Bạch Long Vĩ: Sức vươn nơi đầu sóng

Trong khuôn khổ chương trình khảo sát, nắm tình hình vùng biển đảo ven bờ khu vực Vịnh Bắc Bộ, vừa qua, Đoàn công tác tỉnh Ninh Bình cùng một số địa phương đến thăm, tặng quà tại Đặc khu Bạch Long Vĩ (thành phố Hải Phòng). Vượt qua sóng gió trùng khơi, hình ảnh hòn đảo tiền tiêu hiện lên vững chãi giữa muôn trùng sóng nước. Từ dải đất cằn cỗi, thiếu thốn trăm bề trong những ngày đầu thành lập, Bạch Long Vĩ hôm nay mang diện mạo hoàn toàn mới, khẳng định thế đứng hiên ngang, trở thành điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi bám biển và bảo vệ chủ quyền Tổ quốc.

Nằm ở trung tâm Vịnh Bắc Bộ, Bạch Long Vĩ giữ vị trí chiến lược trọng yếu về quốc phòng - an ninh, đồng thời sở hữu tiềm năng lớn trong phát triển kinh tế biển. Mỗi tấc đất, mỗi sải sóng nơi hòn đảo tiền tiêu đều thấm đẫm mồ hôi, máu xương của bao thế hệ.

Lịch sử kiến thiết và bảo vệ đảo mãi khắc ghi tên tuổi những người con ưu tú từ mọi miền Tổ quốc. Trong hàng ngũ vinh quang ấy, quê hương Hà Nam Ninh xưa (Ninh Bình nay) tự hào có những người con kiên trung, dâng trọn tuổi thanh xuân để giữ vững chủ quyền biển, đảo thiêng liêng. Tiêu biểu là liệt sĩ Nguyễn Văn Tiến (1960-1978, quê xã Hải Thịnh), liệt sĩ Dương Văn Hỳ (1959-1979, quê xã Nghĩa Hưng) và liệt sĩ Phạm Công Sự (1962-1983, quê xã Trực Ninh). Sự hi sinh của các anh trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước, là động lực để thế hệ hôm nay quyết tâm giữ vững chủ quyền, xây dựng đảo tiền tiêu vững mạnh.

Tinh thần kiên trung bám trụ nơi đầu sóng ngọn gió sớm trở thành nguồn cảm hứng mãnh liệt trong sáng tác của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ. Ngay giữa bối cảnh đế quốc Mỹ điên cuồng trút bom đạn đánh phá miền Bắc, nhạc sĩ Phạm Đình Sáu (1926-2007)- người con ưu tú của quê hương Nam Định (Ninh Bình nay) đã sáng tác trường ca “Khúc hát đảo quê hương”.

Vượt lên mưa bom bão đạn, nhạc phẩm ra đời mang giai điệu thiết tha, chan chứa tình yêu biển trời Tổ quốc: “Bạch Long Vĩ ơi, quê mến yêu muôn đời/ Đảo quê ta đẹp sao, nắng tươi tỏa sáng chan hòa...”. Nhạc phẩm sau đó được NSND Quý Dương thể hiện thành công trên Đài Tiếng nói Việt Nam, trở thành một trong những bản hùng ca sống mãi với thời gian, khơi dậy mạnh mẽ tình yêu biển đảo Tổ quốc trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trò chuyện với chúng tôi, đồng chí Đào Minh Đông, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND Đặc khu Bạch Long Vĩ khẳng định: thành quả rực rỡ hôm nay mang đậm dấu ấn của ý chí tự lực tự cường, trong đó có sự đóng góp bền bỉ của những người con quê hương Hà Nam Ninh xưa, Ninh Bình nay.

Đồng chí Đào Minh Đông chia sẻ: “Cộng đồng dân cư Bạch Long Vĩ là sự kết tinh từ nhiều miền quê. Hơn 30 năm kiến thiết dựng xây, chúng tôi luôn trân trọng đóng góp của những người con quê hương Hà Nam Ninh xưa, Ninh Bình nay. Từ những ngày đảo hoang sơ, thiếu thốn, bà con mang theo kinh nghiệm vươn khơi, tư duy làm dịch vụ hậu cần nghề cá cùng bản tính cần cù ra bám đảo lập nghiệp. Sự bền bỉ, can trường của những công dân Ninh Bình là mảnh ghép quan trọng bồi đắp sức sống cho Đặc khu hôm nay”.

Từ tinh thần đoàn kết, nền tảng lao động can trường, kết hợp cùng cách làm đồng bộ, Đặc khu ghi nhận sức bứt phá mạnh mẽ về kinh tế - xã hội. Trong quý I/2026, tổng giá trị sản phẩm các ngành kinh tế trên Đặc khu đạt 132,2 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ; thu ngân sách tăng 127,56%. Hậu cần nghề cá tiếp tục phát triển hiện đại. Hệ thống điện lưới phủ sáng 24/24 giờ. Hồ chứa nước ngọt 48.000 m3 kết hợp công nghệ lọc RO hoạt động ổn định, giải quyết triệt để bài toán khát nước ngọt vào mùa khô.

Diện mạo đặc khu bứt phá với các dự án lớn như cải tạo hồ điều hòa trung tâm, chỉnh trang bãi tắm. Hạ tầng viễn thông tiếp tục được quan tâm đầu tư triển khai phủ sóng 5G. Đặc biệt, trong lĩnh vực giáo dục, hệ thống phòng học trực tuyến kết nối thẳng từ đảo về các trường học trong đất liền đang xóa nhòa khoảng cách không gian địa lý. Sự chuyển mình từ dải đất cằn cỗi thành đô thị biển đã khẳng định tư duy phát triển bền vững, hiện thực hóa khát vọng phồn vinh nơi đầu sóng, tạo thế và lực mới bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc.

Tinh thần bám biển, khát vọng vươn lên của người con quê hương Ninh Bình hiện hữu qua câu chuyện lập nghiệp của chị Phạm Thị Lượt, thôn 1, Đặc khu Bạch Long Vĩ. Là người con của vùng biển Hải Hậu, mang sẵn trong huyết quản bản lĩnh can trường và sự chịu thương chịu khó, chị nhanh chóng thích nghi với nhịp sống tiền tiêu. Gắn bó với đảo vài năm nay, gia đình chị Lượt từng bước ổn định kinh tế nhờ mở cửa hàng tạp hóa, cung ứng dịch vụ hậu cần thiết yếu phục vụ ngư dân.

Trải nghiệm sinh sống giữa ngàn trùng khơi, điều khiến chị an tâm nhất là môi trường an ninh trật tự luôn bảo đảm tuyệt đối. Chị Lượt chia sẻ: “Môi trường kỷ cương, an toàn tuyệt đối là điều kiện tiên quyết để người dân phát triển kinh tế. Sự quan tâm, hỗ trợ thiết thực từ chính quyền củng cố vững chắc niềm tin, giúp bà con yên tâm bám đảo sản xuất, chung tay xây dựng Đặc khu giàu mạnh”.

Sự an tâm trong cuộc sống của cư dân nơi tiền tiêu được củng cố vững chắc nhờ hệ thống y tế quân dân y đồng bộ. Gắn bó 14 năm với hòn đảo, bác sĩ Đinh Duy Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế quân dân y Bạch Long Vĩ cho biết: “Hệ thống chăm sóc sức khỏe trên đảo hiện nay phát triển đồng bộ, hiện đại. Trung tâm vận hành hiệu quả trang thiết bị chuyên sâu như X-quang, siêu âm, xét nghiệm sinh hóa, tiên phong ứng dụng bệnh án điện tử liên thông dữ liệu với đất liền.

Thông qua hệ thống Telemedicine kết nối trực tiếp các bệnh viện tuyến trên, đội ngũ y bác sĩ xử lý thành công nhiều ca phẫu thuật phức tạp ngay tại đảo. Sự gắn kết chặt chẽ giữa lực lượng quân - dân y, kết hợp phương án chuyển tuyến khẩn cấp bằng trực thăng hoặc tàu Cảnh sát biển tạo thành lá chắn bảo vệ an toàn tính mạng, giúp hàng nghìn ngư dân yên tâm bám biển”.

Gắn liền với tinh thần sẵn sàng chiến đấu, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo được Đặc khu cụ thể hóa bằng nỗ lực duy trì kỷ cương, an ninh ngư trường. Tại khu vực âu cảng Tây Nam Đặc khu Bạch Long Vĩ, các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) cho đông đảo ngư dân được tổ chức thường xuyên. Bằng hình thức tuyên truyền trực quan, sinh động, lực lượng chức năng hướng dẫn bà con ghi chép nhật ký khai thác, duy trì thiết bị giám sát hành trình, tuân thủ nghiêm ngặt ranh giới vùng biển. Những hoạt động này giúp bà con chấp hành nghiêm pháp luật, tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo, khẳng định thế trận quốc phòng toàn dân.

Từ thực tiễn tiên phong của Đặc khu Bạch Long Vĩ, bài học về phát triển kinh tế biển gắn kết chặt chẽ với củng cố quốc phòng, an ninh được xã Hải Thịnh (Ninh Bình) cụ thể hóa thành các giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương. Sở hữu hơn 7 km bờ biển cùng hệ thống cảng cá lớn, địa phương định hình rõ mục tiêu chiến lược giai đoạn 2026 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, lấy kinh tế biển làm trụ cột tăng trưởng.

Đồng chí Mai Thanh Tùng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hải Thịnh, thành viên trong đoàn công tác tỉnh Ninh Bình khẳng định, địa phương vận dụng tư duy “bước đi chắc” từ đảo tiền tiêu vào thực tế: Tuyệt đối không chạy theo sản lượng hoặc mở rộng quy mô bằng mọi giá, tập trung nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất, chế biến và dịch vụ hậu cần nghề cá. Hiện nay, Hải Thịnh nâng cấp năng lực điều hành cảng cá, bảo đảm công khai, minh bạch quy trình truy xuất nguồn gốc thủy sản và tuân thủ nghiêm các quy định chống khai thác IUU. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp này giúp ổn định, nâng cao đời sống ngư dân, đồng thời thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ vững an ninh trật tự vùng biển ven bờ.

Tạm biệt Đặc khu Bạch Long Vĩ, hình ảnh âu cảng sầm uất tàu thuyền ra vào, những mái trường khang trang, những con đường nhựa trải dài đã đọng lại trong mỗi thành viên đoàn công tác niềm tự hào, niềm tin mãnh liệt. Dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng, bằng sự quan tâm đặc biệt của cả nước, bằng khối óc, bàn tay lao động không ngừng nghỉ của quân dân, Bạch Long Vĩ đang vươn mình trỗi dậy mạnh mẽ. Hòn đảo kiên trung xứng đáng là điểm tựa vững chắc của ngư dân, là pháo đài thép giữ vững bình yên vùng biển Đông Bắc thiêng liêng của Tổ quốc.