Tạo bước chuyển biến mới trong công tác BHXH, BHYT

Đến nay, BHXH tỉnh đã ký kết được chương trình, quy chế phối hợp với các ngành: Y tế, Lao động, Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động, Tòa án nhân dân, Công an. Do đó công tác phối hợp thực hiện trong việc tổ chức triển khai chính sách BHXH, BHYT, BHTN được thực hiện chặt chẽ, có hiệu quả cao. Bên cạnh đó, những năm qua tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh đã có bước phát triển mới, là tiền đề để tăng nhanh số người tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH, BHYT.

Luật BHXH có hiệu lực từ 1-1-2007, Luật BHYT có hiệu lực từ 1-7-2009 cùng với các văn bản hướng dẫn, tạo hành lang pháp lý quan trọng để các cấp, các ngành triển khai thực hiện có hiệu quả chính sách BHXH, BHYT, đáp ứng nguyện vọng của đông đảo người lao động và nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội. Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về công tác BHXH, BHYT như quy định mức hỗ trợ kinh phí từ ngân sách Nhà nước để đóng BHYT cho các đối tượng học sinh, sinh viên, nâng mức hỗ trợ kinh phí từ ngân sách Nhà nước để mua thẻ BHYT cho người thuộc hộ cận nghèo lên 100% (ngân sách Trung ương hỗ trợ 70%, ngân sách tỉnh 25%, ngân sách huyện 5%), Bảo hiểm xã hội tỉnh đã tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT, đưa Ninh Bình trở thành một trong số ít các địa phương có 100% người thuộc hộ cận nghèo tham gia BHYT. Tổng số thu BHXH, BHYT và BHTN toàn tỉnh năm 2012 đạt 931.237 triệu đồng, bằng 110% kế hoạch BHXH Việt Nam giao và bằng 140% so với số thu của năm 2011. Số thu tăng 140% so với năm 2011, bằng 437,9% tổng số thu so với năm 2008 (năm 2008 thu được 212.665 triệu đồng).

Trước bối cảnh suy thoái kinh tế vẫn tiếp diễn, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tạo sức ép về đóng nộp BHXH, BHYT cho người lao động. Song, công tác BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh vẫn hoàn thành vượt chỉ tiêu kế hoạch được giao đã góp phần rất lớn vào việc đảm bảo an sinh xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, công tác BHXH, BHYT vẫn còn một số hạn chế như: Việc phát triển, mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh mới chỉ có khoảng 17,5% số người trong tuổi lao động tham gia BHXH (69.272 người tham gia BHXH bắt buộc và 1.050 người tham gia BHXH tự nguyện trong tổng số 400.000 người ở độ tuổi lao động); 68,45% người tham gia BHYT, nhất là đối tượng tham gia BHYT tự nguyện nhân dân đạt thấp, mới chỉ có 44 nghìn người trong tổng số 275.000 người thuộc diện vận động tham gia, đạt 16%.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp với các cấp, các ngành và đoàn thể để tuyên truyền chính sách, vận động mở rộng đối tượng tham gia có lúc, có nơi kết quả chưa cao. Còn nhiều doanh nghiệp ngoài quốc doanh và người lao động là đối tượng tham gia bắt buộc chưa chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Luật BHXH, Luật BHYT; nhiều doanh nghiệp còn nợ đọng tiền BHXH với số lượng lớn, thời gian kéo dài, hiện nay các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn nợ đọng tiền BHXH, BHYT trên 51 tỷ đồng, bằng 5,3% tổng số phải thu trong năm 2013, nhiều doanh nghiệp để nợ đọng số tiền rất lớn với thời gian kéo dài, Điển hình là Công ty TNHH Dương Giang (nợ 1,595 tỷ đồng với thời gian 49 tháng); Công ty TNHH tập đoàn Hoàng Phát Vissai (6,3 tỷ đồng, 17 tháng); Công ty cổ phần Cơ khí lắp máy Lilama (4,5 tỷ đồng, 15 tháng)... Hiện nay, số đơn vị tham gia BHXH, BHYT cho người lao động mới chỉ chiếm 65,8% trong tổng số các đơn vị thuộc diện bắt buộc tham gia (1.828/2.776 đơn vị). Công tác quản lý Nhà nước về BHXH, BHYT chưa đáp ứng yêu cầu; việc tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách BHXH, BHYT vẫn còn có thiếu sót. Việc khám, chữa bệnh cho đối tượng có BHYT chưa đáp ứng nhu cầu. Thái độ phục vụ của một số cán bộ y tế và thủ tục hành chính trong khám, chữa bệnh có lúc, có nơi còn gây bức xúc cho người bệnh. Việc xử lý những sai phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT có lúc còn bất cập; thực hiện xử phạt vi phạm hành chính chưa nghiêm, do đó tác dụng răn đe còn hạn chế. Công tác thanh tra, kiểm tra của các ngành chức năng chưa kịp thời và thiếu đồng bộ…

Hiện nay, sau hội nghị triển khai thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/T.Ư ngày 22-11-2012 của Bộ Chính trị về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012- 2020", các huyện, thành, thị ủy, đảng ủy trực thuộc đang triển khai quán triệt các nội dung của Nghị quyết đến toàn thể cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người dân về sự cần thiết và ý nghĩa của việc thực hiện các chính sách về BHXH, BHYT, cùng góp sức thực hiện có hiệu quả các chính sách, chế độ BHXH, BHYT. Thực hiện Nghị quyết, UBND tỉnh đã xây dựng kế hoạch với các nội dung cụ thể, phù hợp với thực tế địa phương. Trong đó tập trung vào các nội dung: Tăng cường nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách, chế độ về BHXH, BHYT.

Có những đề xuất điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT. Phát triển mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN, giảm, khắc phục tình trạng nợ đọng BHXH, BHYT. Tăng cường công tác quản lý và giải quyết các chế độ BHXH… với mục tiêu: Tăng nhanh diện bao phủ đối tượng tham gia BHXH, nhất là BHXH tự nguyện; thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân.

Phấn đấu đến năm 2020, có khoảng 55% lực lượng lao động tham gia BHXH, 40% lực lượng lao động tham gia BHTN; trên 85% dân số tham gia BHYT. Sử dụng an toàn và bảo đảm cân đối Quỹ bảo hiểm xã hội trong dài hạn, quản lý, sử dụng có hiệu quả và bảo đảm cân đối Quỹ bảo hiểm y tế. Xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả cao, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Phan Hiếu