Góp phần gìn giữ giống hồng cổ không hạt Hải Hậu

Cuối đông, nắng hanh vàng như mật ong sóng sánh trên vườn hồng trĩu quả. Khoảng chừng tháng nữa, khi cây xuống hết lá, quả từ ươm ươm vàng chuyển sang sắc cam đỏ rực rỡ, cả khu vườn sẽ ngập tràn sắc xuân. Vừa dẫn chúng tôi đi tham quan vườn hồng, ông Cừ vừa chia sẻ về hành trình đưa cây trồng này trở thành sản phẩm hàng hóa chủ lực trong khu vườn của gia đình. Khoảng hai mươi năm trước, khi người dân chủ yếu chơi Tết bằng quất, đào theo truyền thống, ông Cừ đã gắn bó với cây hồng cổ không hạt Hải Hậu.

Ban đầu, với mong muốn gìn giữ những gốc hồng nguyên bản do các cụ để lại, ông chủ động tìm hiểu và áp dụng các kỹ thuật chăm sóc phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương. Tất cả các khâu, từ cấy thưa, tạo tán, phòng trừ sâu bệnh đến điều tiết sinh trưởng, đều được ông thực hiện bài bản, giúp cây phát triển ổn định, quả lên màu đẹp, dáng vuông đồng đều. Qua thực tiễn sản xuất, nhận ra giá trị kinh tế khá cao của cây hồng cổ, ông Cừ từng bước mở rộng diện tích, đầu tư theo hướng sản xuất hàng hóa. Từ diện tích 720m2 ban đầu, đến nay vườn hồng của gia đình ông đã mở rộng lên gần 1 ha, với hàng nghìn cây hồng bonsai, hồng tạo thế và một lượng lớn cây giống được ươm trực tiếp từ rễ cây hồng cổ nhằm giữ thuần giống.

Hiện tại, giá cây giống dao động từ 400 nghìn đến 1,5 triệu đồng/ cây; những cây hồng cho quả, dáng đẹp có giá từ 5 đến 30 triệu đồng/ cây. Quả hồng Tết Hải Hậu có dáng vuông đặc trưng, các cạnh rõ nét, vỏ căng bóng, vào vụ chín rộ có màu đỏ cam rực rỡ, như những chùm đèn lồng xinh xắn treo trên cây nhìn rất bắt mắt. Đặc biệt, các chùm quả phân bố đều trên tán, tạo cảm giác cân đối, hài hòa, đây là yếu tố được người chơi và thị trường Tết đánh giá cao. Trong vườn nhà ông Cừ còn có những cây hồng tuổi đời trên 20 năm, có bộ rễ khỏe, thân dáng ổn định, khả năng cho quả bền, đẹp qua từng vụ. Giá trị của những cây hồng cổ thụ không chỉ nằm ở giá bán lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi cây, mà còn bởi yếu tố giống thuần, độ tuổi và công chăm sóc tích lũy qua thời gian, trở thành nguồn gen quý và là nền tảng để phát triển bền vững nghề trồng hồng Tết tại địa phương. Mỗi năm, ông Cừ xuất bán từ 2.000-3.000 cây các loại tuổi, mang lại nguồn thu hàng tỷ đồng, đưa mô hình trồng hồng cổ Hải Hậu trở thành một trong những mô hình kinh tế mới tiêu biểu của địa phương.

Từ mô hình của ông Phạm Văn Cừ, nhiều hộ dân xung quanh đã tìm đến học hỏi và mạnh dạn phát triển theo. Trong số đó, có anh Phạm Văn Đỉnh. Ban đầu anh Đỉnh chỉ đến tham quan, tìm hiểu kỹ thuật, nhưng khi được ông Cừ tận tình hướng dẫn, anh dần tích lũy kinh nghiệm và quyết định chuyển đổi bốn sào đất sang trồng hồng Tết. Nhờ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật chăm sóc cây nên quả lên màu sáng và đều, sau một thời gian chăm sóc, vườn hồng của anh Đỉnh bắt đầu cho thu nhập ổn định. Thành công của anh Đỉnh tiếp tục khẳng định hiệu quả của mô hình trồng hồng cổ Hải Hậu, cũng như vai trò dẫn dắt của ông Cừ trong việc mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân.

Mô hình của ông Cừ đã tạo sức lan tỏa, thu hút nhiều người từ các vùng lân cận và những tỉnh xa đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm, tìm mua giống về trồng. Đến nay, nghề trồng hồng Tết Hải Hậu đã hình thành vùng sản xuất tập trung tại xã Hải Anh. Riêng thôn 2 Hải Đường hiện có khoảng 60% số hộ tham gia trồng hồng, nhiều hộ đạt doanh thu 700-800 triệu đồng, thậm chí trên một tỷ đồng mỗi năm. Toàn xã Hải Anh hiện có khoảng 15ha trồng hồng, tập trung tại các thôn 1, 2 và 7 Hải Đường.

Đồng chí Phạm Văn Chiến, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hải Anh cho biết: “10 năm trở lại đây, cây hồng cổ không hạt của xã được ưa chuộng và nhiều người biết đến. Trước sự phát triển mạnh mẽ này, Hội Nông dân xã đã tích cực đồng hành với hội viên, nông dân trong hướng dẫn kỹ thuật, kết nối thị trường, tìm đầu ra ổn định và từng bước xây dựng thương hiệu “Hồng Tết Hải Hậu”. Đây là những bước đi cần thiết để chuẩn hóa sản xuất, nâng cao giá trị cây hồng, đưa sản phẩm đặc trưng của địa phương tiến xa hơn tới các thị trường ngoài tỉnh”.

Chia sẻ về những định hướng thời gian tới, ông Phạm Văn Cừ mong muốn xã sẽ xây dựng được vùng trồng hồng tập trung quy mô lớn, phát triển dịch vụ du lịch trải nghiệm, gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái và văn hóa làng quê. Đó cũng là mong muốn chung của những người trồng hồng cổ ở Hải Anh nhằm đưa cây hồng Tết trở thành thương hiệu đặc trưng, góp phần nâng cao giá trị nông nghiệp địa phương.