Phát huy vai trò của người cao tuổi trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trong không khí rộn ràng đầu năm mới, gia đình bà Nguyễn Thị Nga và ông Nguyễn Xuân Luân (tổ dân phố Bút Phong, phường Lý Thường Kiệt) thêm phần vui tươi hơn khi con cháu sum vầy đông đủ, tổ chức mừng thọ tròn 70 tuổi cho ông, bà. Niềm vui tuổi già hòa trong tiếng cười nói ấm áp của con cháu, làm cho mùa Xuân nơi mái nhà nhỏ càng thêm trọn vẹn.

Chia sẻ niềm vui đầu năm, bà Nguyễn Thị Nga cho biết: Được mừng thọ vào dịp đầu Xuân là niềm động viên lớn không chỉ với bản thân tôi mà còn với cả gia đình. Tôi cảm thấy rất vui và xúc động khi được địa phương, con cháu quan tâm. Ở tuổi 70, điều quý nhất là còn đủ sức khỏe để chứng kiến con cháu trưởng thành, quê hương ngày càng đổi thay.

Nhiều năm tham gia công tác tại khu dân cư, bà Nguyễn Thị Nga nhận thấy vai trò của người cao tuổi ngày càng được khẳng định rõ nét. Theo bà, người cao tuổi không chỉ là chỗ dựa tinh thần trong mỗi gia đình mà còn là lực lượng gương mẫu, có uy tín trong cộng đồng, góp phần giữ gìn sự đoàn kết, xây dựng nếp sống văn hóa tại khu dân cư.

Bà Nga luôn tham gia đầy đủ các hoạt động của Hội Người cao tuổi, tích cực hưởng ứng các phong trào do Hội và tổ dân phố phát động, từ tuyên truyền thực hiện quy ước, vận động gia đình chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến tham gia sinh hoạt văn nghệ, tạo không khí vui tươi, gắn kết trong cộng đồng.

Cùng với gia đình bà Nga, đầu Xuân năm nay trên địa bàn phường Lý Thường Kiệt còn có hơn 370 người cao tuổi được tổ chức mừng thọ trang trọng, ấm áp. Không chỉ dừng lại là niềm vui của mỗi gia đình, lễ mừng thọ đầu Xuân tại địa phương còn được tổ chức đồng bộ, trang trọng, thể hiện sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và cộng đồng đối với người cao tuổi trên địa bàn. Hội Người cao tuổi phường phối hợp với 12 tổ dân phố chuẩn bị chu đáo, thống nhất về nội dung và hình thức. Các buổi lễ diễn ra tập trung vào mùng 3 và mùng 4 Tết, bảo đảm không kéo dài, không chia nhỏ nhiều đợt; được thực hiện trang trọng nhưng gọn nhẹ, tiết kiệm, đúng quy định, tránh phô trương hình thức, giữ trọn ý nghĩa tri ân đầu Xuân.

Theo ông Tăng Văn Đông, Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Lý Thường Kiệt, hoạt động mừng thọ đầu Xuân có ý nghĩa thiết thực trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Đây là dịp tôn vinh, tri ân vai trò và những đóng góp của người cao tuổi; đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về đạo hiếu, lối sống nhân văn và trách nhiệm với gia đình, cộng đồng. Việc tổ chức mừng thọ trang trọng, tiết kiệm, đúng quy định cũng góp phần xây dựng nếp sống văn minh, tăng cường sự gắn kết trong khu dân cư, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và động viên người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích.

Hiện nay, người cao tuổi trên địa bàn phường tham gia tích cực ở nhiều lĩnh vực như khuyến học, hòa giải, bảo vệ môi trường, xây dựng đô thị văn minh. Bên cạnh đó, các cụ còn duy trì phong trào thể dục thể thao, tạo thói quen rèn luyện sức khỏe; tham gia chăm sóc, quét dọn, trồng hoa, giữ gìn các tuyến đường tự quản, góp phần xây dựng cảnh quan đô thị xanh - sạch - đẹp.

Từ những lễ mừng thọ đầu Xuân ấm áp nghĩa tình có thể thấy sự trân trọng dành cho người cao tuổi không chỉ dừng lại ở những lời chúc thọ trang trọng, mà còn được thể hiện bằng niềm tin và sự ghi nhận vai trò của các cụ cao niên trong đời sống thường ngày. Ở khu dân cư, người cao tuổi vẫn âm thầm nhưng bền bỉ đóng góp công sức, trí tuệ và uy tín của mình vào các phong trào chung, trở thành lực lượng nòng cốt trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng nếp sống văn minh và lan tỏa tinh thần đoàn kết. Chính từ nền tảng ấy, nhiều mô hình, câu lạc bộ (CLB) của người cao tuổi đã phát huy hiệu quả thiết thực, tạo nên những điểm sáng sinh động trong đời sống văn hóa - văn nghệ ở cơ sở.

Không chỉ dừng lại ở lễ nghi, tinh thần “sống vui, sống khỏe” còn lan tỏa qua các mô hình CLB liên thế hệ tự giúp nhau... Với tinh thần ấy, CLB Liên thế hệ tự giúp nhau tổ dân phố Văn Lâm, phường Nam Hoa Lư đã trở thành một điểm sáng trong phong trào văn hóa - văn nghệ ở cơ sở. Hiện nay, CLB có hơn 100 thành viên là người cao tuổi, trong đó khoảng 50 người thường xuyên tham gia luyện tập dân vũ vào khung giờ quen thuộc từ 17h đến 18h hằng ngày. Được thành lập từ khoảng năm 2014 đến nay, phong trào dân vũ bắt đầu được duy trì đều đặn và dần trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu của nhiều hội viên.

Mùa Xuân năm nay, cụ bà Lê Thị Hào bước sang tuổi 90. Tuy tuổi đã cao nhưng cụ lại là một trong những thành viên tích cực nhất của CLB Liên thế hệ tự giúp nhau tổ dân phố Văn Lâm, thường xuyên tham gia luyện tập và biểu diễn dân vũ từ khi CLB thành lập đến nay. Trước đây, cụ mắc bệnh tim mạch, thường xuyên đau mỏi chân tay. Thời gian đầu, cụ chỉ tập những động tác thể dục nhẹ nhàng, sau đó dần hòa theo nhịp điệu dân vũ.

Cụ bà Lê Thị Hào chia sẻ: Nhờ duy trì tập luyện, sức khỏe của tôi được cải thiện rõ rệt, tinh thần minh mẫn, vui vẻ. Gia đình cũng quen với nhịp sinh hoạt ấy; hễ thấy tôi vắng buổi tập là con cháu lại hỏi han, lo lắng. Tôi coi việc đi tập như một phần cuộc sống hằng ngày. Ra sân, vừa được vận động, vừa được gặp gỡ bạn bè, nói cười rôm rả nên tinh thần thoải mái lắm.

Giữ vai trò Chủ nhiệm CLB Liên thế hệ tự giúp nhau tổ dân phố Văn Lâm, bà Đinh Thị Xuyến, 75 tuổi, là “nhạc trưởng” duy trì nền nếp sinh hoạt CLB đều đặn suốt nhiều năm qua. Dưới sự điều hành của bà, hoạt động của CLB được tổ chức bài bản, phù hợp với thể trạng người cao tuổi nhưng vẫn bảo đảm tính nghệ thuật và sức lan tỏa. Từ những buổi tập đều đặn, CLB đã từng bước xây dựng thành phong trào văn hóa - văn nghệ sôi nổi, thu hút đông đảo hội viên tham gia và tạo hiệu ứng tích cực trong khu dân cư.

Không chỉ rèn luyện sức khỏe, CLB còn là lực lượng nòng cốt trong các chương trình biểu diễn, giao lưu tại các sự kiện chính trị - xã hội của địa phương và các xã, phường lân cận. Những tiết mục được dàn dựng công phu với các ca khúc ca ngợi quê hương, đất nước đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, khơi dậy niềm tự hào và tinh thần đoàn kết trong cộng đồng. Qua đó, vai trò của người cao tuổi tiếp tục được khẳng định, không chỉ là “cây cao bóng cả” trong mỗi gia đình, mà còn là hạt nhân gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa ở cơ sở, góp phần vun đắp đời sống văn hóa khu dân cư ngày càng bền vững.

Hiện nay, phong trào của các cấp Hội Người cao tuổi trên toàn tỉnh đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ và đi vào chiều sâu. Toàn Hội đã thành lập được 206 CLB liên thế hệ tự giúp nhau với hơn 15 nghìn thành viên. Các hoạt động thơ ca, dưỡng sinh, văn hóa - văn nghệ… ngày càng thu hút đông đảo hội viên, tạo môi trường để người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích. Năm 2026, các cấp Hội trong tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua, củng cố tổ chức, đổi mới nội dung và phương thức hoạt động; thực hiện tốt hoạt động chúc thọ, mừng thọ, chăm lo, hỗ trợ người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, tham mưu triển khai hiệu quả các đề án về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; nhân rộng mô hình CLB liên thế hệ tự giúp nhau, tiếp tục khẳng định vai trò “cây cao bóng cả” trong xây dựng và phát triển cộng đồng.

Trong những ngày đầu Xuân, khi tiếng trống hội vang lên và sắc hoa rực rỡ khắp làng quê, phố phường, hình ảnh người cao tuổi được trân trọng, tôn vinh càng trở nên ấm áp, nghĩa tình. Từ thành thị đến nông thôn, các hoạt động mừng thọ, sinh hoạt CLB, văn hóa - văn nghệ, thể dục thể thao của người cao tuổi ngày càng được duy trì nền nếp, đi vào chiều sâu, gắn với phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Người cao tuổi không chỉ được tôn vinh trong những nghi lễ trang trọng đầu năm mà còn tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và uy tín, trở thành điểm tựa tinh thần, góp phần xây dựng nền tảng văn hóa bền vững ở mỗi khu dân cư.