Người đàn bà nhân ái

Vậy mà…Hôm mưa gió ấy mẹ Diên vẫn ra suối, bảo là kiếm con cá con cua về nấu canh cho hai đứa. Bất chợt một con lũ quét hung dữ ồng ộc đổ về cuốn mẹ Diên đi, hai hôm sau mới tìm được mẹ mắc lại giữa những tảng đá. Bây giờ, chỗ mẹ ngồi đợi cha, người ta dựng lên một cái rạp khung sắt xung quanh chăng kín vải vàng. Tiếng nhị, tiếng kèn, tiếng trống… Ò í e… Ò í e.. cứ như cấu từng khúc ruột của Diên…

Mấy năm xa mẹ là mấy năm dằng dặc nhất của cuộc đời hai chị em Diên. Nhưng với cha, nỗi nhớ thương mẹ trong cha nguôi dần. Một lần Diên nghe cha nói với chú Lợi, chú Lời :“Vì con Diên, thằng Nam, cần phải có người chăm lo chu tất, có lẽ tôi phải lấy vợ. Rồi cha lấy cô Thoan người cùng xã. Cô gầy, da đen, mặt gẫy, mắt ti hí … Diên biết cha không phải là đàn ông háo sắc, và cũng biết lấy cô Thoan làm vợ mục đích của cha, thêm người đỡ đần việc nhà nuôi nấng chăm sóc hai đứa con, nhưng trong lòng Diên không hề thoải mái.

Hôm đưa cô Thoan về, Ông Bổng bảo : “Từ nay cô Thoan sẽ thay mẹ các con để lo toan việc nhà. Bởi vậy các con phải gọi cô là mẹ”. Phản ứng của Diên ngay tức thì, nó đứng phắt dậy, mặt mày đỏ phừng, nó không nói mà là gào lên: “Không! Không! Không bao giờ”. Ông Bổng trợn mắt: “Con này hỗn…”. Ông chưa nói hết câu cô Thoan đã nhanh nhảu: “Anh đừng nổi nóng… các con gọi  là cô cũng được mà…”

“Mấy đời bánh đúc có xương/ Mấy đời dì ghẻ biết thương con chồng”, câu ca dao ám ảnh, như ngàn mũi dao khía vào, làm Diên  không giữ nổi bình tĩnh, gườm gườm nhìn cô Thoan, bỗng nó rít lên: “Nhà tôi đang yên lành sao bà lại đến đây?”. Không kìm chế nổi, ông Bổng xỉa ngón tay vào mặt Diên: “Mày có im đi không! Đồ mất dạy!”. Những ý nghĩ đến nhanh, Diên mường tượng ra cảnh cô Thoan sẽ hành hạ hai chị em nó. Diên lớn rồi nên không sợ, nhưng còn thằng Nam, đứa em bé bỏng và tội nghiệp của nó! Bây giờ đến ngay cha, nhẽ nào chỉ vì người đàn bà này lại bảo nó là đồ mất dạy. Diên không ghìm nổi sự bực tức, và cả sự uất ức nữa, nó “xù lông nhím”, quắc mắt, gào lên: “Bà cút đi… Tôi ghét bà… Đồ xấu xa…Tôi ghét bà”.

Diên chưa kịp định hình vì hành động khá manh động, ông Bổng đã chồm đến như một con hổ dữ, ông xoè bàn tay, định giáng xuống cái tát vào má con gái. Nhưng ông Bổng chưa kịp tát, tay cô Thoan đã như một gọng kìm, bằng xương xẩu kẹp chặt cổ tay ông: “Nếu anh động đến con bé, dù chỉ là một sợi tóc tôi cũng không tha cho anh đâu!”.

***

Cô Thoan đã chính thức làm vợ của cha. Diên hiểu rằng mọi phản kháng càng ngày càng vô nghĩa. Nó chỉ biết lầm lũi, u sầu, hay đi lang thang, chẳng muốn giao tiếp với ai. Diên thường xuyên vào rừng, ngồi dưới một gốc cây, ôm mặt khóc. Nó khóc vì nghĩ; người mẹ kế đó không chỉ cướp cha nó mà mai sau sẽ chiếm giữ ngôi nhà, đẩy chị em nó ra ngoài đường.

Một lần quá chán nản trốn học, đi lang thang, lại vào rừng, Diên ngồi xuống một phiến đá dưới gốc cây, tay chống cằm đưa mắt nhìn vào cánh rừng hun hút, nghĩ lại những ngày vừa qua…

Đã hơn một năm cô Thoan có mặt ở nhà Diên, tuy cô không có điều gì đáng phàn nàn trong cư xử hay nanh nọc, ức hiếp hai chị em, song nó cứ cực đoan nghĩ, cô ta đang ấp ủ một âm mưu gì ghê gớm. Âm mưu ghê gớm ư! Tôi sẽ chống trả lại quyết liệt, tôi sẽ bảo vệ tôi và em của tôi. Bỗng nhiên trong lồng ngực Diên nhói đau. Hình như sự phản kháng dẫu chỉ trong ý nghĩ thôi cũng làm con tim nhỏ bé nhỏ máu. Nhưng sao thế này, Diên thấy cả khó thở nữa, trời ơi, có ai không, tôi đau quá, tôi mệt quá, tôi chết mất. Mắt Diên hoa lên, đầu óc bấn loạn, nó hoảng sợ, run lẩy bẩy. Chợt bên tai Diên hình như có tiếng của mẹ : “Trời ơi! Con làm sao thế này… Có mẹ đây rồi… Mẹ sẽ lo cho con”. Rồi mẹ luồn hai cánh tay gầy guộc xốc nó lên. Mẹ chạy, bàn chân mẹ rẽ lên đám lá mục rải đất đường mòn trong rừng. Lá quấn chặt, nhưng không níu được đôi chân mẹ. Mẹ vừa chạy vừa hét lên “Có ai không! Cứu con tôi với”.

Ở bệnh viện huyện, được cấp cứu, được truyền, mấy tiếng sau Diên tỉnh dậy. Việc đầu tiên nó dụi mắt xem mẹ đâu. Nhưng nào đâu có mẹ. Người đàn bà đang lúi húi làm cái gì đó ở đầu giường bệnh là cô Thoan.  Nghe tiếng động, cô quay lại, vẻ mặt như giãn ra: “Giời ơi, may quá Diên đã tỉnh lại”. Diên giả vờ như không nghe thấy, không nhìn thấy, đôi mắt khép hờ. Nó ngẫm ngợi. Không hiểu sao cô Thoan lại có mặt kịp thời vậy nhỉ. Nó làm sao biết được, mỗi lần nó đi lang thang, cô Thoan đều lặng lẽ, kín đáo theo. Thực ra cô Thoan cũng sợ, vì cô đến nhà nó làm nó uất ức nhỡ đâu nó dại dột. Đã đành nó không nhận cô là mẹ, nhưng lấy bố nó rồi, đơn giản nhất là phải coi con chồng như con mình. Cô điện cho dì Tơm, khi dì Tơm đến, Diên nghe cô Thoan thì thào: “Bác sĩ bảo Diên có vấn đề về tim. Cô ở đây trông cháu Diên một lát, tôi về lo cơm nước cho bố con thằng Nam, với lại ra hiệu bán chỉ vàng lấy tiền nộp viện phí và thuốc men”. Cô Thoan tất tưởi đi. Dáng cao ngỏng, đen đủi liêu xiêu.

Có điều Diên lấy làm ngạc nhiên, thằng Nam em trai chẳng biết từ khi nào nó lại quấn quýt cô Thoan. Cũng không hẳn cô Thoan “mua chuộc” nó bằng đồng quà tấm bánh. Cũng không phải lúc nào cô cũng cưng nựng vuốt ve nó. Có lần Diên thấy cô quát nạt nó ầm ĩ, đấy là lần nó làm bài kiểm tra môn toán bị điểm 4. Cô mắng nó sơi sơi, sau đó lại ôm nó vào lòng, thủ thỉ “Phải chịu khó học hành vào. Sau này muốn mở mày mở mặt với làng với xã, muốn cho mẹ con dưới suối vàng không tủi hổ vì có đứa con dốt nát, thì phải học.”

Diên bĩu môi, nghĩ thầm “Giả nhân giả nghĩa”, ấy vậy mà sau cái bĩu môi bỗng dưng trong đầu nó lại cộn lên một ý nghĩ lạ lùng. Hay tại mình độc đoán, hay tại mình nhìn cô Thoan bằng con mắt ác cảm. Xét cho cùng thời gian qua cô có làm gì độc ác với hai chị em nó đâu. Có khi cô thương hai chị em nó thật ấy chứ. Có lần Diên lén nghe cuộc trò chuyện của cha và cô Thoan. Cha bảo: “Hay mình đẻ một đứa? “ Cô Thoan thì thào: “Thôi anh ạ, vì chị đã để lại cho em hai đứa con rồi..”

Lần nghe lén ấy làm Diên cũng có chút xúc động. Dẫu có nhìn cô Thoan bằng ánh mắt dịu lại, song sự mặc cảm vẫn cứ đè trĩu trong lòng. Nó cố tỏ ra thân thiện với cô, nhưng quả tình thật khó.

Năm Diên học lớp mười một, cô Thoan bảo với ông Bổng : “Sang năm cái Diên thi vào đại học rồi, em không muốn bệnh tim làm ảnh hưởng đến tương lai của con!”. “Vậy em định làm gì?”. “Phải đưa con lên Hà Nội chữa bệnh!”. Ông Bổng thở dài, nghĩ thế nào ông chợt buông ra một câu não nề: “Nhưng mà tiền?”. Cô Thoan nói chắc nịch: “Em tính toán rồi. Em sẽ bán nhà, vườn tược của em bên ngoại, anh thấy đấy, từ ngày sang đây nhà ấy bỏ không!”

Cô Thoan nói là làm. Nhà cửa vườn tược nhà cô được giải quyết nhanh. Những ngày nghỉ hè đầu tiên, cô Thoan bảo: “Diên à, chuẩn bị đi với cô lên Hà Nội”. Dù biết mười mươi đi chữa bệnh, nhưng Diên vẫn hỏi lại: “Lên Hà Nội làm gì cơ?”. “Lên viện tim”.  Diên định “làm mình làm mẩy” lắc đầu chối từ hoặc liên mồm “Không cần… Không cần đâu…”, nhưng không hiểu sao Diên lại ngoan ngoãn đồng ý ngay. Có lẽ nó đã đến tuổi nghĩ đến bản năng sinh tồn, hoặc thể sự sợ hãi bệnh tật rồi. Cũng tốt thôi. Có người bỏ tiền đưa mình đi chữa bệnh thì chối từ làm gì. Mà cũng có thể cô ấy chơi ván bài quyết định mua chuộc mình. Thật xấu hổ cho ý nghĩ ti tiện ấy. Đấy là sau này Diên mới nghĩ được như vậy. Còn lúc đó, cái đầu non nớt dại khờ của nó chỉ chứa rặt những điều không thiện cảm với cô Thoan.

Hôm đi Hà Nội, ông Bổng bảo để đưa hai mẹ con đi, nhưng cô Thoan bảo, để hai cô cháu lên xem tình hình thế nào rồi điện về. Trong thâm tâm ông  biết ơn Thoan lắm. Nào đâu cô ấy có tính toán hơn thiệt gì, từ ngày theo không ông về cô ấy một lòng một dạ phục vụ cha con ông. Ông biết cái Diên không thích cô, ông cũng mấy lần to nhỏ với con rồi, nhưng cái tuổi nó đang độ ương ngạnh, ông mong và hy vọng sau này con gái ông nghĩ lại, để Thoan đỡ tủi.

Lần đầu tiên trong đời Diên được đi Hà Nội. Cả đêm cứ thao thức, lo lắng, hồi hộp, bồn chồn. Trong đám lùng nhùng những ý nghĩ ấy, Diên nghĩ đến cô Thoan. Năm năm nay cô ấy thay mẹ chăm sóc hai chị em Diên. Đôi lúc Diên ương bướng tỏ thái độ hỗn xược với cô, mà cô vẫn âm thầm chịu nhẫn nhịn. Có lẽ cô ấy thương mình thật lòng, nên mới bán hết nhà cửa, vườn tược, ao chuôm lấy tiền chữa bệnh cho mình. Có lẽ cô ấy coi mình như con đẻ thật. Mình có lỗi với cô ấy quá. Không hiểu sao cái từ “dì ghẻ” nó cứ chua chát, nó cứ ám ảnh mình mãi thế. Đã đến lúc phải xoá bỏ cái sự ám ảnh vô lý đó. Nhưng mà, nói thì dễ, xoá bỏ sao khó thế. Đã có lúc nào mình thấy thương cô Thoan chưa. Người đàn bà gầy guộc, cao ngồng ngổng, đen thủi đen thui, người bà khoẻ mạnh bất kể việc gì, nặng nhọc mấy cũng lăn xả vào làm như đàn ông. Ngay như một lần thằng Nam bị sốt, nửa đêm cô Thoan bế thốc nó lên chạy một mạch đến trạm xá xã, rồi cô ôm nó vào lòng như muốn dùng hơi ấm từ trong thân thể còm cõi phả lên người nó, mà mình cũng chẳng mảy may xúc động. Mình là đứa con gái vô cảm thật ư. Trong bóng đêm, Diên thấy mắt mình nhoè nhoẹt, lại có vài ba giọt nước mắt chảy xuống miệng, đăng đắng mằn mặn. Xuống xe cô Thoan hỏi: “Diên có mệt lắm không?”.  Diên định nói “Con không sao đâu”, nhưng quả tình nói tiếng “con” sao mà khó thế. Diên cũng biết cô Thoan cũng không muốn gọi “Diên” đâu, mà cô muốn gọi “con” cơ, song, cô vẫn còn e ngại, cô ngại Diên chưa tiếp nhận được tiếng “con”. Năm năm nay cô vẫn cứ một điều “Diên”, hai điều “Diên”, chỉ khi nào, ngồi bên chồng, không có Diên ở đấy cô mới gọi là con! Cô Thoan nhẹ nhàng: “Ừ, không sao là tốt rồi, để cô gọi tắc xi”. “Thôi, ra đi xe buýt cũng được mà, tắc xi đắt lắm”. Cô Thoan khẽ nhíu mày: “Diên này, từ hôm nay Diên đừng nghĩ ngợi đến tiền nong, tốn kém gì gì nhá. Tất tật cô lo được hết, miễn sao Diên khỏi bệnh”. Bỗng dưng Diên thấy mắt mình cay cay.

Nhập viện được hôm trước, hôm sau bác sĩ gọi cô Thoan ra ngoài bảo: “Thật may, chị đưa cháu lên viện kịp thời. Trường hợp của cháu phải phẫu thuật càng sớm càng tốt”. Cô Thoan nói với bác sĩ: “Mọi việc mẹ con tôi trông chờ vào bệnh viện”. Bác sĩ bảo tiếp: “Phẫu thuật chắc chắn sẽ mất nhiều máu, vì vậy gia đình phải chuẩn bị …”. Cô Thoan điện về nhà. Hôm sau, ông Bổng, chú Lợi, chú Lời, cả dì Tơm đã có mặt ở viện, mọi người sẵn sàng tiếp máu cho Diên.

Trước khi cái xe cáng đưa Diên lên bàn mổ, cô Thoan nắm tay nó : “Cố lên nhé. Cô tin là Diên làm được”. Diên nhìn thấy nước mắt chảy trên mặt cô, vậy là nước mắt nó cũng ứa ra. Diên xoè tay nhỏ bé nắm chặt lấy bàn tay toàn xương xẩu của cô Thoan xiết chặt. Năm năm nay đây là lần đầu tiên nó nắm tay cô, mà lại xiết chặt nữa. Nó định nói câu cám ơn, nhưng nghèn nghẹn, nó nghĩ, đành khất câu cám ơn lại sau vậy.

Đúng như dự đoán của bác sĩ. Ca mổ của Diên mất nhiều máu. Ông Bổng, chú Lợi, chú Lời, cả dì Tơm nữa… lần lượt từng người đi thử máu, chẳng ai trùng nhóm máu với Diên. Cô Thoan lo toát mồ hôi, tại sao lại vậy, toàn những người máu mủ ruột thịt lại không cùng nhóm máu. Bác sĩ giải thích với cô, trường hợp như vậy là hết sức bình thường. Có lẽ mình cũng vào thử. Cô Thoan hăng hái vào phòng tiếp nhận máu. Thật kỳ lạ, nhóm máu của cô trùng với nhóm máu của Diên. Nhân viên y tế hỏi cô cho bao nhiêu đơn vị máu. Không một chút chần chừ cô thẳng thắn: “Lấy bao nhiêu cũng được, miễn sao tiếp đủ máu cho con tôi”.

Ca mổ của Diên thành công ngoài sự mong đợi của mọi người. Hôm Diên tỉnh lại, bác sĩ thăm bệnh cho nó xong, hồ hởi bảo ông Bổng: “Cháu sẽ phục hồi nhanh chóng thôi, sức trẻ mà, hơn nữa nó được truyền vào người dòng máu của một người mẹ sẵn sàng hy sinh mình”. Nghe bác sĩ nói, nước mắt Diên bỗng dưng giàn giụa. Nó run rẩy hỏi ông Bổng: “Mẹ đâu rồi bố?”

Diên cũng không hiểu sao tiếng “mẹ” nó vừa hỏi lại thoát ra nhẹ nhàng như vốn dĩ nó phải thế, vả lại tiếng “mẹ” ấy lại thật da diết. Ông Bổng ngạc nhiên lắm, không giấu nổi cảm xúc ông để nước mắt tự ứa ra từ hai hốc mắt hõm sâu. Ông cúi xuống khẽ thì thào: “Cả tuần nay mẹ con hầu như thức trắng, hôm nay có cha ở đây, giục mãi mẹ con mới chịu nằm nghỉ trên giường xếp ngoài hành lang”. Có cái gì như trồi lên chặn ngang cuống họng Diên. Hình như đó là một tiếng nấc. Tiếng nấc thay cho một lời ăn năn. Mẹ ơi, con có lỗi, có lỗi nhiều lắm với mẹ, mẹ ơi!