Tăng cường kiểm soát tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi

Không chỉ riêng cô em họ tôi, mà có rất nhiều gia đình vẫn còn nặng nề bởi quan niệm "trọng nam khinh nữ", phải có con trai trong nhà. Để hiện thực hóa ước mơ của mình, nhiều cặp vợ chồng đã có những kế hoạch dài hơi để sinh được con trai. Tất cả các thông tin về việc làm thế nào để sinh được con trai đều được họ cập nhật để thực hiện. Trong công cuộc làm thế nào để sinh con theo ý muốn, không phải chỉ có những người sinh con một bề, mà có rất nhiều cặp vợ chồng dù sinh con lần đầu nhưng cũng có ý định sinh được con trai "cho chắc". Hoặc có những cặp vợ chồng, dù có đủ "cả nếp, cả tẻ", nhưng khi điều kiện kinh tế khấm khá, lại muốn có thêm thằng con trai để "có anh, có em"… Đáp ứng nhu cầu và mong muốn sinh con theo ý muốn của nhiều gia đình là các dịch vụ được nở rộ ra như: siêu âm trứng, que thử giới tính thai nhi, bắt mạch, siêu âm thai… Mặc dù theo quy định của Pháp lệnh Dân số và Nghị định số 114 ngày 3-11-2006 quy định xử phạt vi phạm hành chính về dân số và trẻ em có quy định cụ thể về hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức (tư vấn, chẩn đoán giới tính thai nhi, phá thai…) đều bị nghiêm cấm. Song trên thực tế, rất khó để phát hiện và xử phạt các hình vi vi phạm kể trên. Theo chân cô em họ vào một phòng khám tư nhân trên đường Hải Thượng Lãn Ông (phường Phúc Thành- thành phố Ninh Bình) để cô em siêu âm thai. Mặc dù trên tờ giấy ghi kết quả siêu âm không hề có một dòng nào ghi giới tính thai nhi, nhưng trong lúc bác sỹ siêu âm đã thông báo "giống mẹ" nhé, hoặc có khi lại là một câu chuyện khá "ăn nhập": Con đầu của chị là trai hay gái? Gái à? Vậy là giống chị nhé… Qua tìm hiểu ở một số trường hợp quyết tâm sinh con thứ ba để có con trai, được nhiều chị "tiết lộ" phương pháp bắt mạch ở thầy lang X. Theo phương pháp này, chỉ cần thai nhi ở độ 8 tuần tuổi là bắt mạch có thể biết được giới tính thai nhi (?), thầy lang X đã bắt mạch cho nhiều người rất chính xác. Có người lại lựa chọn phương pháp mua que thử giới tính được rao bán công khai trên mạng internet. Giá cả tùy loại, nhưng cũng không hề rẻ vì khoảng trên, dưới 1 triệu đồng/que thử, trong khi chất lượng, kết quả không biết đâu mà lần… Khi được hỏi, nếu siêu âm, bắt mạch…ra kết quả là con gái thì các chị sẽ như thế nào? Có người bảo, chưa biết thế nào, có người lại sẵn sàng phá thai vì không muốn sinh thêm một đứa con gái nữa… Để phát hiện và xử lý các vi phạm về việc lựa chọn giới tính thai nhi không phải là việc dễ dàng. Bởi đơn giản đối tượng "đồng phạm" với các cơ sở, bác sỹ, thầy lang xác định giới tính thai nhi chả dại gì "lạy ông tôi ở bụi rậm". Hơn nữa vì đây là vấn đề tế nhị, là việc riêng của gia đình, không muốn cho ai biết. Chưa kể, mọi giao dịch liên quan đến việc lựa chọn giới tính thai nhi chỉ dừng lại việc trao đổi bằng lời nói giữa các bên liên quan, khó có bằng chứng để cơ quan chức năng phát hiện và xử lý.

Vừa qua, để việc thực hiện Pháp lệnh Dân số-Kế hoạch hóa gia đình được đông đảo người dân biết và chấp hành, trong đó có quy định về việc cấm lựa chọn giới tính thai nhi, Sở Y tế đã thành lập đoàn thanh, kiểm tra để tiến hành thanh, kiểm tra các cơ sở kinh doanh sách báo, ấn phẩm có nội dung tuyên truyền, phổ biến phương pháp lựa chọn giới tính thai nhi trên địa bàn tỉnh. Hoạt động thanh, kiểm tra của Sở Y tế đã góp phần chấn chỉnh hoạt động kinh doanh, nhân bản sách, báo, ấn phẩm liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi. Đồng thời, góp phần tuyên truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức cho người dân không nên tham khảo các sách, báo tài liệu có nội dung liên quan để không vi phạm các quy định của Pháp lệnh Dân số. Tuy nhiên, việc vi phạm quy định của Pháp lệnh Dân số về lựa chọn giới tính thai nhi trên thực tế vẫn diễn ra bình thường mà không phải lúc nào các cơ quan chức năng cũng có thể phát hiện và xử lý vi phạm khi các hành vi vi phạm kể trên không được thực hiện công khai, không có bằng chứng chứng minh.

Trong bối cảnh tỷ lệ giới tính khi sinh ngày càng mất cân bằng như những năm gần đây ở tỉnh ta, thì chính những việc làm, hành vi lựa chọn giới tính mà nhiều cặp vợ chồng đã và đang thực hiện cũng như nhiều cơ sở y tế… đang triển khai đã góp phần làm cho tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ngày càng trầm trọng.

Bùi Diệu