Góp ý Dự án Luật Chuyển đổi số: Đại biểu Quốc hội tỉnh đề nghị tiếp tục rà soát kỹ, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống Luật

Thảo luận tại Tổ về Dự án Luật Chuyển đổi số, các đại cho rằng trong bối cảnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang trở thành đột phá chiến lược quan trọng hàng đầu cho sự phát triển đất nước, việc xây dựng Dự án Luật là rất cần thiết. Nhiều đại biểu cũng cho rằng đây là đạo Luật khó. Với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật có liên quan mật thiết đến nhiều đạo luật khác trong hệ thống pháp luật, bao gồm các luật đã ban hành, mới ban hành và sắp được Quốc hội xem xét thông qua trong kỳ họp này, các đại biểu đề nghị Ban soạn thảo rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống Luật.

Phát biểu thảo luận tại Tổ, đại biểu Phạm Hùng Thắng, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Luật nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho hoạt động chuyển số. Góp ý về phạm vi điều chỉnh của Dự án Luật, đại biểu cho rằng hiện còn nhiều nội dung có sự giao thoa, chồng chéo, hoặc trùng lấn với các luật khác như: Luật Giao dịch điện tử; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Dữ liệu… Đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, đồng thời đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Về vấn đề cung cấp dịch vụ công (Chương III), đại biểu nhất trí với mục tiêu hướng tới cung cấp tất cả các dịch vụ công trên môi trường số đảm bảo chất lượng, hiệu quả. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay, việc chuyển dịch vụ công từ phương thức truyền thống sang thực hiện dịch vụ công theo hình thức trực tuyến đang đối mặt với nhiều khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi phải đảm bảo các yếu tố về: Cơ sở hạ tầng; công nghệ; nguồn lực và nhân lực... Do đó, trong khi chưa thể ngay lập tức chuyển đổi toàn bộ việc cung cấp dịch vụ công từ hình thức truyền thống sang hình thức trực tuyến trên môi trường số, đề nghị Chính phủ tiếp tục có những quy định vừa đảm bảo việc thực hiện dịch vụ công diễn ra thuận lợi, không gây ách tắc, khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và quá trình thực thi công vụ.

Dẫn chứng một số điều, khoản trong Chương IV của Dự thảo Luật còn quy định quá chi tiết, đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo rà soát và chỉnh lý để đảm bảo phù hợp với tinh thần đổi mới tư duy làm luật hiện nay: Luật chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc; còn những vấn đề chi tiết, cụ thể sẽ do cho Chính phủ quy định chi tiết. Đồng thời đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung một khoản liên quan đến nguyên tắc trong việc hợp tác quốc tế về chuyển đổi số (Điều 45).

Tham gia thảo luận tại Tổ, đại biểu Nguyễn Hải Dũng, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình đồng tình với sự cần thiết ban hành Luật Chuyển đổi số nhằm kiến tạo một hành lang pháp lý vượt trội, góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh và bền vững hơn trong kỷ nguyên số. Đại biểu nhận định với nhiều điều khoản mang tính nhân văn, luật cũng sẽ bảo đảm khả năng tiếp cận toàn dân trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Băn khoăn với quy định về Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, bao gồm các hợp phần: kiến trúc số của cơ quan Đảng, Quốc hội, Mặt trận, cấp Bộ, cấp tỉnh và các đơn vị khác (Điều 14), đại biểu đề nghị Ban soạn thảo giải trình lý do tại sao lại không có kiến trúc số của Chính phủ? Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị Ban soạn thảo làm rõ khái niệm "chủ quyền quốc gia trên không gian mạng". 

Góp ý cụ thể vào Điều 13 (Nguyên tắc chuyển đổi số của các cơ quan hệ thống chính trị), đại biểu đề xuất bổ sung nội dung “trích dẫn hoặc thông báo về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo” vào khoản 7, Điều 13. Theo đó, khoản 7, Điều 13 sẽ quy định: Việc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động của cơ quan nhà nước phải được trích dẫn hoặc thông báo về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, được thực hiện một cách có trách nhiệm, minh bạch, tôn trọng quyền con người, tuân thủ đạo đức xã hội, và bảo vệ bí mật nhà nước, dữ liệu, pháp luật, văn hóa. “Việc các cơ quan nhà nước cần chỉ dẫn nguồn rõ ràng khi sử dụng sản phẩm do AI tạo ra sẽ giúp các cơ quan khác nhận biết và cân nhắc khi sử dụng sản phẩm đó, vì đây không phải là sản phẩm do con người trực tiếp tạo ra” - đại biểu Nguyễn Hải Dũng đề xuất.

Cũng trong phiên thảo luận, các đại biểu đã tham gia góp ý vào Dự án Luật Công nghệ cao (sửa đổi) và Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ.