năm trước chuyển sang) là 23,6 tỷ đồng. Huyện Giao Thủy đã thu 162,6 tỷ đồng từ SDĐ, đạt 10% dự toán năm; số thu từ đấu giá quyền SDĐ đạt 114,5 tỷ đồng; nguồn đã phê duyệt giá khởi điểm nhưng chưa đấu giá là 724 tỷ đồng. Huyện Vụ Bản đã thu 735 tỷ đồng từ SDĐ, đạt 7% dự toán năm. Huyện Hải Hậu đã thu 32 tỷ đồng từ SDĐ, đạt 3% dự toán năm. Không riêng gì nhóm địa phương có số thu dự toán cao, tính đến hết quý I-2024, tất cả các huyện còn lại trên địa bàn tỉnh đều mới đạt mức thu ngân sách Nhà nước từ sử dụng đất thấp: Mỹ Lộc mới đạt 17% dự toán năm, Ý Yên mới đạt 11% dự toán năm, Trực Ninh mới đạt 17% dự toán năm, Xuân Trường mới đạt 14% dự toán năm, Nghĩa Hưng mới đạt 9% dự toán năm”.

Lý giải về số thu ngân sách Nhà nước từ SDĐ đến hết quý I-2024 còn thấp, đại diện lãnh đạo các huyện, thành phố cho biết, trong những tháng đầu năm các địa phương đều tập trung đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng các dự án khu dân cư tập trung đã khởi công và chuẩn bị các thủ tục đấu giá quyền SDĐ, nhất là phê duyệt giá đất khởi điểm; rà soát lại các diện tích đất xen kẹt, nhỏ lẻ chưa đưa vào khai thác, sử dụng tại địa bàn các xã, thị trấn để thực hiện các quy trình, thủ tục tiến hành đấu giá quyền SDĐ tập trung theo đợt; tiếp tục tiến hành khởi công và thi công xây dựng hạ tầng các khu dân cư tập trung đã được phê duyệt chủ trương đầu tư để chuẩn bị nguồn đất tổ chức đấu giá quyền SDĐ cho giai đoạn tiếp theo. Đại diện lãnh đạo các huyện, thành phố cũng khẳng định việc thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến thi công xây dựng, xác định giá đất khởi điểm của các khu dân cư tập trung, đất xen kẹt về cơ bản không có vướng mắc gì; các địa phương cũng nhận được sự phối hợp, hỗ trợ tích cực, hiệu quả từ phía các sở, ban, ngành liên quan. Vì vậy, các huyện, thành phố đều đánh giá sẽ thực hiện hiệu quả; một số địa phương còn nhận định có thể sớm hoàn thành, thậm chí có thể hoàn thành vượt mức dự toán được giao trong thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước từ SDĐ trong năm 2024.

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Ban TVTU, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nam Định nhận định: “Bằng việc chủ động các quy trình thủ tục, sẵn sàng các điều kiện về quỹ đất, trong tháng 5-2024, thành phố sẽ thực hiện đồng loạt các đợt đấu giá quyền SDĐ; dự kiến đến tháng 7, 8-2024, thành phố sẽ cơ bản hoàn tất số thu cả năm 2024 được tỉnh dự toán giao trong thu ngân sách Nhà nước từ tiền SDĐ được tỉnh giao. Hiện thành phố cũng rất tích cực thực hiện các phần việc liên quan để thúc đẩy đầu tư hạ tầng các khu dân cư tập trung mới theo kế hoạch, lộ trình đã được phê duyệt, nhằm chủ động về quỹ đất, sẵn sàng tổ chức đấu giá, tạo nguồn thu trong năm 2025. Các cấp chính quyền của thành phố đều quyết liệt hướng đến thực hiện hiệu quả nhất nhiệm vụ thu ngân sách từ SDĐ bởi đây sẽ là nguồn lực để thành phố đầu tư hàng loạt dự án trọng điểm như cầu qua sông Đào, đường trục phía Nam thành phố (đoạn từ đường Vũ Hữu Lợi đến Quốc lộ 21B)…”.

Đồng chí Doãn Quang Hùng, Chủ tịch UBND huyện Giao Thủy cho biết: “Đến thời điểm đầu tháng 4-2024, huyện đã phê duyệt giá đất khởi điểm để tổ chức đấu giá quyền SDĐ cho 4 khu dân cư tập trung. Trong tháng 4, huyện tiếp tục hoàn thiện thủ tục đấu thầu để từ nay đến tháng 6-2024 sẽ khởi công xây dựng 8 khu dân cư tập trung; khoảng tháng 7, tháng 8 sẽ tổ chức đấu giá quyền SDĐ một phần ở các khu dân cư đang xây dựng này. Tính gộp số tiền khởi điểm dự kiến của 8 khu dân cư tập trung sẽ khởi công này cùng số tiền đã phê duyệt giá đất khởi điểm, huyện Giao Thủy có nguồn thu ngân sách khoảng 2.800 tỷ đồng. Cũng trong tháng 4, huyện sẽ hoàn thiện thủ tục để tổ chức đấu giá quỹ đất xen kẹt tại địa bàn các xã, thị trấn với số thu dự kiến 60 tỷ đồng”. Là địa phương được giao số thu ngân sách dự toán từ SDĐ cao nhất tỉnh nhưng với tiến độ thực hiện các phần việc cùng tổng giá trị quỹ đất có thể đưa ra đấu giá quyền SDĐ sơ bộ cho dự kiến năm nay, huyện Giao Thủy có thể vượt số thu dự toán giao ở mức cao.

Theo đồng chí Trần Thế Anh, Chủ tịch UBND huyện Hải Hậu: 3 tháng đầu năm tuy huyện chưa có số thu ngân sách Nhà nước từ SDĐ nhưng huyện đã tập trung hoàn thiện các thủ tục liên quan để khởi công, xây dựng và đẩy nhanh tiến độ thi công hạ tầng các khu dân cư tập trung; rà soát, thực hiện các thủ tục để tổ chức đấu giá quyền SDĐ các diện tích đất xen kẹt tại các xã, thị trấn và đấu giá quyền SDĐ các khu dân cư tập trung đã có mặt bằng. Huyện cũng cam kết với tỉnh sẽ hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách Nhà nước từ SDĐ theo chỉ tiêu tỉnh giao”.

Để phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách Nhà nước năm 2024 và những năm tiếp theo ở mức cao nhất, đặc biệt là khoản thu từ SDĐ, tại cuộc họp triển khai nhiệm vụ 9 tháng cuối năm 2024, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Đình Nghị yêu cầu các sở, ban, ngành, các huyện, thành phố phải xác định thu ngân sách từ SDĐ từ nay đến hết năm 2025 là nhiệm vụ trọng tâm, tạo nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản và giải quyết nhu cầu SDĐ xây dựng nhà ở của nhân dân. Đặc biệt, lãnh đạo cấp huyện, nhất là các đồng chí Bí thư, Chủ tịch UBND huyện, thành phố phải quyết liệt, chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo thực hiện, chịu trách nhiệm trước tỉnh về kết quả thu ngân sách Nhà nước từ SDĐ. Chủ động xử lý theo thẩm quyền hoặc kịp thời báo cáo để tỉnh sớm nắm bắt, hỗ trợ xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các phần việc liên quan đến triển khai dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, khu dân cư tập trung, đấu giá quyền SDĐ. Nhất là khâu xác định giá đất khởi điểm, các huyện, thành phố tổ chức thực hiện theo hướng dẫn của Sở Tài chính đảm bảo trình tự, thủ tục theo quy định; nắm chắc diễn biến tình hình giá đất trên địa bàn, làm cơ sở để đề xuất, trình cơ quan có thẩm quyền phương án giá khởi điểm phục vụ công tác đấu giá quyền SDĐ. Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Cục Thuế tỉnh và các đơn vị, địa phương có liên quan tập trung thẩm định phương án giá khởi điểm báo cáo Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể tỉnh, trình UBND tỉnh phê duyệt kịp thời phục vụ công tác đấu giá quyền SDĐ theo quy định. Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đơn vị có liên quan theo dõi, hướng dẫn các huyện, thành phố tổ chức công tác đấu giá quyền SDĐ đảm bảo theo đúng quy định. Ngay sau khi kết thúc đấu giá, các cơ quan chuyên môn huyện, các xã, thị trấn phải hướng dẫn người trúng đấu giá thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định, sau đó, khẩn trương cấp Giấy chứng nhận quyền SDĐ.

Bên cạnh đó, các địa phương cũng phải tổ chức lựa chọn các đơn vị tư vấn, nhà thầu thi công đảm bảo đủ năng lực, tuân thủ đúng trình tự, thủ tục theo quy định; nỗ lực đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng hạ tầng các khu đô thị, khu dân cư tập trung. Tỉnh cũng giao Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng và các đơn vị có liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn các huyện, thành phố thực hiện và đảm bảo đầy đủ các quy hoạch, kế hoạch SDĐ; quy hoạch xây dựng, kế hoạch phát triển nhà ở, kế hoạch đầu tư công trung hạn... phù hợp để có kế hoạch tiếp tục đầu tư xây dựng các khu đô thị, khu dân cư tập trung năm 2025 và các năm tiếp theo. Đồng thời, tăng cường quản lý, giám sát, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp môi giới, mua bán bất động sản trái quy định, buông lỏng quản lý, vi phạm pháp luật về đất đai, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt của UBND tỉnh, sự vào cuộc của các ngành chức năng và các địa phương, chắc chắn hoạt động thu ngân sách Nhà nước từ SDĐ năm 2024 sẽ đạt kết quả tích cực./.

Bài và ảnh: Thanh Thúy