Khơi thông nguồn vốn cho nông nghiệp, nông thôn

Còn nhiều vướng mắc

Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) và kế hoạch hành động của NHNN Việt Nam về thực hiện phong trào thi đua "Cả nước chung tay xây dựng nông thôn mới", toàn tỉnh đã có 1.510 doanh nghiệp và 122.420 hộ gia đình được vay vốn với tổng dư nợ của các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh trong năm 2012 đạt 10.548 tỷ đồng. Trong đó, cho vay lĩnh vực sản xuất, kinh doanh đạt 5.916,2 tỷ đồng; cho vay làm đường giao thông nông thôn đạt 44,5 tỷ đồng; cho vay xây dựng hệ thống thủy lợi đạt 40,2 tỷ đồng; cho vay xây dựng chợ nông thôn đạt 11,4 tỷ đồng; cho vay xây dựng nhà ở nông thôn đạt 68,2 tỷ đồng; cho vay hộ nghèo đạt 306,5 tỷ đồng; cho vay nước sạch, vệ sinh môi trường đạt 184,1 tỷ đồng… Đối với dư nợ cho vay nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn 25 xã thí điểm xây dựng NTM của tỉnh là 2.500 tỷ đồng, chiếm 23,8% tổng dư nợ cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn của toàn tỉnh.

Có thể nhận thấy, với sự nỗ lực của các ngân hàng, tổ chức tín dụng trên địa bàn, trong 2 năm 2011-2012 nguồn vốn đầu tư tín dụng ngân hàng đối với lĩnh vực nông nghiệp và xây dựng NTM có sự tăng trưởng khá so với năm trước. Hàng nghìn lượt hộ nông dân và các đối tượng khách hàng ở khu vực nông thôn đã được tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng để phát triển sản xuất, kinh doanh. Qua đó, góp phần để các địa phương chuyển dịch cơ cấu cây trồng, con nuôi, cơ cấu mùa vụ, cải tiến kỹ thuật, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, duy trì và phát triển ngành nghề truyền thống.

Tuy nhiên, 2 năm qua, công tác đầu tư tín dụng cho phát triển nông nghiệp và xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh đã bộc lộ một số khó khăn. Một số khách hàng chưa tiếp cận được nguồn vốn tín dụng ngân hàng do không đáp ứng đủ các điều kiện vay vốn như thiếu năng lực tài chính; thiếu tài sản thế chấp theo quy định, chưa có dự án sản xuất, kinh doanh khả thi, có hiệu quả. Trên địa bàn nông nghiệp, nông thôn, việc quy hoạch, phân vùng, định hướng phát triển kinh tế, cây trồng, vật nuôi còn chưa cụ thể. Thị trường tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp còn tự phát, manh mún. Trình độ năng lực, quản lý kinh doanh, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất của các doanh nghiệp, hộ sản xuất, kinh doanh còn rất hạn chế. Do vậy, việc lập phương án, kế hoạch sản xuất, tiêu thụ cũng như thẩm định tính khả thi, hiệu quả của phương án sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn còn đang có nhiều khó khăn, vướng mắc. Bên cạnh đó, nguồn vốn cho vay xây dựng nông thôn mới hiện vẫn còn rất hạn chế.

Về vấn đề này, ông Phạm Ngọc ánh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh cho biết: Hiện nay, Trung ương vẫn chưa có chính sách ưu tiên nguồn vốn để ngân hàng cho vay phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nhất là nguồn vốn cho vay lĩnh vực xây dựng điện, đường, trường, trạm…  Trong khi đó, nguồn vốn huy động tại địa bàn của khu vực Ninh Bình hàng năm mới chỉ đáp ứng được 50% dư nợ cho vay. Nguồn vốn cho vay phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn huy động ngoài tỉnh và sự hỗ trợ của các ngân hàng cấp trên. Bên cạnh đó, nguồn vốn huy động tại địa bàn vẫn chủ yếu là ngắn hạn, do vậy vốn cho vay cũng tập trung vào nguồn ngắn hạn chiếm trên 80%, vốn đầu tư tín dụng trung, dài hạn còn hạn chế.

Ưu tiên các mô hình sản xuất hiệu quả

Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến, thành viên Ban Chỉ đạo T.Ư Chương trình thí điểm xây dựng NTM khẳng định. Hiện nguồn vốn của các ngân hàng và tổ chức tín dụng không thiếu. Tuy nhiên, tỉnh cần chú trọng xây dựng, trang bị cho đội ngũ cán bộ thôn, xã kiến thức về NTM, phương thức tiếp cận vốn ngân hàng và cách thức sử dụng vốn vay có hiệu quả. Đồng thời, làm tốt công tác tuyên truyền để người dân hiểu về ý nghĩa của xây dựng NTM, tránh tư duy bao cấp, từ đó có trách nhiệm hơn trong việc quản lý, sử dụng vốn vay một cách có hiệu quả. Ngoài ra, có cơ chế hợp lý khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân.

Đối với các tổ chức tín dụng, cần phát triển hệ thống mạng lưới tín dụng phù hợp với nhu cầu phát triển trên địa bàn. Đặc biệt, đổi mới công nghệ, nâng cao trình độ quản trị các mặt hoạt động, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận vốn vay và dịch vụ ngân hàng trong khu vực nông thôn. Cùng với đó, có kế hoạch cân đối nguồn vốn, kịp thời đáp ứng nhu cầu vốn tín dụng cho các dự án sản xuất, kinh doanh hiệu quả, khả thi và xây dựng, cải tạo, nâng cấp các công trình trên địa bàn nông thôn như đường sá, hệ thống điện, bưu điện, chợ, trường học, nhà văn hóa, trạm y tế.

Đại diện lãnh đạo Quỹ tín dụng Trung ương Việt Nam cũng cho rằng: "Để khơi thông nguồn vốn cho nông nghiệp, nông thôn, các địa phương cần tăng cường các giải pháp để hỗ trợ các doanh nghiệp, cá nhân sử dụng vốn có hiệu quả, từ đó tạo ra nhu cầu về đầu tư vốn của các tổ chức tín dụng. Muốn làm được điều đó, các địa phương cần nhìn nhận, xác định vốn đầu tư một cách có hiệu quả hơn, kế hoạch quản trị nguồn vốn tốt tạo niềm tin đối với ngân hàng".

Lãnh đạo Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT Việt Nam cam kết tiếp tục chỉ đạo các chi nhánh chủ động phối hợp với Ban Chỉ đạo xây dựng NTM địa phương nắm bắt chương trình phát triển kinh tế - xã hội, tiến độ thực hiện các tiêu chí NTM tại các xã. Trên cơ sở phân tích đánh giá thế mạnh của địa phương, nhu cầu phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn để có giải pháp mở rộng tín dụng, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn vay.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp

Để tháo gỡ khó khăn trên và đồng hành với Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM, ngành Ngân hàng Ninh Bình đã chỉ đạo các ngân hàng, tổ chức tín dụng trên địa bàn thực hiện đồng bộ, đa dạng hóa các giải pháp huy động vốn phù hợp nhằm tăng cường thu hút nguồn tiền nhàn rỗi tại địa bàn. Đồng thời tích cực huy động nguồn vốn ngoài địa bàn, tranh thủ cao nhất nguồn vốn điều hòa, đặc biệt là các nguồn vốn tín dụng ưu đãi của các ngân hàng, tổ chức tín dụng cấp trên nhằm tăng cường nguồn vốn đáp ứng nhu cầu vay vốn hợp lý cho phát triển kinh tế - xã hội của- địa phương.

Cùng với các giải pháp về huy động vốn, các ngân hàng, tổ chức tín dụng trên địa bàn đã tăng cường đầu tư tín dụng đáp ứng kịp thời các nhu cầu vay vốn hợp lý cho các doanh nghiệp có dự án, phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, có hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp và xây dựng NTM. Tập trung vốn cho vay phục vụ sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp; cho vay sản xuất làng nghề truyền thống; sản xuất hàng xuất khẩu; cho vay sản xuất giải quyết việc làm cho nhiều lao động; cho vay chế biến sản phẩm nông nghiệp, sản xuất ngành nghề, dịch vụ phục vụ thiết yếu, trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp, nông thôn. Tiếp tục thực hiện chính sách cho vay đối với người nghèo và các đối tượng chính sách theo quy định. Có biện pháp tích cực hỗ trợ an sinh xã hội của địa phương.

Tiếp tục thực hiện các giải pháp cơ cấu lại nợ cho các khách hàng lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn theo quy định và phù hợp với khả năng tài chính của các ngân hàng, tổ chức tín dụng. Thực hiện nghiêm túc quy định về lãi suất huy động, cho vay nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

Phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan và các tổ chức chính trị, xã hội nhằm tiếp tục phổ biến, tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về tín dụng phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Đồng thời hỗ trợ khách hàng trên địa bàn nông nghiệp, nông thôn có đủ điều kiện tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng và xử lý những tồn tại, khó khăn phát sinh trong quá trình sử dụng vốn vay.

Nguyễn Thơm