Phân cấp, phân quyền cho cấp xã, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm trong thực thi công vụ

Việc phân cấp, phân quyền cho các xã, phường trên địa bàn tỉnh thời gian qua được thực hiện đồng bộ, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và cá nhân trong thực thi công vụ; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, buông lỏng công tác lãnh đạo quản lý, điều hành; đồng thời tập trung hoàn thiện cơ chế phối hợp; thực hiện tốt chế độ thông tin báo cáo giữa các cơ quan, đơn vị. Trong quá trình thực thi nhiệm vụ, việc giao quyền còn gắn với giao trách nhiệm, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp trong tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của từng cá nhân, cơ quan, đơn vị. Nhiều xã, phường sau khi được giao quyền, giao việc đã nhanh chóng phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng chính quyền địa phương ngày càng vững mạnh.

Tại Đảng bộ phường Lê Hồ, ngay sau khi được thành lập đã tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng "rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ kết quả". Đảng ủy phường đã lãnh đạo, chỉ đạo, cụ thể hóa các văn bản của Trung ương, của tỉnh phù hợp với tình hình thực tế cơ sở, trong đó tập trung ban hành các quyết định thành lập kiện toàn tổ chức bộ máy và hệ thống chính trị; ban hành quy chế làm việc trên cơ sở các quy định của Trung ương, của tỉnh và yêu cầu thực tiễn tại địa phương.

Theo đồng chí Đinh Thạch Cương, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Lê Hồ, quá trình thực hiện phân cấp, phân quyền càng rõ thì trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân càng được xác định cụ thể, tính chủ động trong tham mưu và tổ chức thực hiện càng được nâng lên và khả năng phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị càng hiệu quả. Đồng thời, khi được giao quyền, tạo điều kiện để địa phương tập trung lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ trọng tâm thay vì xử lý công việc hành chính thường xuyên, góp phần xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở hoạt động hiệu quả trong giai đoạn mới.

Về nhiệm vụ cụ thể, Ban Thường vụ Đảng ủy phường Lê Hồ đã chủ động ban hành các văn bản cụ thể hóa cơ chế phân cấp, phân quyền trong công tác cán bộ như: Quy định về phân cấp quản lý tổ chức, cán bộ và quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, tạm đình chỉ công tác, cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm đối với cán bộ; Quy định về khung tiêu chuẩn chức danh cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Đảng ủy quản lý; Quy định về danh mục vị trí chức danh, nhóm các chức danh, chức vụ lãnh đạo trong hệ thống chính trị phường Lê Hồ làm cơ sở thống nhất cho công tác quản lý, bố trí và sử dụng cán bộ.

Thực hiện các quy định phân cấp, phân quyền trong công tác tổ chức cán bộ, Ban Thường vụ Đảng ủy phường lãnh đạo, chỉ đạo triển khai rà soát, bổ sung quy hoạch cán bộ lãnh đạo quản lý nhiệm kỳ 2025-2030, 2026-2031; trong đó cán bộ trẻ, dưới 42 tuổi chiếm 56%, cán bộ nữ chiếm 41,6%; 100% cán bộ có trình độ từ đại học và có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên. Đảng bộ phường Lê Hồ cũng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các phòng, ban thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ được phân cấp trên tất cả các lĩnh lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hiện phường Nam Định đang thực hiện 325 thủ tục hành chính, trong đó có nhiều thủ tục hành chính trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện. Đến nay, 100% văn bản trao đổi giữa các cơ quan hành chính của phường được thực hiện dưới dạng điện tử. Tổng số hồ sơ thủ tục hành chính nộp trực tuyến đạt 99,75%; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 99,29%. Để phòng ngừa lạm quyền trong mô hình giao quyền, Đảng ủy phường Nam Định đã tăng cường cơ chế tự kiểm soát quyền lực, thường xuyên kiểm tra thực hiện quy chế làm việc, việc thực thi thẩm quyền mới được phân cấp đối với cấp ủy viên và các chi bộ trực thuộc, trong đó tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm dễ phát sinh tiêu cực như đất đai, xây dựng đô thị, đầu tư công, quản lý tài sản công.

Qua thực tế ở các phường, xã cho thấy, khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã thực hiện tới 80% nhiệm vụ của cấp huyện trước đây, trong đó có nhiều nhiệm vụ liên quan đến công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, quản lý dự án. Hơn nữa, khi sáp nhập, các địa phương có địa bàn rộng, khối lượng nhiệm vụ tăng nhanh, có nhiều việc mới, việc khó, có nội dung chưa có tiền lệ, trong khi số lượng cán bộ, công chức ở một số lĩnh vực như quản lý đất đai, xây dựng, kế toán, công nghệ thông tin… còn thiếu; năng lực thích ứng với phương thức quản trị mới, kỹ năng xử lý công việc trên môi trường số, kỹ năng phối hợp và tinh thần chủ động chịu trách nhiệm chưa đồng đều.

Việc phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị khi thực hiện nhiệm vụ phân cấp đã phát sinh nhiều hệ thống hồ sơ, quy trình, dữ liệu làm việc khác nhau cần được thống nhất. Một số nhiệm vụ liên quan đến đất đai, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng, tài chính, tư pháp, hộ tịch, an sinh xã hội đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng, ban chuyên môn và các thôn, tổ dân phố. Nếu cơ chế phối hợp không rõ ràng, sẽ dễ phát sinh tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, giải quyết một vụ việc phải xin ý kiến nhiều nơi làm chậm trễ tiến độ xử lý công việc.

Để nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền cho cấp xã, đòi hỏi các cấp, ngành và địa phương tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ, phân công nhiệm vụ đúng người, đúng việc, đúng năng lực, đặc biệt cán bộ ở một số lĩnh vực như: địa chính, xây dựng, tài chính, công nghệ thông tin, chuyển đổi số; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực trong điều kiện phân quyền, phân cấp phải chặt chẽ; đẩy mạnh việc chuyển đổi số trong giải quyết công việc; các địa phương tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống quy chế, quy định, quy trình bảo đảm đồng bộ với các quyết định của Trung ương, của tỉnh và yêu cầu thực tiễn của các địa phương sau sáp nhập.

Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức Đảng theo hướng tăng cường giao quyền đi đôi với nâng cao trách nhiệm tổ chức thực hiện; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo những nhiệm vụ chiến lược các vấn đề lớn, nhiệm vụ trọng tâm. Tăng cường giao quyền chủ động cho Ban Thường vụ, Thường trực Đảng ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị và cấp ủy phụ trách lĩnh vực; đồng thời thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, đề cao vai trò nêu gương, trách nhiệm cá nhân người đứng đầu; xây dựng cơ chế đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ dựa trên sản phẩm đầu ra, tiến độ hoàn thành và mức độ hài lòng của người dân.

Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý, công chức, viên chức chuyên môn đáp ứng yêu cầu thực hiện phân cấp, phân quyền trong điều kiện mới; thực hiện rà soát, đánh giá thực chất năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo đánh giá cán bộ; khuyến khích tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.