Mô hình “Kiểm tra 3 chủ động”: Giải pháp nâng cao sức chiến đấu của tổ chức Đảng

Trong hệ thống các giải pháp đổi mới công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, phương châm “chủ động” luôn được coi là chìa khóa mở ra hiệu lực, hiệu quả thực chất. Thực tiễn cho thấy: Nhiều vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên không xuất phát từ động cơ cố ý, mà do sự thiếu cập nhật về quy định, hiểu sai bản chất văn bản, hoặc lúng túng trước những khoảng trống pháp lý của quy định cũ và mới. Vì vậy, chủ động hướng dẫn cho các tổ chức đảng khi triển khai các nghị quyết, chỉ thị, quy định mới ban hành, để việc tổ chức triển khai đi đúng hướng, ngăn chặn nguy cơ sai phạm thông qua nắm tình hình, giám sát thường xuyên là việc làm cần thiết trong tình hình hiện nay.

Do vậy, ngay sau khi sáp nhập, UBKT Đảng ủy Công an tỉnh đã tham mưu tổ chức giám sát đối với các tổ chức đảng việc thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, nhất là các Nghị quyết trụ cột như Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới… UBKT Đảng ủy Công an tỉnh đã chủ động nghiên cứu, biên soạn điểm mới của các quy định về công tác kiểm tra, giám sát, hướng dẫn quy trình thực hiện công tác kiểm tra, giám sát đối với các tổ chức đảng.

Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh, các phòng nghiệp vụ đã phát huy vai trò “Tư lệnh” mỗi tháng hướng dẫn ít nhất từ 5-7 Công an cấp xã trong thực hiện nội dung “Chủ động hướng dẫn”. Trong đó, tháng 4 và tháng 5/2026, Cơ quan UBKT Đảng ủy đã cử ủy viên, cán bộ trực tiếp kiểm tra, hướng dẫn về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng tại 13 tổ chức đảng Công an cấp xã, kịp thời giải đáp và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của Công an cấp xã. Hằng tháng, phân công cán bộ dự sinh hoạt tại các tổ chức đảng.

Kết quả thực hiện tại các tổ chức đảng trực thuộc Đảng bộ Công an tỉnh cho thấy, việc thực hiện chủ động hướng dẫn nhằm mục đích phòng ngừa vi phạm chính là thước đo chính xác nhất cho năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của một tổ chức đảng. Khi công tác này được triển khai hiệu quả theo phương châm "chủ động, đi trước một bước", vi phạm sẽ được phát hiện từ khi còn là nguy cơ, khuyết điểm được uốn nắn ngay từ khi mới manh nha, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh. Thông qua kiểm tra để phát hiện những sơ hở, bất cập trong cơ chế quản lý, từ đó kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung.

Bên cạnh đó, việc thực hiện nội dung “Chủ động phát hiện” trong mô hình “Kiểm tra 3 chủ động” nhằm kích hoạt hệ thống "cảnh báo sớm" trong công tác kiểm tra, giám sát. Nội dung “Chủ động phát hiện” được UBKT Đảng uỷ Công an tỉnh gắn với triển khai thực hiện Quy định số 07-QĐi/ĐUCA, ngày 17/1/2023 của Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương về công tác nắm tình hình phục vụ nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.

Theo đó, cán bộ kiểm tra trực thuộc UBKT Đảng uỷ Công an tỉnh đã chủ động bám sát địa bàn, nhất là địa bàn, lĩnh vực trọng điểm, nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực, lắng nghe dư luận. Phát hiện sớm giúp khoanh vùng nguy cơ, ngăn chặn vi phạm nhỏ thành vi phạm lớn. UBKT Đảng ủy Công an tỉnh đã tham mưu ban hành và thực hiện hiệu quả Quy chế phối hợp giữa UBKT Đảng ủy Công an tỉnh với các đơn vị chức năng về thực hiện một số nhiệm vụ trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng; Quy chế phối hợp giữa UBKT Đảng ủy Công an tỉnh với Thanh tra Công an tỉnh và các đơn vị thuộc Cơ quan điều tra Công an tỉnh trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng.

Thường xuyên trao đổi thông tin liên quan đến tình hình cán bộ, đảng viên để nhận diện sớm các dấu hiệu "lệch chuẩn". Chủ động phát hiện từ sớm các biểu hiện, dấu hiệu vi phạm, kịp thời nhắc nhở, cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, không để khuyết điểm kéo dài trở thành vi phạm; bảo đảm thực hiện hài hòa, linh hoạt nguyên tắc giữa “xây” và “chống” trong công tác xây dựng Đảng, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, đảng viên.

Trong mô hình “Kiểm tra 3 chủ động”, việc “Chủ động xử lý” phải đảm bảo sự kiên quyết, nghiêm minh và nhân văn. Khi vi phạm xảy ra, việc xử lý phải được công minh, chính xác, kịp thời, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Sự nghiêm minh mang tính răn đe, nhưng mục đích tối cao là tính nhân văn - trị bệnh cứu người, giúp đảng viên nhận thức khuyết điểm để sửa chữa và tiếp tục cống hiến.

Việc triển khai thực hiện Mô hình “Kiểm tra 3 chủ động” tại UBKT Đảng ủy Công an tỉnh đã cho thấy kết quả tích cực. Để mô hình "Kiểm tra 3 chủ động" phát huy tối đa hiệu lực, trở thành động lực nâng cao sức chiến đấu cho tổ chức đảng, cần thực hiện một số giải pháp trọng tâm. Đó là: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, người đứng đầu đơn vị đối với công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng một cách chủ động, đổi mới, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Nâng cao năng lực, sức chiến đấu của tổ chức đảng. Chủ động trong công tác kiểm tra, giám sát.

Tiếp tục đổi mới phương pháp lãnh đạo nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu về vị trí, vai trò, mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Đồng thời tiếp tục đổi mới về phương pháp, biện pháp tiến hành công tác kiểm tra, giám sát của các cấp ủy, tổ chức đảng, UBKT phù hợp với đặc điểm, tình hình của từng đơn vị. Chú trọng công tác nắm tình hình, giám sát thường xuyên và công tác tự kiểm tra, nhất là đối với cấp ủy viên và cán bộ diện cấp ủy cấp mình quản lý, chỉ ra những ưu điểm để phát huy, kịp thời phát hiện những hạn chế, khuyết điểm để khắc phục, phòng ngừa sai phạm.

Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa cấp ủy, UBKT cấp ủy Công an với cấp ủy, UBKT cấp ủy địa phương trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng đối với tổ chức đảng, đảng viên ở Công an địa phương theo quy chế đã ban hành. Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa UBKT với các đơn vị chức năng trong công tác tham mưu thực hiện công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng, nhất là trong công tác cán bộ và quản lý cán bộ; giữa công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với công tác thanh tra hành chính, công tác điều tra.

Tiếp tục nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện đồng bộ và toàn diện các quy định, quy chế, quy trình, hướng dẫn về công tác kiểm tra, giám sát, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, xem xét xử lý kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Điều lệ Đảng và các văn bản hướng dẫn của Trung ương.

Nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Nâng cao khả năng dự báo về tình hình vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên, nhất là những vi phạm mới do tác động bởi những mặt trái của toàn cầu hóa, cơ chế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế, sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ mới… để đề ra các chủ trương, biện pháp phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn khuyết điểm, vi phạm từ sớm, từ xa, từ cơ sở.

Coi trọng công tác hậu kiểm tra, giám sát để thực hiện chuyên sâu và chuẩn hóa quy trình trong chỉ đạo thực hiện các kế hoạch kiểm tra, giám sát đối với từng lĩnh vực, chuyên đề. Nâng cao chất lượng nắm tình hình, tham mưu của UBKT các cấp phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện có hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát.

Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng một cách có hiệu quả, góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo, lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả, chất lượng các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của cấp ủy và UBKT các cấp. Nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Đẩy mạnh áp dụng công nghệ số vào công tác kiểm tra, giám sát; đảm bảo thực hiện các mục tiêu theo Kế hoạch chuyển đổi số của ngành Kiểm tra trong Đảng bộ Công an tỉnh.

Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra trong Công an tỉnh đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, đảm bảo cấp ủy viên, ủy viên UBKT các cấp và cán bộ làm công tác kiểm tra nắm vững chức năng, nhiệm vụ; các quy định mới để áp dụng trong công tác, nhất là đối với cấp cơ sở.