Tấm “giấy thông hành” cho nông sản địa phương

Yên Hoà là xã miền núi thuộc huyện Yên Mô với sản phẩm rau cần đã được nhiều người tiêu dùng biết đến. Mặc dù mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều lần so với trồng lúa và được nhiều thị trường ưa chuộng nhưng như không ít nông sản khác, rau cần Yên Hòa cũng có thời điểm phải đối diện với bài toán “được mùa mất giá”, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, đời sống của người dân. Do đó, việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận, khẳng định giá trị sản phẩm, tạo điều kiện để rau cần có đầu ra ổn định, đặc biệt là tại các siêu thị và hệ thống cửa hàng rau an toàn là yêu cầu cấp thiết.

Theo ông Hoàng Văn Cảnh, Chủ tịch UBND xã Yên Hòa, hiện toàn xã có hơn 200 hộ trồng rau cần, với tổng diện tích khoảng 60 ha tập trung nhiều ở các thôn Liên Trì 1, Liên Trì 2. Mặc dù năng suất có thể đạt từ 120 đến 130 tấn/ha nhưng trước đây việc tiêu thụ, giá cả khá bấp bênh.

Được sự quan tâm, hỗ trợ của tỉnh, huyện,  Sở Khoa học và Công nghệ, tháng 10/2024, sản phẩm rau cần của xã Yên Hòa đã chính thức được cấp chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Từ đây tạo ra hướng phát triển bền vững cho sản phẩm nông sản của địa phương, giúp người nông dân yên tâm gắn bó và phát triển sản phẩm.

Bà Đoàn Thị Sáu, thôn Liên Trì 1, xã Yên Hòa chia sẻ: Trước đây, rau cần của bà con trồng rồi bán chợ hoặc thương lái đến mua nhưng giá bấp bênh. Từ khi có thương hiệu, nhiều thương lái, cửa hàng nông sản sạch đã liên hệ thu mua với giá ổn định, cao hơn từ 1-2 lần so với trước đây. Với giá bán từ 15-20 nghìn đồng/kg, thậm chí có thời điểm giá rau lên tới trên 25 nghìn đồng/kg, sau khi trừ chi phí cho thu lãi trên 25 triệu đồng/lứa. Chúng tôi rất vui và cam kết sẽ tuân thủ nguyên tắc trồng và chăm sóc theo hướng hữu cơ cũng như quy định khác của sản phẩm.

Theo đồng chí Nguyễn Toàn Thắng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ: Nhãn hiệu chứng nhận là một hình thức bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ được cấp cho sản phẩm đạt tiêu chuẩn về chất lượng, quy trình sản xuất và có xuất xứ rõ ràng. Khi được gắn nhãn hiệu chứng nhận, sản phẩm không chỉ được khẳng định về mặt pháp lý mà còn tạo dựng được niềm tin với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Giấy chứng nhận giúp ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền lợi của nhà sản xuất, bảo vệ thương hiệu và danh tiếng của sản phẩm. Đồng thời giúp tăng cường giá trị sản phẩm do được công nhận về chất lượng và nguồn gốc, từ đó tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, giúp người sản xuất yên tâm phát triển và không ngừng nâng cao chất lượng nông sản.

Phát huy và nâng cao giá trị nông sản, thời gia qua, Sở Khoa học và Công nghệ đã tích cực tham mưu cho tỉnh ban hành, triển khai nhiều chủ trương, chính sách, chương trình nhằm xây dựng và phát triển nhãn hiệu, thương hiệu, chỉ dẫn địa lý các sản phẩm nông sản.

Tiêu biểu đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 123/2021/NQ-HĐND ngày 10/12/2021của HĐND tỉnh Ninh Bình về việc hỗ trợ đăng ký bảo hộ, phát triển tài sản trí tuệ, triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đến năm 2025.

Đồng thời, tập trung đào tạo, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ về sở hữu trí tuệ; bảo hộ, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ cho các sản phẩm đặc thù của địa phương; triển khai các hoạt động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; khuyến khích, hỗ trợ xây dựng các tổ chức, doanh nghiệp khoa học và công nghệ của tỉnh hoạt động trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ; tổ chức trưng bày, triển lãm, hỗ trợ xây dựng hệ thống mã số, mã vạch giúp quản lý, giám sát, truy xuất nguồn gốc, nâng cao uy tín và giá trị sản phẩm…

Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 2 sản phẩm được cấp Giấy chứng nhận sở hữu địa lý (thịt dê và quả dứa Đồng Giao); 6 nhãn hiệp tập thể; 25 nhãn hiệu chứng nhận nhãn hiệu cộng đồng; trên 300 nhãn hiệu chứng nhận thông thường, nhãn hiệu riêng. Nhiều sản phẩm nông sản tiêu biểu đã xây dựng thành công nhãn hiệu chứng nhận như “Hàu giống Kim Sơn”; “Sen Hoa Lư-Ninh Bình”; “Bún mọc Kim Sơn-Ninh Bình”; “Rau cần Yên Hòa-Yên Mô”; “Trà hoa vàng Cúc Phương”; “Dưa Gia Viễn-Ninh Bình”; “Nhung hươu Nho Quan-Ninh Bình”,…

Ngoài ra, Sở đã hỗ trợ xây dựng nhiều trang thông tin điện tử hệ thống nhận diện cho các sản phẩm như dê núi Chính Thư, cơm cháy An Phú-Kim Sơn, bánh đa Nguyễn Hảo-Yên Khánh.

Các nhãn hiệu sản phẩm hàng hóa nông sản của tỉnh được bảo hộ đang duy trì, bước đầu phát triển, được các tổ chức, cá nhân sử dụng vào sản xuất, kinh doanh. Nhãn hiệu, tem nhãn được in lên bao bì, sản phẩm cũng như được quảng bá trên các phương tiện truyền thông góp phần nâng cao tính nhận diện, được nhiều người tiêu dùng biết đến, có sức cạnh tranh lớn trên thị trường trong và ngoài tỉnh, mang lại giá trị kinh tế cao hơn gấp nhiều lần so với trước đây.

Đồng chí Nguyễn Cao Sơn, Phó Chủ tịch UBND huyện Kim Sơn cho biết, trên địa bàn huyện Kim Sơn có nhiều sản phẩm có tiềm năng lợi thế để xây dựng thương hiệu, thúc đẩy kinh tế - xã hội ở địa phương phát triển như các sản phẩm ẩm thực, hải sản. Để nâng cao chất lượng, giá trị nông sản, hướng đến sự phát triển bền vững, thời gian qua, huyện đã phối hợp xây dựng thành công chứng nhận nhãn hiệu cho sản phẩm “Ngao Kim Sơn”, “Hàu giống Kim Sơn”, “Bún mọc Kim Sơn”, ngoài ra còn 1 nhãn hiệu tập thể “Cói Kim Sơn”, huyện đang tích cực hoàn thiện hồ sơ cho sản phẩm “Mật ong sú vẹt Kim Sơn”.

Việc được công nhận nhãn hiệu không chỉ là công cụ pháp lý quan trọng mà còn giúp nông sản địa phương nâng tầm giá trị, uy tín, thương hiệu khi lưu thông trên thị trường; giúp người dân yên tâm sản xuất, có thu nhập ổn định, tránh các hành vi gian lận thương mại, nhái thương hiệu.

Trong thời kỳ hội nhập, thương hiệu là yếu tố quan trọng, đặc biệt với sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của vùng miền. Tuy nhiên, việc xây dựng, tạo lập nhãn hiệu đã khó thì việc phát triển, quản lý nhãn hiệu sau bảo hộ cũng khó không kém. Vì vậy, các địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, tăng cường giới thiệu và trưng bày sản phẩm, kết nối cung cầu, hỗ trợ đăng tải sản phẩm hàng hóa.

Bên cạnh đó, các hiệp hội, hội, HTX đại diện, chủ sở hữu nhãn hiệu phải tăng cường công tác quản lý hội viên, quản lý chất lượng sản phẩm; đồng thời đẩy mạnh đầu tư sản xuất, nâng cao chất lượng nhằm đáp ứng những yêu cầu khắt khe của thị trường.