Cô gái 9X, khởi nghiệp thành công từ mô hình kinh tế xanh

Bỏ phố về quê -Hiện thực hóa khát vọng làm giàu

Sinh năm 1991, cô gái trẻ Nguyễn Thị Hoài từng theo học ngành Kinh tế xây dựng, Trường Đại học Giao thông Vận tải. Năm 2013, sau khi tốt nghiệp Đại học, chị nhanh chóng tìm được việc. Nhưng chỉ 4 năm sau, chị quyết định từ bỏ công việc với thu nhập ổn định ở Hà Nội để về quê lập nghiệp. Khi biết chị rẽ hướng sang sản xuất nông nghiệp không ít người bất ngờ.

Sinh ra và lớn lên tại vùng nông thôn tỉnh Ninh Bình, nơi người dân chủ yếu sống dựa vào nông nghiệp truyền thống, điều kiện sản xuất còn khó khăn, việc làm bấp bênh, đặc biệt với lao động trung niên và phụ nữ nông thôn. Trước thực tế đất đai bỏ hoang hóa và tình trạng lạm dụng hóa chất trong canh tác rau màu, chị Hoài nhận thấy cần tìm hướng đi mới bền vững hơn cho quê hương.

Năm 2017, chị Hoài có cơ duyên được tham gia một buổi hội thảo về chống biến đổi và giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Tại đây, chị được biết tới cỏ Vetiver không chỉ có vai trò giữ đất, ổn định mái dốc nhờ vào bộ rễ dài ăn sâu và bám chắc vào lòng đất mà bộ rễ của loại cỏ này còn chứa tinh dầu, là một loại dược liệu quý, ứng dụng làm chất định hương trong các loại nước hoa cao cấp. Đặc biệt, hương thơm từ cỏ rất thư giãn, giúp cân bằng cảm xúc tốt.

Từ đó, chị quyết tâm hiện thực hóa ý tưởng sẽ trồng cỏ Vetiver để trao tặng cỏ giống và trồng cỏ trên vùng cao, góp phần hạn chế thiệt hại do lũ quét, sạt lở gây ra, đồng thời xây dựng mô hình kinh tế xanh ngay tại địa phương. Nghĩ là làm, chị nhanh chóng bắt tay thực hiện.

Thời điểm đầu, chị gặp rất nhiều khó khăn, bởi có quá ít người biết tới công dụng của loại cỏ này. Việc tuyển dụng lao động không hề dễ dàng. Thậm chí có người còn nói “Người ta phá cỏ đi không xong, lại đi trồng cỏ”. Không nản, chị vẫn quyết tâm xây dựng mô hình trồng cỏ Vetiver. Tuy nhiên, để người dân nghe và tin và làm theo mình thì bắt buộc chị phải tạo ra được hiệu quả kinh tế từ mô hình này. Bằng sự kiên trì của mình, chị đã thuyết phục người thân gom đất để làm vườn ươm cây. Khó khăn chưa dùng lại ở đó khi thời tiết chẳng mấy thuận lợi, bởi vào thời điểm mới trồng cỏ, mưa nhiều, vườn ươm cỏ Vetiver bị chết. Thế nhưng, chị Hoài chưa một lần nghĩ đến chuyện từ bỏ.

Năm 2017, chị mới bắt đầu trồng những vườn cỏ đầu tiên. Sau 1 - 1,5 năm cỏ mới cho thu hoạch lấy rễ để sản xuất hương. Trong thời gian này, chị Hoài tìm hiểu, thử nghiệm để cho ra mắt dòng sản phẩm hương làm từ rễ cỏ Vetiver đầu tiên tại Việt Nam. Sau khi được thị trường đón nhận, chị mạnh dạn mở xưởng sản xuất nhỏ với diện tích 70m2 bắt đầu việc sản xuất. Năm 2019, sau khi chủ động được nguyên liệu, chị bắt đầu cho bà con giống cây, ký hợp đồng liên kết trồng nguyên liệu. Chị cũng tiến hành thành lập Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Sapo với sản phẩm hương nhang mang thương hiệu Hương Hồng Hạc. Đồng thời, lên ý tưởng đa dạng hoá sản phẩm, thiết kế bao bì sao cho ấn tượng, bắt mắt.

Năm 2022, chị mạnh dạn đầu tư 2 tấn giống cây hương bài về trồng và nhân giống. Hiện, diện tích trồng của công ty là 2,5ha, trong đó có 2ha là liên kết với các hộ nông dân trồng nguyên liệu ngay tại địa phương: cỏ Vetiver, hương bài, mùi già, sả chanh…Tất cả đảm bảo phương thức canh tác hữu cơ, phát triển bền vững.

Công ty của chị Hoài là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam làm bộ sản phẩm từ cỏ Vetiver và phát triển toàn diện giá trị từ nó. Điều đáng khâm phục là bản thân chị Hoài đã đi nhiều nơi học tập, đúc rút kinh nghiệm, tự nghiên cứu và hoàn thiện công thức sản xuất hương không đậu tàn, không hóa chất, an toàn cho sức khỏe.

Công ty cũng xây dựng nhà xưởng sản xuất, máy móc tự động và bán tự động phục vụ sản xuất, hệ thống sản xuất khép kín các dòng sản phẩm: hương que, hương vòng, hương nụ, hương thư giãn và tinh dầu. Đơn vị phân phối sản phẩm trên nhiều kênh trực tuyến và cửa hàng. Mỗi năm cung cấp ra thị trường hơn 1,5 triệu cây cỏ Ventiver giống và 20 nghìn hộp hương. Doanh thu trung bình đạt từ 1,5 - 1,8 tỷ đồng/năm, lợi nhuận từ 300 - 400 triệu đồng. Tạo việc làm cho 9 - 10 lao động địa phương, có thu nhập ổn định từ 5 - 6 triệu đồng/tháng.

Nâng tầm thương hiệu- hướng tới cộng đồng

Sự khác biệt của sản phẩm hương làm từ rễ cỏ Vetiver đó là tạo ra mùi hương dễ chịu, an toàn và lành tính. Đó là điều cốt lõi để sản phẩm cạnh tranh trên thị trường và có chỗ đứng nhất định trong lòng người tiêu dùng.

Từ những thế mạnh đó, chị Hoài đang từng bước ứng dụng khoa học kỹ thuật để sản xuất hương nhang. Sản phẩm Hương Hồng Hạc chỉ sử dụng các nguyên liệu tự nhiên như: bột rễ Vetiver, keo bột cây bời lời và lõi trúc quân tử, làm nên một mùi hương riêng, rất khác biệt, đem lại sự thư thái, dễ chịu cho người sử dụng.

Hương Hồng Hạc đã được xét nghiệm và cấp giấy chứng nhận sản phẩm tại sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh đạt TCVN 6994-2001 và QCVN 19:2009/BTNMT. Chỉ trong một thời gian ngắn ra mắt, sản phẩm Hương Hồng Hạc đã được rất nhiều người tiêu dùng đón nhận.

Hiện Công ty TNHH Sản xuất và Thương Mại Sapo đang cung ứng ra thị trường 10 loại sản phẩm hương khác nhau, được phân phối rộng khắp cả nước. Trong đó, sản phẩm Hương Hồng Hạc được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao năm 2022, được chứng nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2023; hai sản phẩm mới là hương bài truyền thống và hương nụ Vetiver mới được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao năm 2025.

Không dừng lại ở đó, chị Nguyễn Thị Hoài mong muốn lan toả giá trị to lớn của cỏ Vetiver đến mọi người nhằm bảo vệ môi trường,sức khỏe người tiêu dùng, kêu gọi sự chung tay của cả cộng đồng. Trong suốt quá trình khởi nghiệp của mình, chị đã xây dựng và thực hiện nhiều dự án ý nghĩa, thể hiện tinh thần năng nổ, nhiệt huyết của tuổi trẻ. Tiêu biểu trong số đó là việc thực hiện dự án cộng đồng “Thắp hương tích cây - Trồng cây giữ đất” với mỗi một hộp hương bán ra sẽ có thêm 1 cây cỏ Vetiver được trồng trên vùng sạt lở. 5 năm thực hiện dự án, có hai năm Công ty vừa là đơn vị tài trợ vừa hỗ trợ kỹ thuật tại điểm trồng cỏ trên La Pán Tẩn - Mù Cang Chải - Yên Bái (cũ), cùng với đó, hàng trăm nghìn cây giống cỏ Vetiver được trao tặng cho cộng đồng.

Bên cạnh đó, chị Hoài cũng đạt nhiều giải thưởng cao trong nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật, khởi nghiệp,…Nổi bật như: năm 2019, giải Khuyến khích, Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam, do Bộ Khoa học Công nghệ Việt Nam tố chức; năm 2019, giải Ba, Hội thi Sáng tạo Khoa học kỹ thuật tỉnh Ninh Bình lần IX, do Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Ninh Bình tổ chức; năm 2024: giải Quán quân, Cuộc thi Khi phụ nữ làm chủ mùa 2, do Đài truyền hình Việt Nam tổ chức; năm 2024: giải thưởng Vinh danh, Phụ nữ khởi nghiệp vì môi trường, do Học viện Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Đại Sứ Quán Hoa Kỳ thực hiện.

Chưa bằng lòng với những thành tích đã đạt được, cô gái trẻ luôn mong muốn được học tập, lao động, sáng tạo, được cống hiến vì lợi ích chung của cộng đồng. Thời gian tới, chị tiếp tục nghiên cứu và phát triển thêm các sản phẩm mang tính ứng dụng cao, tạo sinh kế bền vững cho người dân, nâng cao doanh thu, lợi nhuận, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển. Đồng thời, thực hiện những dự án chống sạt lở, giữ đất tại các khu vực vùng cao thông qua chuỗi hoạt động kêu gọi cồng đồng trồng cỏ Vetiver.

Có thể thấy, chị Nguyễn Thị Hoài là minh chứng rõ nét cho thế hệ thanh niên trẻ tuổi bản lĩnh, trí tuệ, dám nghĩ, dám làm, nỗ lực vượt khó vươn lên trong hành trình khởi nghiệp và hiện thực hoá giấc mơ của bản thân.