Vai trò của báo chí và giải pháp nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Bước ngoặt trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Phải khẳng định ngay rằng, kể từ khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch đã có bước ngoặt rất lớn. Các nội dung mà Nghị quyết đề cập được báo chí triển khai thực hiện tốt, đó là: Bảo vệ chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; Bảo vệ Đảng, Cương lĩnh chính trị, đường lối của Đảng; Bảo vệ Nhân dân, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Bảo vệ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế; Bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; Giữ gìn môi trường hoà bình, ổn định để phát triển đất nước trong bối cảnh thế giới nhiều biến động khó lường...

Thực tế là trước khi Nghị quyết số 35 NQ/TW ra đời, báo chí chưa thực sự chú trọng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Vấn đề hết sức hệ trọng này thường “mặc định” là nhiệm vụ của một số cơ quan báo chí chủ lực ở Trung ương, nhưng cũng không được thường xuyên và có trọng tâm, trọng điểm. Sau khi Nghị quyết số 35 NQ/TW được ban hành, hầu hết các cơ quan báo chí, cả Trung ương và địa phương, đều chú trọng hơn đến việc tổ chức các chuyên trang, chuyên mục, chương trình phát thanh, truyền hình về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Vai trò của báo chí trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch được thể hiện ngày càng đậm nét. Báo chí thực sự là “vũ khí sắc bén” trên mặt trận tư tưởng văn hóa, khi mỗi phóng viên, biên tập viên đều là “chiến sĩ cách mạng” với “vũ khí sắc bén” được thể hiện trên tất các các loại hình báo chí là báo in, phát thanh, truyền hình và báo mạng điện tử. Báo chí đã thể hiện tốt vai trò và sứ mệnh “trong sự nghiệp phò chính, trừ tà”, “vạch rõ âm mưu, chính sách và những hành động tàn bạo của địch” như lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Các tác phẩm báo chí ngày càng được đầu tư đích đáng về công sức, trí tuệ cũng như nguồn lực vật chất. Nhiều cơ quan báo chí duy trì đều đặn chuyên trang, chuyên mục về các nội dung mà Nghị quyết số 35 NQ/TW đề cập; rất nhiều cơ quan báo chí tổ chức các loạt bài, nhóm bài, thậm chí cả số chuyên đề về các nội dung liên quan đến Nghị quyết số 35 NQ/TW, phù hợp với thời điểm, nội dung tuyên truyền, đạt hiệu quả cao.

Bên cạnh đó, các giải thưởng báo chí, các cuộc thi viết liên quan đến vấn đề bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch được tổ chức, có sức lan tỏa mạnh mẽ, tạo tiếng vang trong xã hội và cũng tạo cơ hội tốt để các cơ quan báo chí, các nhà báo chú tâm hơn trong việc tuyên truyền về vấn đề này. Có thể khái quát về vai trò của báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch nổi trội trên ba vấn đề nổi bật sau:

Một là, báo chí tuyên truyền về Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước... một cách kịp thời, dễ hiểu, có trọng tâm, trọng điểm, dễ dàng tiếp cận công chúng trên các môi trường, nền tảng truyền thông khác nhau, giúp nâng cao nhận thức, định hướng dư luận cho cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân. Từ những sự hiểu kịp thời, hiểu đúng, hiểu đủ của đối tượng tiếp nhận đã góp phần quan trọng trong việc lan tỏa, dẫn dắt, định hình nền tảng tư tưởng vững chắc trong xã hội.

Hai là, báo chí tích cực tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch một cách kịp thời, hiệu quả. Không chỉ là việc cất tiếng nói khi sự việc chống phá đã diễn ra, báo chí ngày càng chủ động đấu tranh từ trước, nhất là với các sự kiện trọng đại của đất nước, các ngày lễ lớn của dân tộc, các vấn đề nhiều người dân quan tâm, những sự kiện còn có ý kiến trái chiều... Đặc biệt, báo chí ngày càng chú trọng đấu tranh từ gốc rễ, bằng lý luận để bảo vệ các quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Ba là, báo chí kịp thời phản ánh các thành quả phát triển của đất nước trên tất cả các lĩnh vực, mọi mặt của đời sống xã hội. Các nhà báo, cơ quan báo chí sâu sát, lăn lộn với cuộc sống để phát hiện, giới thiệu, lan tỏa các tấm gương tập thể và cá nhân điển hình trong xã hội, từ đó tạo ra những động lực, sự phấn khích, tạo sức lan tỏa từ những tấm gương điển hình, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, khát vọng phát triển, tiến bộ trong mỗi cá nhân, tập thể. Các thông tin tích cực đó góp phần “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, phủ xanh thông tin tích cực, nhất là trên các nền tảng số, giúp người dân vững tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hạn chế và giải pháp nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí

Tuy đạt được nhiều thành tích rất đáng ghi nhận, báo chí cũng còn những hạn chế nhất định trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Công tác thông tin, tuyên truyền một số đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước chưa kịp thời, hình thức chưa phong phú... Việc dự báo, nắm bắt tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và định hướng dư luận xã hội có lúc chưa kịp thời. Kết quả thực hiện một số chủ trương của Đảng về quản lý báo chí, truyền thông, xuất bản, quản lý internet, mạng xã hội chưa đáp ứng yêu cầu”; “Công tác đấu tranh phản bác, ngăn chặn các thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch có lúc, có nơi còn bị động, thiếu sắc bén, tính chiến đấu chưa cao”.

Một số biểu hiện cụ thể có thể là: Thứ nhất, thông tin trên báo chí còn mỏng, yếu, trùng lắp, thiếu tính hệ thống, dài hơi. Nhiều tác phẩm chủ yếu là phản bác tức thời, sự vụ, chi tiết, cụ thể … Thứ hai, công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận có mặt còn lạc hậu, bất cập, nhiều vấn đề mới chưa được luận giải kịp thời, khoa học, khiến công tác đấu tranh thiếu cơ sở, có lúc, có nơi lúng túng, hiệu quả thấp; chưa gắn thật chặt nghiên cứu lý luận với đấu tranh lý luận. Thứ ba, đội ngũ nhà báo bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch chưa hùng hậu, tinh nhuệ. Việc đấu tranh phản bác còn thiếu chiều sâu, chưa đủ đầy hệ thống luận cứ, luận chứng, lý lẽ có lớp lang, chặt chẽ, thuyết phục, tính bút chiến bằng lý luận mờ nhạt, thiếu thuyết phục…

Đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới đặt ra những vấn đề đáng lưu tâm đối với báo chí trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh phải chủ động, chiến lược trong công tác tư tưởng, trong đó đặt trọng tâm vào bảo vệ và phát triển hệ thống lý luận của Đảng. Việc xây dựng chiến lược tư tưởng trong thời đại số là bước tiếp nối Nghị quyết 35 NQ/TW về bảo vệ nền tảng tư tưởng, song yêu cầu được đề cao hơn, xem đây là nhiệm vụ sống còn và cấp bách. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục coi đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch là công tác then chốt. Điểm mới là bên cạnh giữ vững nội dung truyền thống, Đảng đề cao chủ động ứng phó với luận điệu xuyên tạc trên mạng xã hội và Internet.

Để nâng cao chất lượng các tác phẩm báo chí nói riêng, vấn đề bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch của báo chí nói chung, một số giải pháp cần tiến hành cụ thể là:

Thứ nhất, phát triển mở rộng đội ngũ, nâng cao trình độ của những người làm báo chuyên về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch ở mỗi cơ quan báo chí, nhất là các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia. Đồng thời, có cơ chế, chính sách đãi ngộ thỏa đáng cho đội ngũ những người làm báo liên quan đến lĩnh vực khó khăn, khắt khe này để khuyến khích họ say nghề, tâm huyết với nghề, sống được bằng nghề.

Thứ hai, tăng cường các lớp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ người làm báo chuyên về lĩnh vực này, huy động sự tham gia trách nhiệm, tích cực, thường xuyên của đội ngũ chuyên gia về mặt lý luận để đồng hành cùng các cơ quan báo chí trong việc đấu tranh từ gốc rễ, bằng lý luận để đập tan, bẻ gãy một cách thuyết phục các âm mưu thâm độc của thế lực thù địch.

Thứ ba, các cơ quan báo chí cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ việc tổ chức thông tin liên quan đến bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên các loại hình báo chí, các nền tảng báo chí, nhất là nền tảng số để chiếm lĩnh rộng khắp các mặt trận, khiến thông tin xấu độc không có điều kiện lũng đoạn hệ sinh thái truyền thông, những thông tin xấu độc, chống phá không có cơ hội tác oai tác quái, gây phương hại đến sự phát triển của đất nước.