Tìm kiếm: ký ức

Mỗi cộng đồng bao giờ cũng có ký ức riêng, cũng như mỗi ngôi làng bao giờ cũng viết ký ức của mình bằng một thứ biểu tượng. Với làng nghề chế tác đá Ninh Vân, biểu tượng của làng hình như đã được ký thác vào những ngôi nhà cổ. Những ngôi nhà cổ xây bằng đá, ngói phủ rêu, hiện hữu ở đó tự bao đời. Những căn nhà chất chứa trong nó biết bao là ký ức về những cuộc đời, những số phận không ít thăng trầm của cả một cộng đồng. Câu chuyện về ngôi nhà bằng đá cổ của gia đình họ Lương là một ví dụ.

"Chiều nay, chị đã đi dọc con đường làng để cảm nhận cái không khí lành lạnh dịu nhẹ và một chút mưa xuân vương rắc trắng làn tóc. Chị thấy lòng mình xao xuyến, một chút vui, một chút lãng đãng, ký ức về ngày Tết xưa như cuộn chảy về thật gần… chỉ vậy thôi mà thấy mắt cay cay"- Lan - chị họ tôi đã nói vậy khi trò chuyện cùng tôi những ngày về quê ăn Tết.

73 năm đã trôi qua kể từ mùa thu năm 1945 - ngày Tết Độc lập - Quốc khánh 2/9 của nước Việt Nam. Trong sâu thẳm ký ức của những lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa, Mẹ Việt Nam anh hùng … và nhiều người cao tuổi vẫn còn in đậm hình ảnh khắp nơi cờ đỏ sao vàng tung bay rực rỡ trong nắng gió mùa thu, người người, nhà nhà đều chung không khí sôi nổi, niềm vui dâng trào, hạnh phúc vô bờ bến khi chính quyền về tay nhân dân, đất nước được độc lập, tự do.

Theo thông báo của Ủy ban UNESCO Việt Nam, sách cổ "Hoàng hoa sứ trình đồ" vừa chính thức được ghi danh là Di sản tư liệu thế giới tại phiên họp thứ 8 của Ủy ban Chương trình ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương (MOWCAP) diễn ra chiều 30-5, tại Gwangju, Hàn Quốc.

Chiều 29/5, tại Trụ sở Chính phủ, gặp mặt Ban Chỉ đạo (BCĐ) công trình sách "Ký ức người lính", Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, đây là việc làm có tính nhân văn và ý nghĩa chính trị, xã hội rộng lớn, đặc biệt là giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của nhân dân và quân đội ta.

50 năm trôi qua, kể từ khi diễn ra cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, nhưng ký ức về các trận đánh, những chiến công vang dội tại nội thành Sài Gòn năm nào vẫn in đậm trong ký ức mỗi người lính về một thời "Hoa lửa", để rồi hôm nay, khi đã vào cái tuổi "xưa nay hiếm", những cựu chiến binh (CCB) một thời "vào sinh ra tử" ấy lại cùng nhau gặp gỡ, ôn lại, nhắc nhớ nhau về những ngày tháng không thể nào quên, cùng nhau "tiếp lửa" cho thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước về truyền thống yêu nước của dân tộc, hun đúc thêm tình yêu quê hương, đất nước cho các em.

Ngày 29/11, cuộc trưng bày "Tìm lại ký ức" đã được khai mạc tại di tích Nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội), nhân kỷ niệm 45 năm chiến thắng Điện Biên Phủ trên không (12/1972-12/2017).

Không có những màn múa lân hoành tráng, không có những món đồ chơi đắt tiền, không có những bộ quần áo sặc sỡ… nhưng Rằm tháng Tám bao giờ cũng là thời khắc được trẻ thơ ở huyện miền núi Nho Quan chờ đợi. Cũng tưng bừng, náo nức, nhưng ký ức về một mùa trăng đối với trẻ em vùng cao chỉ giản dị với những chiếc bánh kẹo đơn sơ, với những chiếc đèn ông sao tự làm và thời khắc đầm ấm, sum vầy trông trăng phá cỗ…

Mỗi độ thu về, trăng như sáng hơn, gió êm dịu hơn và các em nhỏ lại bắt đầu háo hức chờ đợi tới ngày Tết Trung Thu truyền thống. Hình ảnh trẻ con tíu tít xem múa lân, rước đèn ông sao và phá cỗ bên gia đình đã trở thành kỷ niệm khó phai trong ký ức tuổi thơ mỗi người. Thế nhưng vài năm gần đây, Tết Trung thu đã ít nhiều thay đổi, không còn là lễ hội của riêng các em thiếu nhi nữa mà thay vào đó là dịp để người lớn rủ nhau ăn uống linh đình, tặng nhau những hộp bánh đắt tiền gây ra sự lãng phí không nhỏ.

"Nước Nga là đất nước tươi đẹp với những con người tài hoa nhưng cũng rất đôn hậu, thủy chung. Phong cách Nga, tình cảm Nga luôn là miền ký ức khó phai trong tôi"- thầy giáo Nguyễn Văn Nhiu, Phó Hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Cơ giới Ninh Bình, cựu lưu học sinh tại Nga đã tâm sự với tôi như vậy khi nói về mảnh đất và con người mà 4 năm trong quãng đời tuổi trẻ ông đã gắn bó.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến trường Quảng Trị là địa bàn khốc liệt nhất, đây cũng là nơi địch phô trương kỹ, chiến thuật và phương tiện chiến tranh nhằm thể hiện sức mạnh quân sự. Do nằm ở vị trí vừa là bàn đạp để tấn công miền Bắc khi có điều kiện, vừa là lá chắn ngăn chặn sự tiếp viện của miền Bắc cho cách mạng miền Nam, nơi đây, địch dựng lên tuyến phòng thủ mạnh nhất từ biển Cửa Việt kéo lên phía tây giáp biên giới Việt - Lào với hàng rào điện tử Mắc-na-ma-ra cộng với hệ thống hoả lực dày đặc của pháo binh, không quân, hải quân Mỹ. Trong những ngày tháng 4 lịch sử hào hùng, nhân kỷ niệm 41 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 44 năm giải phóng Quảng Trị, chúng tôi có may mắn được gặp những cán bộ, chiến sĩ đã từng chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị. Qua từng trang ký ức, những chiến tích xưa dần hiển hiện nhắc nhở chúng tôi về một thời hào hùng của dân tộc.

Đêm trung tuần tháng 8, khắp các con ngõ đâu đâu cũng nghe thấy tiếng trống rộn vang. Đám trẻ í ới gọi nhau, hòa vào đám đông reo hò. Chúng nhảy nhót liên tục, hét lên những tiếng phấn khích khi những con lân, con sư tới gần, mắt liên tục nhấp nháy. Mỗi mùa Trung thu, cùng với ánh trăng trời vằng vặc, ký ức tuổi thơ có thêm những kỷ niệm về một trò chơi dân gian xa xưa đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.