Đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp góp phần thúc đẩy cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành

Trong Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, tại Điều 110 và Điều 111, việc xác định rõ hơn, cụ thể hơn về “đơn vị hành chính” cũng như việc điều chỉnh từ mô hình 3 cấp thành 2 cấp (cấp tỉnh, cấp xã) giúp cho đơn vị hành chính và chính quyền địa phương được tổ chức phù hợp hơn với thực tế đời sống cũng như yêu cầu nhiệm vụ chính trị, qua đó nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành; đồng thời góp phần thúc đẩy và tạo sự đột phá trong thực hiện cải cách hành chính trong giai đoạn mới.

Cụ thể, tại Điều 110, nội dung bổ sung, sửa đổi đã xác định, nhận diện các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam gồm: “tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương”.

Bên cạnh đó, cùng với kế thừa nội dung trong Hiến pháp năm 2013 - “Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội thành lập”, nội dung bổ sung, sửa đổi trong Dự thảo nghị quyết cũng chỉ rõ: “Việc xác định các loại đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và trình tự, thủ tục thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính” do Quốc hội quy định. Điều này thể hiện rõ hơn vai trò của Quốc hội - Cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện ý chí, nguyện vọng của nhân dân trong việc quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Tại Điều 111, Dự thảo Nghị quyết bổ sung, sửa đổi cũng khẳng định: chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, chính quyền địa phương (gồm: hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân) được tổ chức ở đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội quy định.

Nội dung bổ sung, sửa đổi cũng chỉ rõ: Nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương được xác định trên cơ sở phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và của chính quyền địa phương từng cấp.

Như vậy, cùng với việc xác định rõ hơn, cụ thể hơn về “các đơn vị hành chính”, Dự thảo nghị quyết bổ sung, sửa đổi trong một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, tại Điều 110 và Điều 111 còn chỉ rõ: chính quyền địa phương được tổ chức đồng bộ theo đơn vị hành chính hai cấp. Thông qua nội dung sửa đổi, bổ sung cho thấy: đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp có sự phù hợp hơn, vừa loại bỏ bớt khâu trung gian, tránh sự chồng chéo, trùng lặp về nhiệm vụ, quyền hạn, tránh phát sinh những thủ tục hành chính rườm rà, không cần thiết, vừa tạo thêm xung lực tích cực trong cải cách hành chính, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới.

Luật sư Nguyễn Huỳnh Long, thành viên Hội đồng Tư vấn Dân chủ và pháp luật, Ủy ban MTTQ tỉnh Hà Nam