Khai mạc Lễ hội truyền thống Chùa Viên Quang năm 2026, đón nhận Bảo vật Quốc gia Bia đá chùa Nghĩa Xá

Dự buổi lễ có lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Nội vụ; đại diện Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam; lãnh đạo địa phương cùng đông đảo tăng, ni, phật tử và nhân dân trong vùng.

Theo các tư liệu lịch sử, Chùa Viên Quang được xây dựng từ đầu thế kỷ XII. Do sự thay đổi dòng chảy của sông Hồng, chùa đã ba lần di dời và hiện tọa lạc tại làng Nghĩa Xá, xã Xuân Trường. Ngôi chùa được khởi dựng từ thời tiền Lý, sau đó được trùng tu, tôn tạo qua các thời kỳ, đặc biệt là thời Hậu Lê. Năm 1991, di tích đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia.

Không chỉ là nơi thờ Phật, chùa còn thờ các vị thiền sư nổi tiếng như Giác Hải và Không Lộ - những danh tăng có ảnh hưởng lớn trong lịch sử Phật giáo Việt Nam. Trải qua thời gian, chùa vẫn bảo tồn được nhiều di vật, cổ vật quý, trong đó có hệ thống văn bia mang giá trị tư liệu đặc biệt.

“Bia đá chùa Nghĩa Xá” có niên đại năm Thiên Phù Duệ Vũ thứ 3 (1122) dưới triều Lý. Nội dung bia ghi chép về quá trình xây dựng, tu bổ chùa, đồng thời thể hiện tư tưởng Phật giáo và dấu ấn của các bậc cao tăng đương thời. Sau quá trình thẩm định chặt chẽ, ngày 3/2/2026, “Bia đá chùa Nghĩa Xá” đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận là Bảo vật Quốc gia.

Lễ hội truyền thống Chùa Viên Quang năm 2026 diễn ra từ ngày 16-18/4 (tức 29/2-2/3 âm lịch), là dịp tưởng nhớ công đức các bậc tiền nhân, đồng thời lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp, góp phần bảo tồn và phát huy di sản trong đời sống hôm nay. Lễ hội được tổ chức với phần lễ và phần hội đan xen, giàu bản sắc: phần lễ trang nghiêm với các nghi thức dâng hương, rước lễ, tế lễ theo nghi thức Phật giáo và phong tục địa phương. Phần hội sôi nổi với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian, thu hút đông đảo nhân dân và du khách. Sự kiện càng thêm ý nghĩa khi địa phương vinh dự đón nhận Bằng công nhận Bảo vật Quốc gia đối với “Bia đá chùa Nghĩa Xá” - hiện vật tiêu biểu về giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật.

Việc tổ chức lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh của nhân dân mà còn góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Thông qua các hoạt động lễ hội, những nét đẹp văn hóa lâu đời được gìn giữ, lan tỏa, đồng thời tăng cường sự gắn kết cộng đồng, giáo dục truyền thống lịch sử, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.