Nông dân trồng dứa Tam Điệp "căng mình" bảo vệ thành quả sản xuất trước nắng nóng gay gắt

Tỉ mẩn bảo vệ từng quả dứa

Cây dứa vốn nổi tiếng chịu hạn, chịu nắng tốt, nhưng riêng quả dứa giai đoạn sắp thu hoạch bỗng trở nên vô cùng nhạy cảm. Dưới cái nắng gắt gao trên 40°C, những quả dứa mọng nước nếu không được che chắn kịp thời rất dễ bị chám nắng, cháy hỏng. Gặp những trận mưa dông đột ngột, dứa sẽ thối ngay tại ruộng, bao nhiêu công sức trồng, chăm sóc coi như đổ sông đổ biển. "Trồng một năm rưỡi mới thu được quả dứa, mà để cháy nắng thì xót xa lắm", chị Mai Thị Thêu, tổ 5 (phường Tam Điệp) chia sẻ.

Khắp các triền đồi dứa tại phường Tam Điệp những ngày này, đâu đâu cũng thấy bầu không khí hối hả của nông dân tìm cách xoay xở để “giải nhiệt” cho cây, tỉ mẩn che chắn bảo vệ từng quả dứa.

Lường trước cái nắng gay gắt, từ gần 1 tháng trước, chị Nguyễn Thị Soi, tổ 8 (phường Tam Điệp) đã chủ động bỏ ra 15 triệu đồng để mua lưới đen che phủ toàn bộ 5.000 m2 dứa đang chuẩn bị thu hoạch của gia đình. Thế nhưng, thời tiết những ngày này quá khắc nghiệt, nhiều quả dứa vẫn bị cháy hỏng.

Chị Soi chia sẻ: Thông thường để bảo vệ quả dứa vào mùa hè này, chúng tôi phải thuê người dùng dây bó các lá ôm chặt che chắn xung quanh quả để nắng không chiếu trực tiếp vào quả, nhưng thời điểm này không kiếm đâu được ra lao động, giải pháp tình thế là mua lưới đen để che. Tuy nhiên, cái khó của phương pháp này là đến lúc thu hoạch lại phải nhấc lưới ra. Trong khi đó hàng vạn cây dứa, không phải chín đồng loạt, nên lại phải nhấc lưới ra đi chọn từng quả chín thu trước, sau đó lại đậy lưới vào, rất mất công. Đặc biệt, không cẩn thận, để hở ra chỗ nào là cháy chỗ đấy, thậm chí với những quả dứa bị đổ ra khỏi tán lá, có che lưới nắng vẫn xuyên qua làm cháy quả.

Không chỉ chị Soi, nhiều nông dân địa phương cũng cho biết việc tìm mua lưới đen lúc này vô cùng khó khăn do mặt hàng này đang rơi vào tình trạng khan hiếm, "cháy hàng".

Đối với gia đình chị Dương Thị Lẫy, tổ 18 (phường Tam Điệp) sở hữu 5 ha dứa trồng gối vụ, đồng nghĩa với việc lúc nào gia đình cũng có diện tích được thu hoạch. Chị Lẫy bộc bạch: "Phải rải lưới ra che nắng, nhất là ở vụ hè này, diện tích lớn quá không có người làm thì cháy hết. Khó nhất là tìm nhân công vì công việc này rất vất vả". Để bảo vệ nông sản, chị áp dụng tổng hợp nhiều biện pháp. Khi quả dứa giai đoạn ra hoa, quả non thì nẹp luống để lá chụm lại bảo vệ. Đến khi quả lớn, chị bắt buộc phải dùng lạt buộc lá ôm trọn lấy quả dứa, chỗ nào còn hở thì phải mua thêm rơm để rải quanh quả che đi. Chị Lẫy cũng thừa nhận: "Tìm được giải pháp chống nắng tối ưu cho cây dứa rất khó, vẫn phải là sức người tỉ mẩn làm từng cây một, khó đưa cơ giới vào được".

Thay đổi múi giờ làm việc để giữ sức

Đứng trước cái nắng nóng như muốn "vắt kiệt" sức lực, người nông dân Tam Điệp không thể áp dụng lịch trình canh tác như ngày thường. Để bảo vệ sức khỏe trước nguy cơ say nắng, sốc nhiệt và tổn thương do tia cực tím, bà con đã chủ động chuyển đổi hoàn toàn sang múi giờ làm việc “đặc biệt” với phương châm “Làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”.

Anh Dương Văn Thắng, tổ 8 (phường Tam Điệp) chia sẻ: "Những ngày trời nắng như này tôi phải tranh thủ đi ra đồng từ 4 giờ sáng. Buổi chiều thì 4-5 giờ chiều mới dám ra, rồi thắp đèn làm đến tận 7-8 giờ tối". Việc ra đồng từ lúc mờ sương khi không khí còn chút dịu mát, hay đội đèn xuyên đêm trên những triền đồi lộng gió là giải pháp bắt buộc để người nông dân giữ sức bền cho một cuộc chiến dài hơi với thiên nhiên. Không chỉ khâu chăm sóc, ngay cả việc thu hoạch cũng là một thử thách về thể lực, khi các nhân công phải oằn mình vác trên vai những sọt dứa nặng tới 70-80 kg băng qua những lối đi gai góc giữa thời tiết oi nồng.

Thời tiết ngày càng cực đoan và những đợt nắng nóng trên 40°C chắc chắn sẽ còn lặp lại với tần suất dày hơn. Giải pháp căn cơ trước mắt chính là việc chủ động trồng gối vụ, rải vụ luân phiên. Việc không để diện tích dứa chín tập trung quá lớn vào giai đoạn cao điểm mùa hè giúp giảm bớt áp lực thiếu hụt nhân công, giúp các gia đình có đủ thời gian che chắn, bó lá cho từng gốc dứa chu đáo nhất.

Trước cái nắng như đổ lửa này, giải pháp tình thế nhưng hiệu quả nhất để giữ an toàn cho cả nguồn vốn lẫn sức lực được chị Nguyễn Thị Soi chia sẻ: “Tôi đang cố gắng liên hệ với thương lái để tiêu thụ sớm, tránh tình trạng dứa lưu ruộng quá lâu sẽ gây thêm thiệt hại”.

Nắng nóng vẫn đang tiếp diễn gay gắt, nhưng sự linh hoạt, nhạy bén trong canh tác cùng tinh thần kiên cường, biết tự bảo vệ mình của những người nông dân nơi đây đang giúp họ đứng vững trước những thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên.