Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Xây dựng công tác tư tưởng của Đảng hiện đại, chủ động, chuyên nghiệp, hiệu quả

Chiều 15/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho ý kiến về Đề án Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số.

Dự buổi làm việc có đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Các đại biểu đã tập trung thảo luận về các vấn đề: Vị trí, phạm vi, tính chất của Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số; các trụ cột về nền tảng chính trị-tư tưởng; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng; cơ chế tổ chức thực hiện...

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, việc xây dựng Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số là yêu cầu khách quan, cấp thiết và có ý nghĩa lâu dài. Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là đổi mới một số phương thức tuyên truyền, mà là xây dựng một khuôn khổ chiến lược để công tác tư tưởng theo kịp, dẫn dắt và làm chủ những biến đổi rất nhanh của môi trường thông tin, truyền thông và đời sống xã hội.

Yêu cầu cao nhất là làm cho công tác tư tưởng thật sự trở thành năng lực lãnh đạo thiết yếu của Đảng trong kỷ nguyên số, góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng, củng cố đồng thuận xã hội, niềm tin của nhân dân và phục vụ thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước.

Cơ bản thống nhất với hướng tiếp cận của Đề án, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, Đề án cần thể hiện rõ sự chuyển đổi trong tư duy để đạt tiêu chí: Nâng cao niềm tin xã hội; truyền thông chính trị hiện đại; đối thoại và thuyết phục; nắm tình hình bằng dữ liệu; dự báo, cảnh báo, định hướng từ sớm, từ xa; cần tránh khuynh hướng kỹ thuật hóa công tác tư tưởng. Công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo là công cụ rất quan trọng nhưng không thay thế được bản lĩnh chính trị, nền tảng lý luận, đạo đức cách mạng, năng lực đối thoại, trách nhiệm nêu gương và sức thuyết phục của cán bộ, đảng viên.

Về phương châm và quan điểm chỉ đạo, Đề án cần xác định phương châm xuyên suốt của Chiến lược là: “Chủ động-Sắc bén-Thuyết phục-Hiệu quả.” Chủ động là phải nắm chắc tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, nhận diện sớm vấn đề, dự báo đúng xu hướng, định hướng kịp thời, không để khoảng trống thông tin, không để bị động, bất ngờ trên trận địa tư tưởng. Sắc bén là phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, luận cứ khoa học, phương pháp phù hợp, công cụ hiện đại để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch, thao túng nhận thức, “diễn biến hòa bình,” “tự diễn biến," “tự chuyển hóa.”

Thuyết phục là phải nói đúng, nói trúng, nói dễ hiểu, có căn cứ, có lý lẽ, có thực tiễn, có tình người; biết đối thoại, giải thích, lắng nghe, tạo đồng thuận bằng sự thật, bằng kết quả và bằng niềm tin. Hiệu quả là mọi nhiệm vụ phải có sản phẩm, có địa chỉ trách nhiệm, có tiêu chí kiểm tra, có chuyển biến thực chất trong nhận thức, hành động, kỷ luật thực thi và niềm tin xã hội.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, Đề án cần quán triệt 4 quan điểm chỉ đạo lớn. Kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời đổi mới mạnh mẽ phương thức công tác tư tưởng. Kiên định để không chệch hướng; đổi mới để không tụt hậu. Công tác tư tưởng càng hiện đại về phương thức, càng phải vững chắc về chính trị, tư tưởng, nguyên tắc và mục tiêu.

Đặt công tác tư tưởng trong tổng thể năng lực lãnh đạo, cầm quyền và tổ chức thực hiện của Đảng. Công tác tư tưởng không chỉ tuyên truyền, giáo dục, mà còn phải chuẩn bị nhận thức xã hội, tạo đồng thuận chính sách, củng cố kỷ luật thực thi, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, bảo vệ uy tín, niềm tin đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.

Kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống,” lấy “xây” làm gốc, lấy “chống” làm nhiệm vụ thường xuyên. Xây là xây niềm tin, bản lĩnh, văn hóa Đảng, môi trường thông tin lành mạnh, sức đề kháng tư tưởng của xã hội. Chống là đấu tranh với cái sai, cái xấu, cái độc hại, cái làm suy giảm niềm tin. Lấy dữ liệu, dự báo, cảnh báo sớm làm năng lực nền tảng; lấy con người làm trung tâm, cán bộ là then chốt, Nhân dân là thước đo và cũng là chủ thể tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Nhân dân không chỉ tiếp nhận tuyên truyền, vận động, mà còn tham gia lan tỏa cái đúng, cái tốt, cái đẹp, góp phần hình thành thế trận lòng dân, mặt trận tư tưởng. Đồng thời, phải bảo đảm an toàn, kỷ luật, kỷ cương, an ninh dữ liệu, an ninh mạng, an ninh nhận thức; quán triệt nguyên tắc công nghệ hỗ trợ con người, nhưng không thay thế bản lĩnh, đạo đức, trách nhiệm nêu gương và năng lực thuyết phục của cán bộ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, mục tiêu tổng quát là xây dựng công tác tư tưởng của Đảng hiện đại, chủ động, chuyên nghiệp, hiệu quả; vận hành đồng bộ trong mọi bối cảnh, dựa trên nền tảng chính trị vững chắc, dữ liệu số thống nhất, truyền thông chính trị hiện đại, giáo dục lý luận chính trị thực chất và đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, trí tuệ, năng lực số, trách nhiệm nêu gương.

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở, nhiệm vụ xuyên suốt là thống nhất nhận thức và trách nhiệm trong toàn Đảng về công tác tư tưởng trong bối cảnh mới; phải làm rõ đây là nhiệm vụ xây dựng Đảng rất quan trọng, gắn trực tiếp với năng lực lãnh đạo, cầm quyền, tổ chức thực hiện nghị quyết và củng cố niềm tin của nhân dân; không phải việc riêng của cơ quan tuyên giáo, dân vận, báo chí hay công nghệ, văn hóa. Cấp ủy, nhất là người đứng đầu, phải trực tiếp lãnh đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm.

Nhiệm vụ đột phá là xây dựng năng lực điều hành thống nhất; cần hình thành hệ sinh thái dữ liệu số về công tác tư tưởng, dư luận xã hội, báo chí, truyền thông, học tập nghị quyết, phản ánh từ cơ sở và thông tin bảo đảm liên thông, an toàn, bảo mật, phục vụ trực tiếp cấp ủy trong lãnh đạo, chỉ đạo. Ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo phải có kiểm soát, có chuẩn mực đạo đức; công nghệ hỗ trợ con người, không thay thế trách nhiệm chính trị.

Nhiệm vụ đột phá là nâng cao năng lực phân tích, dự báo, cảnh báo sớm. Đây là khâu then chốt để công tác tư tưởng chuyển từ bị động sang chủ động, từ xử lý sau sự việc sang định hướng từ sớm, từ xa; cần nhận diện kịp thời vấn đề tư tưởng, tâm trạng xã hội, điểm nóng dư luận, thông tin xấu độc, chiến dịch thao túng nhận thức, nội dung giả mạo do công nghệ và những vấn đề dân sinh dễ bị lợi dụng, xuyên tạc.

Nhiệm vụ thường xuyên là đổi mới truyền thông chính trị theo hướng chủ động, gần dân, thuyết phục. Thông tin chính thống phải đúng, nhanh, trúng, dễ hiểu, có sức lan tỏa. Cần chuyển từ tuyên truyền một chiều sang giải thích chính sách, đối thoại xã hội, tạo đồng thuận; từ nói điều ta muốn nói sang trả lời đúng điều Nhân dân quan tâm. Mỗi vấn đề lớn, nhạy cảm, phức tạp phải có thông điệp rõ, kênh phù hợp và người chịu trách nhiệm.

Nhiệm vụ thường xuyên là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; lấy xây dựng niềm tin, bản lĩnh, sức đề kháng tư tưởng và môi trường thông tin lành mạnh làm nền tảng; đồng thời đấu tranh sắc bén với thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch, chiến tranh thông tin, thao túng nhận thức, “diễn biến hòa bình,” “tự diễn biến,” “tự chuyển hóa”; chủ động nhận diện, phòng ngừa từ sớm, từ xa các nguy cơ kích động, lôi kéo, tập hợp lực lượng, tạo điểm nóng, hình thành các biểu hiện “cách mạng màu.”

Nhiệm vụ lâu dài là xây dựng hệ sinh thái thông tin tích cực và phát huy vai trò của Nhân dân; cần huy động sức mạnh của báo chí, truyền thông, đội ngũ cán bộ, đảng viên, trí thức, văn nghệ sĩ, người có uy tín, người ảnh hưởng tích cực và các tầng lớp nhân dân tham gia lan tỏa thông tin đúng, thông tin tốt, bảo vệ cái đúng, phản bác cái sai. Nhân dân không chỉ tiếp nhận thông tin, mà còn là chủ thể xây dựng niềm tin, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và hình thành thế trận lòng dân trên không gian mạng.

Nhiệm vụ lâu dài là đổi mới giáo dục lý luận chính trị, học tập nghị quyết theo hướng thực chất. Cốt lõi là làm cho việc học lý luận, học nghị quyết thiết thực hơn, gắn với công việc hơn; chuyển từ học để hoàn thành chương trình sang học để hiểu sâu, vận dụng đúng, hành động thống nhất, làm đến cùng.

Nhiệm vụ bảo đảm là xây dựng đội ngũ, hoàn thiện thể chế và đổi mới đánh giá hiệu quả; cần chuẩn hóa năng lực cán bộ làm công tác tư tưởng; hoàn thiện quy chế phối hợp, quy trình phản ứng nhanh, cơ chế quản lý cán bộ, đảng viên trên không gian mạng; đánh giá hiệu quả không chỉ bằng số hội nghị, lớp học, tin bài, lượt xem, mà bằng chuyển biến trong nhận thức, hành động, kỷ luật thực thi, năng lực dự báo, định hướng dư luận, đồng thuận xã hội, niềm tin của nhân dân và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẩn trương hoàn thiện đề án với tinh thần cao nhất: đúng tầm, rõ việc, khả thi, đo được hiệu quả, quy được trách nhiệm để sớm báo cáo Bộ Chính trị./.