Lễ hội truyền thống Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền năm 2023

Sáng 28-9 (tức 14-8 âm lịch), Đảng ủy, UBND xã Nam Thắng (Nam Trực) tổ chức khai mạc lễ hội truyền thống Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền.

Trạng nguyên Nguyễn Hiền (1235-1255) là một trong 5 vị trạng nguyên nổi tiếng của quê hương Nam Định. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo ở làng Dương Miện, huyện Thượng Hiền, phủ Thiên Trường, trấn Sơn Nam Hạ, nay là thôn Dương A, xã Nam Thắng (Nam Trực). Là người có tư chất thông minh, ham học, năm 11 tuổi, Nguyễn Hiền đã nổi danh là “Thần đồng xuất khẩu thành chương”, tiếng tăm vang đến tận kinh thành. Trong kỳ thi Đình (1247), ông đỗ Trạng nguyên khi mới 12 tuổi, được Vua Trần ban cho 4 chữ vàng “Khai quốc Trạng nguyên”. Ông là người đầu tiên ở nước ta đỗ thủ khoa liên tiếp cả 3 kỳ: thi Hương, thi Hội, thi Đình và làm quan tới chức Thượng thư Bộ Công.

Những năm làm quan, Trạng nguyên Nguyễn Hiền có nhiều kế sách hay phò vua, giúp nước. Bằng trí tuệ và bản lĩnh của mình, Trạng nguyên Nguyễn Hiền đã nhiều lần đối mặt với các sứ thần phương Bắc, khiến các sứ thần phải nể phục, triều đình phương Bắc từ bỏ âm mưu xâm lược nước ta. Về nông nghiệp, ông chiêu dân đi khai hoang, đắp đê sông Hồng, đào kênh mương dẫn nước về đồng ruộng để phát triển sản xuất. Về quân sự, ông cho mở các xưởng rèn vũ khí, xây dựng võ đường rèn luyện quân sĩ, sẵn sàng chiến đấu chống quân xâm lược. Ông qua đời khi tuổi còn rất trẻ, nhà vua thương tiếc tôn ông làm Đại vương Thành hoàng, cho xây dựng đền thờ tại quê hương, ban hưởng lễ nghi quốc tế.

Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1994. Hàng năm, cứ vào ngày 15-8 âm lịch, người dân địa phương lại tưng bừng mở hội để tưởng nhớ, tri ân công lao của Trạng nguyên Nguyễn Hiền. Lễ hội truyền thống Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền năm Quý Mão 2023 được chính quyền và nhân dân xã Nam Thắng tổ chức trang trọng từ ngày 14 đến 16-8 âm lịch với các nghi lễ truyền thống: dâng hương, tế lễ, rước kiệu; các hoạt động văn hóa, thể thao sôi nổi: trống hội, múa lân, hát quan họ trên sông, giao lưu văn nghệ, dưỡng sinh, thi đấu bóng đá, bóng bàn, cờ tướng cùng nhiều trò chơi dân gian đặc sắc như: bắt vịt, kéo co, chọi gà… Trong lễ hội còn diễn ra các hoạt động trao thưởng khuyến học - khuyến tài cho con em địa phương đạt thành tích học tập xuất sắc trong năm học vừa qua.

Lễ hội truyền thống Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền là sự kiện văn hóa, giáo dục; ca ngợi, tôn vinh truyền thống hiếu học, học giỏi của người dân quê hương, góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, ý chí vượt khó, vươn lên trong học tập./.

Tin, ảnh: Khánh Dũng