Đổi mới, đẩy mạnh công tác dân số trong tình hình mới

Đồng chí Tạ Thị Hoa, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh cho biết: Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển giao nhiệm vụ dân số về Trạm Y tế xã, phường, Chi cục đã chủ động tham mưu Sở Y tế chỉ đạo triển khai đồng bộ công tác dân số và công tác trẻ em. Các cấp ủy, chính quyền tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động về chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển; duy trì mức sinh hợp lý, từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số và chăm lo phát triển toàn diện trẻ em.

Công tác truyền thông được đổi mới theo hướng gần dân, sát cơ sở. Nội dung tuyên truyền tập trung vào chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, mất cân bằng giới tính khi sinh, tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; đồng thời, lồng ghép tuyên truyền về quyền trẻ em, phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước, xâm hại trẻ em và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Các hoạt động được triển khai thông qua hệ thống truyền thông đại chúng, mạng lưới cộng tác viên dân số, các hội nghị chuyên đề, câu lạc bộ và các phong trào văn hóa ở cơ sở, góp phần nâng cao nhận thức của người dân, gia đình và cộng đồng.

Song song với truyền thông, mạng lưới cung cấp dịch vụ dân số tiếp tục được củng cố, bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng dân số ngay từ tuyến cơ sở. Đến hết tháng 6/2026, tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ đạt hơn 40%; tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt gần 50%; tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 60%; tỷ số giới tính khi sinh còn 111,4 bé trai/100 bé gái. Mô hình tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân tiếp tục được mở rộng, góp phần nâng cao kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên và cải thiện chất lượng dân số của tỉnh.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Chi cục Dân số và Trẻ em chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân số và trẻ em. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục đã tổ chức 46 hội nghị tập huấn cho 4.482 cộng tác viên dân số tại 129 xã, phường; hướng dẫn 258 viên chức phụ trách công tác dân số các xã, phường sử dụng Hệ thống thông tin chuyên ngành dân số (phần mềm MIS); gần 1.000 nhân viên y tế thôn/tổ dân phố trên địa bàn tỉnh về phòng, chống tai nạn, thương tích và phòng, chống đuối nước trẻ em,... Các buổi tập huấn không chỉ cập nhật chính sách dân số, kỹ năng truyền thông, tư vấn mà còn trang bị kỹ năng phát hiện, hỗ trợ trẻ em có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại, tai nạn thương tích; hướng dẫn quản lý dữ liệu trẻ em và tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác bảo vệ trẻ em.

Cùng với công tác dân số, công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục đã tham mưu triển khai Kế hoạch công tác trẻ em năm 2026; rà soát, chuẩn hóa dữ liệu trên Hệ thống quản lý thông tin trẻ em; tham mưu triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW và các chủ trương của Trung ương về công tác trẻ em.

Các hoạt động hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được triển khai thiết thực thông qua huy động hiệu quả nguồn lực xã hội. Dịp Tết Nguyên đán và Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, Chi cục đã phối hợp tiếp nhận và trao 30 xe đạp, trên 465 suất quà, 130 suất học bổng trị giá 1 triệu đồng/suất, 60 suất hỗ trợ tiền mặt trị giá 2 triệu đồng/suất, 200 sản phẩm chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ 13 trẻ em mồ côi, khuyết tật với mức 500 nghìn đồng/trẻ/đợt, khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh miễn phí cho gần 1.000 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời duy trì hỗ trợ dài hạn cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt từ Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam. Bên cạnh đó, Chương trình tọa đàm về phòng, chống đuối nước trẻ em tại xã Giao Hoà đã thu hút trên 300 đại biểu tham dự; nhiều đoàn công tác đã tổ chức thăm, tặng quà tại các bệnh viện và địa phương, góp phần lan tỏa tinh thần chăm lo, bảo vệ trẻ em trong toàn xã hội.

Hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7/2026, Chi cục Dân số và Trẻ em tiếp tục tham mưu Sở Y tế triển khai Luật Dân số năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành; đẩy mạnh truyền thông về duy trì mức sinh hợp lý, nâng cao chất lượng dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản, thích ứng với già hóa dân số, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; đồng thời tăng cường tuyên truyền về quyền trẻ em, xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện và tạo điều kiện để mọi trẻ em được phát triển toàn diện.

Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu dân số và phát triển trong giai đoạn mới, cùng với sự nỗ lực của ngành Y tế, cần tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ban, ngành, đoàn thể và sự chung tay của toàn xã hội. Việc đưa các mục tiêu về dân số và trẻ em vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ưu tiên nguồn lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và đổi mới công tác truyền thông sẽ góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, phát huy hiệu quả lợi thế dân số vàng, thích ứng với già hóa dân số và bảo đảm mọi trẻ em đều được chăm sóc, bảo vệ và phát triển toàn diện.