Tìm kiếm: giá trị văn hóa truyền thống

Năm 2023, các hoạt động văn hóa tại Ninh Bình diễn ra sôi nổi, an toàn, đặc sắc, ấn tượng với nhiều sự kiện quan trọng, ý nghĩa, làm phong phú và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân, góp phần bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy tinh thần yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần quảng bá hình ảnh Ninh Bình đến bạn bè, du khách trong nước và quốc tế. Phóng viên Báo Ninh Bình đã có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở văn hóa và thể thao để hiểu rõ hơn về những dấu ấn nổi bật của ngành văn hóa năm 2023.

Ngày 23/12, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Nho Quan tổ chức bế mạc các lớp tập huấn, bồi dưỡng, truyền dạy văn hóa phi vật thể và kỹ năng, nghiệp vụ du lịch gắn với khai thác các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Mường.

Ngày 28/11, UBND huyện Nho Quan phối hợp với Trường Đại học Thủ đô Hà Nội khai mạc các lớp tập huấn, bồi dưỡng, truyền dạy văn hóa phi vật thể và tập huấn bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ du lịch gắn với khai thác các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Mường.

Ngày 1/8/2003, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã ra Nghị quyết về việc tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và quyết định lấy ngày 18/11 hàng năm làm ngày tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc ở khu dân cư nhằm tiếp tục xây dựng, củng cố và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và nâng cao vai trò của MTTQ Việt Nam trong thời kỳ mới. 20 năm qua (2003 - 2023), việc tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc đã trở thành các kỳ sinh hoạt xã hội rộng rãi ở các khu dân cư trên địa bàn tỉnh. Ngày hội đã góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, khơi dậy khát vọng vươn lên, hình thành lối sống tốt đẹp, tăng cường, củng cố nâng cao sức mạnh và vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời kỳ mới.

Thời gian qua, xã Ninh Xuân (Hoa Lư) đã và đang nỗ lực bảo tồn kiến trúc những ngôi nhà cổ, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc và phát triển du lịch tại địa phương.

Cách đây 6 năm (năm 2017), tỉnh Ninh Bình phát động xây dựng Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa và An sinh xã hội" nhằm huy động các nguồn lực thực hiện tốt hơn công tác tri ân người có công, bảo đảm an sinh xã hội với mục tiêu "Không để ai bị bỏ lại phía sau". Với ý nghĩa nhân văn cao cả, Quỹ đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình, trách nhiệm của các tổ chức, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân. Từ nguồn Quỹ đã giúp các gia đình có công với cách mạng được chăm lo tốt hơn; nhiều người nghèo cũng có điều kiện vượt qua khó khăn, vươn lên ổn định cuộc sống. Những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc được phát huy đã thắp sáng ngọn lửa yêu thương, khơi dậy nguồn lực, khát vọng và ý chí tự lực, tự cường trong mỗi người dân Ninh Bình trên hành trình dựng xây, phát triển quê hương, đất nước.

Ngày 28/6 hằng năm được chọn là Ngày Gia đình Việt Nam, nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của gia đình Việt, qua đó gìn giữ, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đó.

Để góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào Mường, ngày 23/4, xã Quảng Lạc, huyện Nho Quan đã tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ hát giao duyên tiếng Mường, thôn Đồng Trung, xã Quảng Lạc với 35 thành viên.

Năm 2022, các hoạt động trở lại trạng thái bình thường mới sau những diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19, ngành văn hóa cũng đã tổ chức nhiều hoạt động nằm trong kế hoạch trước đó phải dừng lại do dịch bệnh, đó là: Liên hoan các di tích tiêu biểu toàn tỉnh, Hội diễn “Hội tụ sông Hồng” mở rộng năm 2022, Liên hoan các câu lạc bộ Dân ca và Chèo tỉnh Hà Nam năm 2022, Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2022, Giao lưu văn hóa Chầu văn “Lưu truyền văn hóa Việt” lần thứ VI năm 2022.

Vào những ngày cuối năm, một sự kiện văn hóa thu hút sự quan tâm của nhiều người đó là chương trình "Không gian chợ Tết xưa" tổ chức tại Bảo tàng tỉnh. Hoạt động này không phải lần đầu tiên tổ chức, tuy nhiên mỗi năm, đơn vị tổ chức đều cố gắng có những điều chỉnh nhất định để hoạt động thêm phong phú, gần gũi và hấp dẫn hơn với du khách.

Văn hóa truyền thống là hồn cốt của dân tộc, được coi như giá trị thương hiệu, quyền lực mềm, vừa là mục tiêu vừa là động lực cho sự phát triển bền vững ở Việt Nam.

Hình ảnh cây đa, bến nước, sân đình của làng quê từ lâu đã thấm đẫm tâm hồn mỗi người, nhất là những người con xa quê. Mặc dù chịu ảnh hưởng khá nhiều của làn sóng đô thị hóa, quá trình xây dựng NTM, nhưng nhiều vùng quê nông thôn trong quá trình phát triển đã chắt lọc và lưu giữ được những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương, của dân tộc. Những di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, những đền chùa, miếu mạo vẫn luôn mang giá trị trong đời sống văn hóa cũng như tâm linh của mỗi người.

Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch khai thác nguồn tài nguyên sẵn có với sự tham gia của cộng đồng dân cư-những người trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Để du lịch cộng đồng phát triển bền vững, người dân xã Gia Vân (huyện Gia Viễn) đã và đang phát huy rất tốt vai trò chủ thể, thu hút khách bằng chính lòng hiếu khách và những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương mình.

Bằng sự nỗ lực quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, nhiệm vụ sắp xếp, sáp nhập thôn (xóm), tổ dân phố trên địa bàn tỉnh đã đạt được kết quả tích cực, bảo đảm tiến độ đề ra. Qua việc sắp xếp, sáp nhập thôn (xóm), tổ dân phố sẽ nâng cao tính tự quản của người dân; đồng thời có điều kiện khôi phục, duy trì các giá trị văn hóa truyền thống, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Với chủ đề “Đón Xuân vùng cao”, các hoạt động trong tháng 1/2021 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ giới thiệu không khí vui Tết đón xuân đầu năm mới, cùng các nghi lễ, phong tục tập quán và giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc tại làng.

Với chủ đề “Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển-Huế luôn luôn mới,” Festival Huế lần thứ 11 hứa hẹn sẽ là nơi để du khách có dịp thưởng thức sự giao thoa sống động giữa truyền thống và hiện đại.

Ninh Bình là vùng đất có nhiều môn nghệ thuật truyền thống đa dạng, đặc sắc. Để bảo tồn, lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống đó, những năm qua, với sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành và người dân, nhiều câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ với đủ thành phần, lứa tuổi đã được thành lập tại cơ sở, làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Làng nghề không chỉ nuôi sống người dân ở một số vùng nông thôn mà còn mang trong mình những giá trị văn hóa, truyền thống lịch sử lâu đời, lưu giữ tinh hoa nghệ thuật, phong tục tập quán của từng nhóm cộng đồng người. Chính vì vậy, du khách tìm về các làng nghề không chỉ tìm hiểu lịch sử, nét văn hóa, kiến trúc hay mua sản phẩm mà thông qua đó còn cảm nhận được sự bền bỉ, sáng tạo của bao thế hệ được hun đúc trong lao động. Ngày nay, phát triển du lịch làng nghề truyền thống được xem là triển vọng trong thời kỳ hội nhập sâu với thế giới.

Làng nghề gốm truyền thống Gia Thủy (xã Gia Thủy, huyện Nho Quan) có tuổi đời hơn 50 năm. Đến nay, làng nghề gốm Gia Thủy không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương, tạo công ăn việc làm cho hàng trăm lao động.

Cổng làng ra đời từ rất sớm, gắn liền với sự hình thành phát triển của một khu dân cư. Ngoài mục đích như ranh giới phân chia, cổng làng còn thể hiện rõ phong cách, hồn cốt của làng, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc.

Để lễ hội đầu năm thực sự trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống, những năm qua huyện Yên Khánh đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo để vừa gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, vừa bài trừ được các hủ tục lạc hậu. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với với đồng chí Tạ Quang Thao, Trưởng phòng Văn hóa-thông tin huyện Yên Khánh để cùng tìm hiểu về vấn đề này.