Khai mạc Lễ hội truyền thống chùa Cự Trữ năm 2026

Dự lễ khai mạc có các đồng chí: Thiếu tướng Vũ Quốc Thắng, Phó Chánh Thanh tra Bộ Công an; lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao; lãnh đạo xã Ninh Giang; các vị chư tôn hòa thượng, thượng tọa, đức tăng, ni cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Phát biểu khai mạc lễ hội, lãnh đạo xã Ninh Giang nhấn mạnh: Năm 1992, cụm di tích đền, đình, chùa Cự Trữ được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử quốc gia với các tiêu chí đặc biệt về giá trị thẩm mỹ và niên đại. Di tích được ví như “bảo tàng sống” về nghệ thuật chạm khắc gỗ vùng đồng bằng Bắc Bộ với hệ thống kiến trúc đan xen qua các thời kỳ từ Hậu Lê (thế kỷ 17-18) đến thời Nguyễn (thế kỷ 19), còn lưu giữ nguyên vẹn nhiều dấu ấn cổ kính. Nổi bật là hệ thống cột gỗ lim đặt trên những tảng đá nguyên khối, tiền đường xây theo kiểu tam sơn cùng các mảng chạm khắc tinh xảo mang đề tài “Tứ linh”, “Tứ quý”.

Cùng với giá trị về kiến trúc, chùa và đền hiện còn lưu giữ hệ thống di vật, cổ vật phong phú, có giá trị lịch sử cao, bao gồm: Hệ thống tượng Pháp (tượng Phật) được tạc bằng gỗ hoặc đất luyện từ thế kỷ 18-19; các đạo sắc phong từ các triều đại phong kiến, đại tự, cuốn thư và hệ thống vườn tháp cổ kính, bộ chân đèn và bát hương gốm men cổ có niên đại hơn 400 năm. Khuôn viên di tích vẫn giữ được sự tĩnh mịch, hài hòa với thiên nhiên, bảo đảm tính nguyên bản theo quy định của Luật Di sản văn hóa.

Cụm di tích không chỉ là những công trình kiến trúc đơn thuần, mà còn mang ba ý nghĩa cốt lõi: Trải qua lịch sử hình thành và phát triển, cụm di tích gắn liền với quá trình khai hoang, lập làng, hình thành vùng đất “quần cư” trù phú bên dòng sông Ninh Cơ; đây là nơi thờ phụng các vị Thành hoàng, những bậc tiền nhân đã có công lấn biển, lập làng, tạo dựng nên diện mạo quê hương Ninh Giang (Phương Định) ngày nay; trong hai cuộc kháng chiến, di tích còn là cơ sở bí mật nuôi giấu cán bộ, là nơi tiễn đưa con em địa phương lên đường nhập ngũ, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Những giá trị đó đã làm nên ý nghĩa sâu sắc của di tích, trở thành niềm tự hào của nhân dân địa phương.

Lễ hội năm nay được tổ chức từ ngày 29/4 đến 1/5 (tức từ ngày 13 đến 15 tháng Ba năm Bính Ngọ), với nhiều hoạt động phong phú, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống. Phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức như lễ dâng hương, rước kiệu, viếng mộ tổ làng, tế nhập tịch Nam quan - Nữ quan; thể hiện lòng tri ân đối với các bậc tiền nhân có công khai phá, dựng xây quê hương. Phần hội sôi nổi với các hoạt động văn hóa, thể thao như bơi chải nam - nữ trên sông, các trò chơi dân gian, chương trình văn nghệ… tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng, góp phần giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp lòng tự hào quê hương cho các thế hệ.

Lễ hội được tổ chức trong bối cảnh địa phương đang tăng cường quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Công tác tổ chức được chuẩn bị chu đáo, bảo đảm trang nghiêm, an toàn, tiết kiệm, đúng quy định; chú trọng giữ gìn an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm...

Tại lễ khai mạc, Ban tổ chức kêu gọi nhân dân và du khách thực hiện tốt nếp sống văn minh, cùng nhau giữ gìn sự tôn nghiêm và vẻ đẹp của di tích, góp phần xây dựng hình ảnh quê hương Ninh Giang thân thiện, giàu bản sắc.

Ngay sau nghi thức khai mạc, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đã diễn ra, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia, tạo khí thế phấn khởi, góp phần cổ vũ phong trào thi đua lao động, sản xuất, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của địa phương.