Chủ động phát triển hạ tầng năng lượng -Động lực thu hút đầu tư và phát triển bền vững

Với tầm nhìn chiến lược và khát vọng đổi mới, Nam Định đang chủ động đầu tư hạ tầng năng lượng để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt. Việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 của Bộ Chính trị về phát triển năng lượng quốc gia không chỉ đảm bảo nguồn điện ổn định mà còn tạo tiền đề quan trọng để tỉnh thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn, phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

Bước tiến chiến lược theo Nghị quyết 55-NQ/TW

Nghị quyết số 55-NQ/TW đặt mục tiêu: Bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển bền vững. Cung cấp năng lượng ổn định, chất lượng cao, giá hợp lý để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường. Phát triển ngành năng lượng đồng bộ, thông minh, đạt trình độ tiên tiến ASEAN. Xây dựng thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch, hiệu quả theo định hướng kinh tế thị trường. Sử dụng hiệu quả tài nguyên, kết hợp xuất nhập khẩu hợp lý, thực hành tiết kiệm năng lượng triệt để. Chủ động sản xuất thiết bị năng lượng, hiện đại hóa lưới điện truyền tải và phân phối.

Ngay sau khi Nghị quyết số 55-NQ/TW được ban hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nam Định đã ban hành Kế hoạch số 92-KH/TU ngày 21/8/2020 về học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết. Tổ chức hội nghị cán bộ chủ chốt học tập, quán triệt, xây dựng Chương trình hành động số 40-CTr/TU ngày 25/8/2020 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy để cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp triển khai trên toàn tỉnh. Việc quán triệt Nghị quyết được thực hiện nghiêm túc từ cấp tỉnh đến cơ sở, giúp cán bộ, đảng viên nhận thức sâu sắc về quan điểm, mục tiêu và giải pháp phát triển năng lượng quốc gia. Các sở, ban, ngành, địa phương cũng đã xây dựng kế hoạch hành động cụ thể để triển khai thực hiện nghị quyết đồng thời chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh xây dựng và ban hành nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng, góp phần tạo hành lang pháp lý để thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng năng lượng trên địa bàn như: Chương trình hành động số 40-CTr/TU thực hiện Nghị quyết 55-NQ/TW; Văn bản số 1061/UBND-VPS ngày 31/12/2021 của UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương triển khai nghị quyết; Thông báo số 666-TB/TU về chủ trương đầu tư dự án nhà máy điện rác tại xã Mỹ Thành, huyện Mỹ Lộc; Thông báo số 359-TB/TU và các văn bản liên quan đến khảo sát, đánh giá tiềm năng gió ngoài khơi tại huyện Giao Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng; Thông báo số 446-TB/TU về khảo sát, nghiên cứu đầu tư Nhà máy điện khí LNG Nam Định.

Trong công tác quy hoạch của tỉnh đã lựa chọn những ngành công nghiệp chủ lực gồm: dệt may, cơ khí chế tạo và đóng tàu, hóa dược - dược phẩm - nhựa, sản xuất và phân phối điện, chế biến gỗ - giấy - lâm sản, sản xuất thực phẩm - đồ uống, vật liệu xây dựng và chế biến nông - thủy sản; từ đó định hướng phát triển hạ tầng năng lượng phù hợp. Tỉnh đã xây dựng và điều chỉnh nhiều quy hoạch quan trọng liên quan đến đầu tư phát triển hạ tầng năng lượng, trong đó có: Quy hoạch chi tiết lưới điện trung hạ áp theo Quyết định số 1474/QĐ-UBND ngày 18/7/2016. Điều chỉnh tiến độ thực hiện quy hoạch một số hạng mục lưới điện 110kV theo Văn bản số 9983/BCT-ĐL ngày 26/12/2019 của Bộ Công Thương. Chủ động đưa nhu cầu sử dụng đất của các dự án điện vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đảm bảo việc chuyển đổi đất lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng được thực hiện đúng pháp luật; đơn giản hóa các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, tháo gỡ vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng; hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thành các thủ tục về đất đai nhanh chóng, đúng quy định… để đẩy nhanh tiến độ các dự án điện, đặc biệt là hệ thống nguồn điện, đường dây và trạm biến áp.

Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 55-NQ/TW, đã thu được những kết quả đáng ghi nhận. Tỉnh đang đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống lưới điện theo hướng liên kết, không chỉ đảm bảo nhu cầu điện trong tỉnh mà còn góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển của hệ thống điện khu vực miền Bắc. Cụ thể: Hệ thống 500kV gồm 55km đường dây, kết nối với lưới điện khu vực qua hai dự án: 500kV Nhà máy Nhiệt điện Nam Định I - Thanh Hóa và 500kV Nhà máy Nhiệt điện Nam Định I - Phố Nối. Hệ thống 220kV với 160km đường dây và 2 trạm biến áp lớn (Nam Định E3.7 và Trực Ninh E3.20), đảm bảo kết nối với lưới điện Ninh Bình và Thái Bình. Lưới điện 110kV kết nối vòng với các tỉnh lân cận có tổng chiều dài 404,4km, gồm 20 trạm biến áp và tổng công suất đặt 1.371,5MVA liên kết mạch vòng nội tỉnh và kết nối với các tỉnh Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình, nâng cao độ tin cậy của hệ thống. Bên cạnh đó, mạng lưới điện trung áp và hạ áp bao phủ toàn tỉnh với hệ thống trung áp dài 2.819,6km, trong đó đường dây 22kV chiếm 85%; hệ thống hạ áp có tổng chiều dài 15.546,1km, đảm bảo cấp điện 100% trên địa bàn tỉnh. Việc đầu tư bài bản hệ thống lưới điện giúp Nam Định không chỉ đảm bảo nguồn cung ổn định mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư, đặc biệt trong các ngành công nghiệp mũi nhọn như sản xuất thép, công nghệ cao, chế biến nông sản.

Thúc đẩy phát triển nguồn năng lượng bền vững

Bên cạnh việc nâng cấp lưới điện, Nam Định cũng tập trung đầu tư phát triển các nguồn năng lượng sạch, góp phần bảo vệ môi trường và hướng đến nền kinh tế xanh. Trên địa bàn tỉnh hiện có dự án Nhà máy Điện rác Greenity Nam Định (công suất 15MW, tổng vốn đầu tư 1.437 tỷ đồng) đang được triển khai thi công và dự kiến đi vào vận hành trong năm 2025, giúp giải quyết vấn đề rác thải đô thị và tạo nguồn điện thân thiện với môi trường. Về năng lượng tái tạo, hiện nay, công suất điện mặt trời đấu nối trên lưới điện khu vực tỉnh đạt 15,41MW (quy mô công suất dưới 1MW), đều là điện mặt trời mái nhà đấu nối vào lưới điện trung hạ áp, hầu hết đều thuộc tài sản của khách hàng. Ngoài ra trên địa bàn tỉnh còn nhiều cơ sở trang trại chăn nuôi sử dụng hệ thống biogas để làm chất đốt.

Giai đoạn 2025-2030, ngành Điện tiếp tục triển khai đầu tư xây dựng các dự án lưới điện 220kV bao gồm: trạm biến áp 220kV Hải Hậu (đang thi công, dự kiến đóng điện trong năm 2025), trạm biến áp 220kV Nam Định 2, trạm biến áp 220kV Nghĩa Hưng. Hơn nữa, Nam Định được đánh giá là tỉnh có nhiều tiềm năng về phát triển nhiều nguồn năng lượng. Vì vậy, địa phương đang từng bước xây dựng và phát triển các nguồn điện có thế mạnh của tỉnh, đặc biệt là điện gió, điện mặt trời, góp phần khai thác hiệu quả tài nguyên năng lượng trên địa bàn, đảm bảo môi trường phù hợp với kế hoạch phát triển chung của quốc gia. Đáng chú ý, trong dự thảo báo cáo Quy hoạch không gian biển quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, Nam Định là 1 trong những tỉnh được ưu tiên phát triển điện gió (DDG2: ngoài khơi Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa với diện tích 142.809ha).

UBND tỉnh cũng đã đồng ý về chủ trương cho một số doanh nghiệp thực hiện nghiên cứu, khảo sát, đánh giá tiềm năng gió trên biển như Công ty Cổ phần AMI ACRENEW ABLES, Công ty Cổ phần Đầu tư năng lượng xây dựng Hoàng Sơn, Tập đoàn Xuân Thiện. Đặc biệt là đề xuất bổ sung vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia hàng loạt dự án điện có quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại như: Dự án điện gió ngoài khơi với tổng công suất 12.000MW, triển khai tại vùng biển huyện Hải Hậu, Nghĩa Hưng, Giao Thủy, là dự án đang được xúc tiến phát triển với 4 giai đoạn (giai đoạn 1 từ 2026 đến 2030: 2.000MW; giai đoạn 2 từ 2030 đến 2035: 3.000MW; giai đoạn 3 từ 2035 đến 2040: 3.500MW; giai đoạn 4 từ 2040 đến 2050: 3.500MW); dự án sẽ xây dựng trạm biến áp 220kV trên biển và đường dây 220kV mạch kép, đấu nối vào trạm biến áp 500kV Nam Định 2, đảm bảo cung cấp điện ổn định cho các KCN và nhu cầu sản xuất. Bên cạnh điện gió, Nam Định cũng đề xuất đầu tư hai nhà máy điện khí LNG quy mô lớn: Nhà máy điện khí LNG Nam Định 1 tại huyện Nghĩa Hưng đấu nối trực tiếp vào trạm 500kV Nam Định 2, công suất 4.800MW, chia thành 3 giai đoạn (giai đoạn 1: 800MW sẽ vận hành vào năm 2028; giai đoạn 2: 1.600MW sẽ vận hành vào năm 2030; giai đoạn 3: 2.400MW sẽ vận hành vào năm 2035). Nhà máy điện khí LNG Nam Định 2 tại KCN Rạng Đông được đấu nối theo phương án xây dựng mới đường dây 500kV mạch kép dài 20km từ nhà máy đến trạm biến áp 500kV Nam Định dài khoảng 20km, công suất 6.000MW, chia thành 2 giai đoạn (giai đoạn 1: 3.000MW sẽ vận hành vào năm 2030; giai đoạn 2: 3.000MW sẽ vận hành vào năm 2031-2050). Đồng thời, tỉnh đề xuất xây dựng Trạm biến áp 500kV Nam Định 2 với công suất (4x900)MVA, đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp điện cho Khu Kinh tế Ninh Cơ, đặc biệt là các dự án sản xuất thép. Ngoài ra, tuyến đường dây 500kV mạch kép dài 20km kết nối với trạm 500kV Nam Định sẽ đảm bảo hệ thống truyền tải điện ổn định và bền vững. Nam Định cũng đề xuất bổ sung vào quy hoạch chi tiết nhóm cảng biển khu vực cửa Đáy, xây dựng bến cảng hàng lỏng, khí có thể tiếp nhận tàu lên đến 150 nghìn tấn; công trình này đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận nhiên liệu phục vụ các nhà máy điện khí tại Nghĩa Hưng, góp phần đảm bảo nguồn cung LNG dài hạn.

Với những bước đi chiến lược trong phát triển hạ tầng năng lượng, Nam Định không chỉ đáp ứng nhu cầu điện cho sản xuất mà còn định vị mình là trung tâm năng lượng mới của khu vực, tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Bài và ảnh: Thanh Thúy