Show thực cảnh “mở lối” mới cho du lịch Ninh Bình

Làm “sống lại” di sản

Một buổi tối cuối tuần, giữa không gian lung linh của Phố cổ Hoa Lư, tiếng trống trận vang lên, ánh sáng dần mở ra một sân khấu rộng lớn. Trên nền cảnh quan tái hiện lịch sử, hình tượng Đinh Bộ Lĩnh từ cậu bé chăn trâu đến vị Hoàng đế dựng nước được kể lại bằng ngôn ngữ xiếc, võ thuật và nghệ thuật trình diễn độc đáo. Đó là cách mà show xiếc thực cảnh “Anh hùng Cờ Lau” đang tiếp cận du khách những ngày qua.

Bà Giang Khánh Linh, Phụ trách truyền thông, Phố cổ Hoa Lư cho biết: “Thông qua show diễn, chúng tôi muốn tạo ra một sản phẩm du lịch văn hóa có khả năng kể chuyện, chạm đến cảm xúc, đồng thời giúp du khách hiểu hơn về lịch sử Ninh Bình - nơi từng là kinh đô của nước Đại Cồ Việt”.

Điểm đáng chú ý là show diễn không đi theo lối kể chuyện tuyến tính truyền thống, mà sử dụng ngôn ngữ hình thể, xiếc đương đại, kết hợp âm thanh, ánh sáng và hiệu ứng sân khấu hiện đại. Những kỹ thuật như treo dây, đu bay, dàn dựng đa tầng giúp mở rộng không gian biểu diễn, tạo cảm giác hào hùng, chân thực và mới mẻ cho khán giả.

Chị Phạm Thanh Hương, du khách đến từ tỉnh Phú Thọ chia sẻ: “Những lần trước, chúng tôi đến Phố cổ Hoa Lư chủ yếu để chụp ảnh rồi ra về. Lần này tôi cùng các con quyết định trải nghiệm show diễn “Anh hùng Cờ Lau” với mong muốn để các con thêm tự hào về lịch sử dân tộc. Thông qua các màn võ thuật ấn tượng được dàn dựng công phu đã giúp các thông tin, hình ảnh về vua Đinh Tiên Hoàng được khắc họa tự nhiên, dễ nhớ, dễ đi vào lòng người”.

Theo nhiều chuyên gia du lịch, trong bối cảnh du lịch Ninh Bình đang cần bổ sung các sản phẩm trải nghiệm về đêm để kéo dài thời gian lưu trú thì những chương trình, show diễn thực cảnh như “Anh hùng Cờ Lau” được xem như một điểm chạm quan trọng, cùng với ẩm thực và không gian văn hóa tại Phố cổ Hoa Lư góp phần tạo nên các “hệ sinh thái” giữ chân du khách ở lại và trải nghiệm nhiều hơn. Và quan trọng hơn, những show diễn này đã giúp lịch sử bước ra khỏi những trang sách để đến gần hơn với du khách, làm “sống lại” các giá trị văn hóa, di sản độc đáo của vùng đất Cố đô.

Khai thác hiệu quả “show thực cảnh”

“Show thực cảnh” là một loại hình biểu diễn nghệ thuật được dàn dựng trên không gian thật như cảnh quan tự nhiên hoặc di tích có sẵn thay vì sân khấu truyền thống, với sự kết hợp nhiều yếu tố để tạo ra trải nghiệm đa dạng cho khán giả.

Trong những năm gần đây, Ninh Bình đang dần được định vị như một “sân khấu thực cảnh” độc đáo, được nhiều đơn vị tổ chức sự kiện quy mô lớn lựa chọn. Sở hữu hệ thống di sản văn hóa đặc biệt cùng các cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, yên bình, Ninh Bình hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển các loại hình biểu diễn thực cảnh quy mô lớn. Những dãy núi đá vôi trùng điệp, hệ thống sông nước đan xen cùng chiều sâu lịch sử hàng nghìn năm đã tạo nên một “phông nền sống” hiếm có nơi thiên nhiên trở thành một phần của ngôn ngữ nghệ thuật.

Thời gian qua, nhiều sự kiện văn hóa, du lịch quan trọng của tỉnh đã được tổ chức thành công, ấn tượng, trong đó “yếu tố thực cảnh” được coi là điểm cộng lớn làm nên dấu ấn của các chương trình. Có thể kể đến như sân khấu âm nhạc tại Phố cổ Hoa Lư, sân khấu thực cảnh tại cánh đồng Tam Cốc, sân khấu tại khu đảo Khê Cốc, Thung Nham, Cố đô Hoa Lư…

Việc tận dụng “sân khấu mở” quy mô lớn này đã và đang tối ưu hóa giá trị tài nguyên sẵn có, đồng thời đưa Ninh Bình trở thành điểm đến nổi bật trong xu hướng kết hợp giữa du lịch - nghệ thuật - công nghệ trình chiếu, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản một cách chân thực và hiệu quả.

Khu du lịch sinh thái Thung Nham là một trong những điểm đến được khá nhiều đơn vị tổ chức sự kiện lựa chọn bởi không gian độc đáo, thích hợp cho những show thực cảnh. Thời gian gần đây, đơn vị này đã chủ động xây dựng các show thực cảnh nhằm khai thác giá trị văn hóa, lịch sử đồng thời kết nối con người với thiên nhiên, di sản bằng trải nghiệm đa điểm chạm.

Bà Nguyễn Thị Yến Thương, Trưởng phòng marketing, Khu du lịch sinh thái Thung Nham cho biết: “Chúng tôi vừa đưa vào khai thác minishow thực cảnh “Khúc hát thiên nhiên” với 4 trạm trải nghiệm trong không gian tự nhiên của Thung Nham. Mỗi trạm dừng chân là một câu chuyện, một trạng thái cảm xúc riêng bắt nguồn từ những câu chuyện đời thường hay sự tích trong kho tàng văn hóa đa dạng của Việt Nam".

Hành trình bắt đầu từ câu chuyện “Dế Mèn phiêu lưu ký” với những bước đi đầu đời. Tiếp đến là “Vỗ cánh mặt trời” với khát vọng vươn lên. “Hồi sinh” lại đưa khán giả đến nơi sự sống được tái sinh. Và kết thúc bằng “Vũ điệu loài hoa” với vẻ đẹp hoan ca, rực rỡ. Điểm đặc biệt của mô hình này là xóa nhòa ranh giới giữa sân khấu và đời thực để khán giả tự do khám phá, chiêm nghiệm và thêm yêu thiên nhiên, văn hóa. Bước đầu, các show diễn đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ khán giả.

Theo đánh giá của ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, hiện nay nhiều địa phương không phải là thiếu tài nguyên mà thiếu cách “kể câu chuyện” hấp dẫn. Làm thế nào để biến tài nguyên sẵn có như lịch sử, thiên nhiên, văn hóa thành sản phẩm có thể “bán được” là câu chuyện cần phải được quan tâm đúng mức.

Với Ninh Bình, lợi thế lớn là lượng khách ổn định quanh năm, đặc biệt là khách quốc tế. Nếu biết tận dụng, các show thực cảnh hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm hấp dẫn, kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Điểm đáng giá nhất của các show thực cảnh không nằm ở công nghệ hay quy mô mà ở khả năng “đánh thức di sản”. Trong xu hướng đó, Ninh Bình đang có những bước đi đáng chú ý.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, việc tổ chức các show diễn thực cảnh không phải dễ dàng khi chi phí đầu tư thường rất lớn, từ dàn dựng, công nghệ đến đào tạo nhân sự. Vì vậy, để khai thác và phát triển sản phẩm du lịch này cần nhiều yếu tố như chiến lược phát triển dài hạn, sự phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp, sự quan tâm đầu tư thật bài bản về nội dung, nhân lực kể cả các yếu tố an toàn cho nghệ sĩ và du khách; và quan trọng nhất là sự kiên trì, sáng tạo, không ngừng làm mới nội dung nhưng phải đặc biệt tôn trọng giá trị thiên nhiên, di sản sẵn có.

Trong hành trình tìm kiếm những sản phẩm du lịch khác biệt, các show thực cảnh đang mở ra một hướng đi mới đầy tiềm năng cho Ninh Bình. Khi di sản được “kể lại” bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, trải nghiệm của du khách không chỉ dừng ở việc ngắm nhìn mà còn là sự đồng cảm và kết nối sâu sắc. Nếu được đầu tư bài bản và phát triển bền vững, những “sân khấu thiên nhiên” này sẽ góp phần thúc đẩy du lịch và công nghiệp văn hóa phát triển mạnh mẽ hơn, định vị Ninh Bình là điểm đến văn hóa, nghệ thuật, sân khấu đặc sắc trong tương lai.