Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tháo gỡ ngay điểm nghẽn "tổ chức triển khai" để thúc đẩy tăng trưởng

Hội nghị đã tập trung thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tháng 6 và quý II/2026; tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; tình hình triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia; đánh giá tình hình thực hiện ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2026; về công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027.

* Tập trung xử lý các điểm nghẽn

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, năm khởi động cho giai đoạn phát triển mới của đất nước, đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải quyết liệt, khẩn trương, tạo chuyển biến rõ nét về phát triển nhanh, bền vững, tự chủ và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế, nâng cao mức sống thực của nhân dân.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều khó khăn, nhưng kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm rất đáng ghi nhận. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, vừa ứng phó với biến động bên ngoài, vừa triển khai nhiều nhiệm vụ mới, khó và chưa có tiền lệ. Đây là nền tảng quan trọng để phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu năm 2026 và chuẩn bị tốt hơn cho giai đoạn tiếp theo.

Thẳng thắn nhìn nhận còn những hạn chế, khó khăn và thách thức lớn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tăng trưởng kinh tế xấp xỉ 8,2%, chưa đạt mục tiêu đề ra là 9,7%. Có 25/34 địa phương tăng trưởng thấp hơn mục tiêu 6 tháng, trong đó Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đều chưa đạt yêu cầu. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, các chương trình mục tiêu quốc gia và một số công trình trọng điểm còn chậm so với yêu cầu. Giải ngân đối với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cũng chỉ đạt khoảng 10% tổng số vốn được giao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, Chính phủ rà soát kỹ lại một lần nữa và kiên quyết cắt vốn dự kiến vì “có tiền mà không tiêu được” để dành vốn cho nơi khác. Trong Báo cáo cuối năm cần đánh giá rõ hơn chất lượng của tăng trưởng, thu nhập thực của người lao động, các nhóm dân cư, việc làm,… Cơ quan thống kê ở Trung ương và địa phương tiếp tục nâng cao năng lực, bổ sung và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu mới. Số liệu thống kê phải đầy đủ, toàn diện, khách quan, chính xác, đo lường sát thực tiễn để phục vụ tốt hơn công tác phân tích, dự báo, hoạch định chính sách.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tăng trưởng cũng chưa lan tỏa đồng đều; cơ cấu thương mại còn nhiều rủi ro; sức cầu trong nước chưa thật sự khởi sắc. Môi trường đầu tư, kinh doanh đã được cải thiện nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, thời gian và chi phí cho thủ tục còn cao. Còn tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn triển khai Luật và Nghị quyết của Quốc hội. Đầu tư chưa chuyển hóa tương xứng thành năng lực sản xuất mới. Giải ngân đầu tư công chưa đạt kỳ vọng. Nhiều dự án vẫn vướng quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, vật liệu, thủ tục…

Việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở một số nơi còn lúng túng. Đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn. Việc xây dựng đợt một 100 trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới (khởi công năm 2025) đang chậm tiến độ. Đào tạo nhân lực chất lượng cao lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo còn nhiều bất cập. Tình trạng thiếu giáo viên còn phổ biến ở hầu hết các địa phương. Ô nhiễm đô thị, thiếu nhà ở cho người lao động, thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn, ngập lụt, thiếu nước… tiếp tục là những thách thức trực tiếp đối với ổn định xã hội và phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, những hạn chế đó đòi hỏi 6 tháng cuối năm phải tập trung xử lý các điểm nghẽn. Chính phủ phải tổ chức một chương trình hành động đặc biệt cho 6 tháng cuối năm. Tại Hội nghị Trung ương 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đang khẩn trương chuẩn bị để ban hành một Nghị quyết chuyên đề. Nghị quyết này sẽ xác định rõ mô hình phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới, trong đó nhấn mạnh việc duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định. Các địa phương phải triển khai quyết liệt mới kịp các tiến độ, để làm tiền đề cho những năm sau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ, qua trao đổi các đối tác nước ngoài đều nhận định Việt Nam hiện đang có những lợi thế rất lớn, đó là định hướng và phương hướng phát triển đất nước rõ ràng. Trước sự đánh giá cao và niềm tin từ bên ngoài, chúng ta càng phải củng cố niềm tin vững chắc vào con đường đã chọn để quyết tâm thực hiện. Bên cạnh đó, niềm tin của nhân dân, sự tin tưởng, đoàn kết, hào hứng trong nhân dân cũng chính là cơ hội lớn, vì vậy nếu chúng ta chậm trễ hoặc để lỡ thời cơ sẽ là một thiếu sót rất lớn đối với sự phát triển của đất nước.

* Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục bằng hành động thực chất

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, công tác giáo dục, đào tạo phát triển nguồn nhân lực của đất nước là một lợi thế. Nền giáo dục của Việt Nam đạt được rất nhiều những thành quả nhưng không được dừng lại. Tốc độ phát triển nhanh của đất nước đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao tương xứng để đáp ứng yêu cầu thực tế. Muốn có được những kết quả đó, bắt đầu phải từ giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực. Lao động không thể chỉ dựa vào chân tay mà phải nâng cao trình độ khoa học công nghệ; đào tạo thêm nhiều kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học để dẫn dắt nền kinh tế; đồng thời chú trọng phát triển dân số trước nguy cơ già hóa, phải tính toán, thay đổi đồng bộ từ giáo dục mầm non gắn với chăm sóc y tế, giáo dục phổ thông cho đến giáo dục đại học ngay từ năm học này.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải làm rõ việc thực hiện Nghị quyết 71 trong năm học này sẽ mang lại thay đổi căn bản, toàn diện và khác biệt gì so với các năm học trước. Hệ thống văn bản (Nghị quyết 71, các nghị quyết về khoa học công nghệ) đã có, Bộ phải tập trung xây dựng các cơ chế, chính sách, chế độ cụ thể thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ. Đối với các nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Bộ phải hoàn chỉnh đề xuất nhanh và hợp lý.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, nhiều chính sách chưa thể hiện rõ nét tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện như mục tiêu đề ra của Nghị quyết 71. Bản chất của việc đổi mới căn bản, toàn diện trước hết phải đảm bảo tất cả các cháu phải được đến trường, phải phổ cập trung học phổ thông chứ không chỉ dừng lại ở mức độ hoàn thành phổ cập cấp trung học cơ sở và phải tạo điều kiện đủ lớp, đủ trường, đủ giáo viên.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, đầu tư cho giáo dục, cho trẻ em và thế hệ trẻ là đầu tư cho tương lai của đất nước. Đây là nhiệm vụ xuất phát từ yêu cầu thực tiễn tối quan trọng, bắt buộc phải làm. Ngành Giáo dục phải chủ động rà soát, cần bao nhiêu trường lớp, tại những địa điểm nào để lập quy hoạch xây dựng. Việc huy động cơ quan, đơn vị, tổ chức tham gia xây dựng trường học hoặc nhường trụ sở để làm trường cần được khuyến khích và hoan nghênh. Ngành Giáo dục cần chủ động sắp xếp lại đội ngũ giáo viên để đảm bảo đủ giáo viên đứng lớp; tập trung phân bổ trường học hợp lý, khắc phục tình trạng học sinh không có chỗ học hoặc phải đi học quá xa.

*Xác định sớm ưu tiên chính sách, nhiệm vụ và nguồn lực

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, vấn đề cốt lõi nhất hiện nay là triển khai thực thi của hệ thống chính trị, của đội ngũ cán bộ là phải “hành động, hành động và hành động”; khẩu hiệu “làm việc, làm việc và làm việc”. Không thể đổ lỗi cho chỗ này, chỗ kia, mọi khó khăn phải đưa ra bàn bạc, tháo gỡ. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai hiện nay đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn, phải gỡ ngay điểm nghẽn này trong cán bộ, đảng viên, hệ thống chính trị. Đây không còn là điểm nghẽn về mặt thể chế nữa mà việc tổ chức thực thi này là năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng trong giai đoạn mới. Nếu không tổ chức thực hiện tốt, các nghị quyết đúng đắn của Đảng sẽ không thể đi vào thực tiễn cuộc sống, do đó phải đoàn kết, thống nhất.

Về nhiệm vụ trọng tâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn để thúc đẩy tăng trưởng ít nhất 10 %, đồng thời giữ vững ổn định vĩ mô. Phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, khơi thông đầu tư tư nhân và nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước. Bảo vệ thị trường xuất khẩu, giảm lệ thuộc và nâng cao năng lực công nghiệp trong nước. Bảo đảm đồng bộ an ninh năng lượng, lương thực, nguồn nước, dữ liệu và chủ quyền số; tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và bảo đảm chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt. Phát triển văn hóa, xã hội và con người, bảo đảm mọi người dân được hưởng thành quả phát triển; tiếp tục củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh; tiếp tục xây dựng Đảng bộ, các cấp ủy và hệ thống cơ quan hành chính nhà nước thật sự trong sạch, vững mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, xây dựng kế hoạch năm 2027 ngay từ quý III năm 2026, đặt trong tầm nhìn cả giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch không chỉ giao chỉ tiêu mà phải dựa trên đánh giá đúng các điểm nghẽn, có kịch bản điều hành cụ thể. Xác định sớm ưu tiên chính sách, nhiệm vụ và nguồn lực. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về chất lượng xây dựng kế hoạch.

Chính phủ khẩn trương cụ thể hóa các nhiệm vụ trên thành chương trình hành động có tiến độ theo tháng, theo quý, xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và công khai kết quả thực hiện. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo những việc lớn, việc khó, việc liên ngành và các điểm nghẽn kéo dài. Chấm dứt tình trạng nêu khó khăn nhưng không có phương án xử lý, việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải giải quyết, vượt thẩm quyền phải báo cáo kịp thời, kèm đề xuất cụ thể.

Tăng trưởng là trách nhiệm chung nhưng phải gắn với trách nhiệm cá nhân của từng bộ trưởng, trưởng ngành, bí thư, chủ tịch địa phương; phải khuyến khích cán bộ dám làm vì lợi ích chung, đi đôi với siết chặt kỷ luật, phòng chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm và tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, đất nước đang đứng trước cơ hội phát triển rất lớn, nhưng cơ hội chỉ trở thành hiện thực khi chúng ta có quyết tâm cao, tư duy đúng, thể chế thông thoáng, bộ máy vận hành hiệu quả, cán bộ dám làm, doanh nghiệp mạnh lên, nhân dân đồng lòng. Tinh thần chung là phải quyết tâm cao hơn, hành động mạnh mẽ hơn, tổ chức thực hiện quyết liệt hơn; vừa phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu năm 2026, vừa tạo nền tảng vững chắc cho năm 2027 và cả giai đoạn phát triển mới của đất nước./.