Vùng đào Ba Sao vào vụ Tết

Gắn bó với nghề trồng đào gần 20 năm, anh Trần Văn Hải, tổ dân phố số 2, phường Tam Chúc hiện đang chăm sóc khoảng 300 gốc đào trên diện tích 4.000 m², gồm các giống đào 5 cánh, đào cánh kép, đào phai và đào bích, trong đó đào phai cánh kép chiếm tỷ lệ chủ yếu. Theo anh Hải, đào Ba Sao, đặc biệt là đào phai cánh kép, có đặc trưng nổi bật về màu hoa thắm, cánh to, dày và bền, tạo cảm giác chắc khỏe, hài hòa về dáng thế. Nhờ được trồng trên vùng đất bán sơn địa với chất đất tơi xốp, thoát nước tốt, cây đào sinh trưởng ổn định, cành dăm phát triển đều, giúp hoa nở tập trung, giữ sắc lâu trong những ngày Tết, trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều khách hàng trên thị trường.

Tuy nhiên, thời tiết năm nay khá hanh khô, nền nhiệt duy trì ở mức cao, chưa xuất hiện các đợt rét kéo dài đã khiến việc điều tiết đào ra hoa đúng dịp Tết gặp nhiều khó khăn. Anh Trần Văn Hải cho biết, để đào bung nở đúng tầm Tết, người trồng phải theo dõi sát diễn biến thời tiết và áp dụng biện pháp kỹ thuật phù hợp với từng cây, không thể làm đồng loạt như những năm trước. Trước diễn biến thời tiết ấm hơn trung bình nhiều năm, gia đình anh đã chủ động điều chỉnh thời điểm tuốt lá muộn hơn khoảng 10 ngày so với mọi năm nhằm hãm quá trình ra hoa. Theo anh Hải, đào phai cánh kép có thời gian nở kéo dài, có thể giữ hoa gần hai tháng, nên ngay cả trong trường hợp hoa nở sớm hơn Tết, người trồng vẫn có cơ sở để yên tâm về chất lượng và hiệu quả vụ đào. Nếu thời tiết tiếp tục diễn biến thuận lợi trong giai đoạn cuối vụ, những cây đạt yêu cầu về dáng thế cân đối, dăm cành dày, sai hoa và nở đúng dịp Tết sẽ tiếp tục được thị trường đón nhận, mang lại hiệu quả kinh tế tương xứng với công chăm sóc của người trồng đào.

Những năm gần đây, chị Nguyễn Thanh Duyên, tổ dân phố số 7, phường Tam Chúc đã lựa chọn hướng đi mới cho nghề trồng đào Ba Sao khi tập trung phát triển đào gốc thế, đào bonsai, đào cành huyền… từng bước nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích canh tác. Trên tổng diện tích khoảng 1 ha, gia đình chị hiện trồng 200 gốc đào to ghép mắt, uốn thế bonsai, cùng 400 gốc đào mini và 400 gốc đào cành huyền, đào tung. Trong đó những năm gần đây gia đình chị tập trung phát triển dòng đào gốc thế bonsai phục vụ phân khúc khách hàng chơi hoa cảnh cao cấp.

Theo kinh nghiệm của gia đình chị Duyên, để giữ chất lượng cây đào Ba Sao, người trồng phải tuân thủ quy trình chăm sóc nghiêm ngặt, kéo dài gần như quanh năm. Từ đầu năm tiến hành bón phân gốc, tháng 4 - 5 uốn cành; từ tháng 6 đến giữa tháng 8 phải chia 3 - 4 đợt bấm cành để tạo tán sum xuê; tháng 11 chặn rễ, đào đất quanh gốc nhằm tập trung dinh dưỡng cho lộc và hoa; giữa tháng 12 tuốt lá, đồng thời linh hoạt điều chỉnh theo diễn biến thời tiết. Tuy nhiên, bài toán chi phí đang đặt ra nhiều áp lực cho người trồng đào. Theo chị Duyên, giá nhân công tăng từ khoảng 300 nghìn đồng/công lên 400 nghìn đồng/công, cùng với đó là giá phân bón tăng, khiến chi phí đầu tư cho vụ đào Tết năm nay cao hơn những năm trước. Bù lại, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, cây đào - đặc biệt là đào gốc thế - mang lại giá trị kinh tế cao, với thu nhập hàng năm của gia đình chị đạt khoảng 300 - 400 triệu đồng, vượt trội so với nhiều loại cây trồng khác trên địa bàn.

Dù xu hướng chơi hoa, cây cảnh ngày càng đa dạng, đào Ba Sao vẫn giữ được chỗ đứng nhờ chất lượng ổn định. Đánh giá về thị trường đào Tết những năm gần đây, chị Nguyễn Thị Duyên cho biết: Thời điểm này nhà vườn đã có khách đến xem, hỏi mua, song phần lớn chờ thêm diễn biến thời tiết trước khi chốt cây; dự kiến khoảng 20 ngày tới, lượng khách chốt sẽ tăng mạnh. Hiện nay, thị trường tiêu thụ đào Ba Sao chủ yếu trong tỉnh, đồng thời mở rộng ra một số địa phương lân cận như Hải Phòng, Hà Nội.

Trong những năm qua, chính quyền phường Tam Chúc cùng các tổ chức hội, đoàn thể đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và đồng hành với người dân trong phát triển sản xuất nông nghiệp, trong đó nghề trồng đào Ba Sao được xác định là hướng sinh kế có giá trị kinh tế, cần được gìn giữ và phát huy. Thông qua công tác tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức tập huấn và hỗ trợ kết nối thị trường, tổ chức chợ hoa Xuân, thành lập “Tổ hợp tác trồng đào cảnh”…, các cấp, các ngành đã từng bước giúp nông dân nâng cao trình độ canh tác, chủ động thích ứng với điều kiện thời tiết và nhu cầu thị trường, góp phần ổn định thu nhập và phát triển kinh tế hộ gia đình.

Theo ông Chu Văn Hợp, Chủ tịch Hội Nông dân phường Tam Chúc: hiện nay, cây đào đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét cho nhiều hội viên, tập trung chủ yếu tại tổ dân phố số 2, 7 và 8, với tổng diện tích khoảng 19 héc ta, chủ yếu trồng xen canh với các loại cây ăn quả khác như na, bưởi. Những năm gần đây, thực hiện chủ trương giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội, diện tích trồng đào trên địa bàn có xu hướng thu hẹp; tuy nhiên, các hộ dân vẫn nỗ lực duy trì và gìn giữ nghề trồng đào truyền thống, từng bước chuyển hướng sang nâng cao chất lượng, giá trị cây đào trên cùng diện tích canh tác. Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục chú trọng xây dựng và quảng bá thương hiệu đào Ba Sao, hướng tới phát triển bền vững, góp phần nâng cao giá trị kinh tế cây đào, ổn định đời sống cho hội viên nông dân trên địa bàn.

Bên cạnh sự chủ động của người trồng trong việc nâng cao kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, các hộ dân trồng đào Ba Sao mong muốn chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng tiếp tục quan tâm đẩy mạnh quảng bá, xây dựng thương hiệu đào Ba Sao, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Đây không chỉ là kỳ vọng của người trồng đào trước mỗi vụ Tết, mà còn là cơ sở quan trọng để nghề trồng đào truyền thống của Ba Sao được gìn giữ, phát triển bền vững, gắn với nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho người dân địa phương.