Chăm sóc, bảo vệ đàn vật nuôi mùa nắng nóng

Vào những ngày nắng nóng, ông Trịnh Đình Chính, ở thôn Mai Trung, xã Gia Vân (mới) đang tích cực triển khai nhiều biện pháp để chăm sóc, bảo vệ đàn gà hơn 5 nghìn con của gia đình. Ông Chính chia sẻ: Mùa nắng nóng, gà thường kém ăn, thở nhiều, đề kháng giảm, mệt mỏi, lừ đừ, thậm chí còn bị sốc nhiệt, chết vì cảm nắng. Bên cạnh đó, môi trường nóng ẩm vào mùa hè còn rất dễ phát sinh dịch bệnh, nếu không chăm sóc, bảo vệ tốt, gà dễ bị bệnh, chết hàng loạt, dẫn đến thua lỗ.

Vì vậy để bảo vệ đàn gà, khi tái đàn ông Chính chủ động giảm mật độ nuôi xuống 30%, tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho gà. Trong những ngày nắng gắt, ông sử dụng các biện pháp như phun nước lên mái tôn, sử dụng quạt điện làm mát, thông thoáng trong chuồng, thả gà ra vườn nơi có nhiều bóng cây xanh. Ngoài ra, ông còn điều chỉnh thời gian và khẩu phần các bữa ăn của đàn gà, ông cho gà ăn vào sáng sớm và chiều tối, hạn chế cho ăn vào buổi trưa để gà không bị căng diều. Trong khẩu phần ăn của gà, ông tăng cường bổ sung điện giải, vitamin C và cung cấp đủ nước sạch nhằm tăng sức đề kháng, giúp gà phát triển khoẻ mạnh và đạt trọng lượng. Bên cạnh đó, thường xuyên vệ sinh chuồng trại, tăng cường trải vi sinh nền chuồng, khử mùi, tạo môi trường thông thoáng, sạch sẽ, tránh phát sinh dịch bệnh.

Có kinh nghiệm nhiều năm trong chăn nuôi hươu, chị Bùi Thị Loan, chủ gia trại hơn 60 con hươu ở thôn Đồi Mít, xã Quỳnh Lưu (mới) hiểu rõ tầm quan trọng của việc chủ động các biện pháp chăm sóc, bảo vệ đàn hươu trong mùa nắng nóng. Vì vậy ngay từ đầu mùa, chị đã gia cố chuồng trại, dùng các vật liệu như bạt, lưới đen… để che chắn nắng làm mát khu vực chuồng nuôi. Việc vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, thông thoáng nhằm tránh các mầm bệnh gây hại cho hươu cũng được chị đặc biệt chú ý.

Theo kinh nghiệm của chị Loan, hươu là động vật gốc hoang dã nên dễ thích nghi với các điều kiện thời tiết, tuy nhiên trong mùa nắng nóng, khô hạn, nhiệt độ tại chuồng nuôi tăng cao sẽ làm hươu tăng động tính, hay phá phách, giảm ăn, dẫn đến chậm phát triển, vì vậy chị chia khẩu phần ăn làm nhiều bữa, bổ sung thêm hoa quả và nước uống sạch vào bữa ăn nhằm cung cấp vitamin và giúp hươu làm mát cơ thể, chống nóng hiệu quả.

Để chăm sóc, bảo vệ tốt đàn bò gần 20 con của gia đình trong những ngày nắng nóng, chị Quách Thị Thêu, ở bản Tân Phú, xã Phú Long (mới) tranh thủ chăn thả vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát, từ 10-16 giờ, chị nhốt bò trong chuồng hoặc dưới bóng cây cho ăn cỏ và uống nước. Quanh khu vực chuồng trại, chị cũng tích cực trồng nhiều cây xanh để tạo bóng mát và chống nắng, nóng hiệu quả. Bên cạnh đó, chị chủ động điều chỉnh khẩu phần ăn cho đàn bò như tăng lượng thức ăn xanh, giảm tinh bột, tăng cường vệ sinh chuồng trại, tắm chải cho bò thường xuyên để làm mát cơ thể và phòng, chống bệnh ngoài da.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, năm nay, số ngày nắng nóng xuất hiện nhiều và gay gắt hơn so với cùng kỳ năm 2024, tập trung nhiều tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tăng cao khiến vật nuôi mệt mỏi, giảm ăn, chậm lớn, hệ miễn dịch suy giảm, dễ bị dịch bệnh, gây thiệt hại kinh tế cho hộ chăn nuôi. Để bảo vệ an toàn cho đàn vật nuôi, ngành chuyên môn và các địa phương trong tỉnh đã và đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động thực hiện đồng bộ các giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế thiệt hại do nắng nóng gây ra.

Theo khuyến cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, thời điểm này, người chăn nuôi không nên lơ là, chủ quan, cần thường xuyên theo dõi sát diễn biến thời tiết để chủ động kế hoạch chăm sóc, bảo vệ đàn vật nuôi, cũng như có biện pháp phòng, chống nắng nóng hiệu quả.

Theo đó, người chăn nuôi cần xây dựng chuồng trại cao ráo, sạch sẽ, thoáng mát, thích hợp với từng đối tượng vật nuôi. Trong trường hợp nhiệt độ tăng cao, cần tiến hành các biện pháp để giảm nhiệt độ chuồng nuôi như: dùng phên, lưới, bạt để che chắn chống nắng; phủ rơm, dạ, xốp... hoặc phun nước lên mái chuồng, phun sương trong chuồng và bố trí đủ quạt điện để quạt mát, tránh làm tăng độ ẩm trong chuồng nuôi. Trồng nhiều cây xanh xung quanh chuồng nuôi để tạo bóng mát. Ngoài ra, tăng cường vệ sinh, tẩy uế chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi; khơi thông rãnh thoát nước thải, thu gom, chuyển phân, chất thải ra khỏi chuồng hàng ngày; định kỳ phun thuốc sát trùng, tiêu độc để chống ve, mòng, ruồi, muỗi, bọ mạt... tạo môi trường sạch sẽ, thông thoáng, tránh các tác nhân gây bệnh cho vật nuôi.

Đối với trâu, bò, lợn nên tắm chải 2-3 lần/ngày để làm giảm nhiệt cho cơ thể và phòng, chống các bệnh ngoài da. Những ngày nắng nóng, thời điểm từ 12-16 giờ là lúc nhiệt độ cao, không chăn thả và cho trâu, bò nghỉ làm việc, nhốt tại chuồng hoặc tại các khu vực có bóng mát, cây xanh.

Về mật độ nuôi nhốt, cần giảm mật độ nuôi vào mùa nắng nóng. Đối với gia cầm: nuôi nhốt với mật độ vừa phải như: gà úm nhốt 50- 60con/m², gà 0,5-1kg nhốt 12-30con/m², gà 2-3kg nhốt 7-10 con/m². Nếu nóng quá có thể thả ra vườn, gốc cây quanh chuồng. Còn với lợn: lợn nái 3-4m²/con, lợn thịt là 2m²/con.

Ngoài các biện pháp kỹ thuật để chống nóng cho vật nuôi, người chăn nuôi cần quan tâm chế độ chăm sóc nuôi dưỡng. Tăng cường thức ăn giàu đạm, thức ăn xanh, giảm tinh bột, chất béo; chia khẩu phần thành nhiều bữa, cho ăn vào lúc sáng sớm, chiều mát và buổi tối, hạn chế cho ăn vào buổi trưa; cung cấp đủ nước sạch, bổ sung điện giải và các loại vitamin để giải nhiệt, tăng sức đề kháng. Ngoài ra, tiêm phòng đầy đủ vắc xin được xem là giải pháp quan trọng và hữu hiệu nhất để phòng, chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm trong mùa nắng nóng.

Ngành chuyên môn cũng khuyến cáo bà con cần theo dõi, giám sát chặt chẽ tình trạng của đàn vật nuôi, phát hiện gia súc, gia cầm bị bệnh, đặc biệt là các bệnh đường tiêu hoá, hô hấp và các bệnh truyền nhiễm để cách ly, điều trị, xử lý kịp thời.