Nam Thanh xây dựng nông thôn mới nâng cao gắn với bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống

T riển khai chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, xã Nam Thanh (Nam Trực) đã huy động các nguồn lực nâng cấp cơ sở hạ tầng gắn với bảo tồn các thiết chế văn hóa cổ; nâng cao vai trò, trách nhiệm của mỗi người dân, gia đình, dòng họ trong thực hiện nếp sống văn minh; gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Những hàng cây xanh tạo điểm nhấn làng quê thôn Nội, xã Nam Thanh (Nam Trực).

Khởi sắc diện mạo NTM nâng cao

Về xã Nam Thanh, chúng tôi ngỡ ngàng trước một vùng quê đang chuyển mình mạnh mẽ với những con đường bê tông rộng rãi, những hàng cây xanh mát tỏa bóng, các công trình trường học, trạm y tế khang trang sạch đẹp... Đồng chí Phạm Văn Tính, Chủ tịch UBND xã Nam Thanh cho biết: Với quan điểm “Xây dựng NTM có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc”, sau khi xã đạt chuẩn NTM năm 2016, Đảng ủy, UBND xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể chính trị - xã hội, các thôn, xóm triển khai nhiều giải pháp xây dựng NTM nâng cao phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương. Mặt trận Tổ quốc xã thực hiện hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng NTM” gắn với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”. Hội Cựu chiến binh xã đóng góp đường điện chiếu sáng giúp 5 chi hội đạt chuẩn khu dân cư văn hóa - NTM. Hội LHPN xã vận động hội viên và nhân dân mua thẻ BHYT, tham gia vệ sinh môi trường khu dân cư... Đoàn thanh niên xã xây dựng mô hình “Tuổi trẻ Nam Thanh chung sức xây dựng NTM nâng cao”. Từ những nỗ lực của Đảng bộ và nhân dân, xã Nam Thanh đã đạt được những kết quan trọng trong xây dựng NTM nâng cao. Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn được chú trọng. Hàng năm xã tiến hành khảo sát nhu cầu việc làm, học nghề, điều kiện, khả năng của người lao động và nhu cầu nhân lực của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, đồng thời tổ chức tư vấn, hướng dẫn người lao động lựa chọn, đăng ký học nghề phù hợp. Trên cơ sở đó, xã xây dựng kế hoạch và tổ chức các lớp đào tạo nghề. Xã chỉ đạo các đoàn thể: Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Ban Nông nghiệp, HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp tổ chức hàng chục lớp tập huấn, bồi dưỡng, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật sản xuất nông nghiệp theo yêu cầu cho nông dân. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, đến nay, tỷ lệ lao động có việc làm qua đào tạo của xã đạt 70%, tỷ lệ lao động trong độ tuổi có việc làm thường xuyên đạt 97,77%; thu nhập bình quân đầu người đạt 62 triệu đồng/năm. Đời sống nhân dân ngày càng nâng cao góp phần đẩy mạnh các nguồn lực xã hội hóa. Từ các nguồn lực này, hạ tầng kinh tế - xã hội trên địa bàn xã được đầu tư xây dựng, nâng cấp đồng bộ. Những năm gần đây, hệ thống giao thông, các công trình văn hóa của xã được đầu tư xây dựng, nâng cấp với số tổng kinh phí trên 34,6 tỷ đồng; trong đó cải tạo trạm y tế, xây dựng công trình trường học với kinh phí 3,7 tỷ đồng. UBND xã chỉ đạo các thôn, xóm thực hiện nền nếp ngày Chủ nhật xanh ra quân dọn vệ sinh; tổ chức rà soát, giao chỉ tiêu bổ sung, tăng cường trồng cây xanh, hoàn thiện hệ thống cây xanh, cây bóng mát, hoa và hệ thống điện chiếu sáng tạo cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp. Đến nay, trên địa bàn xã có 7 tuyến đường trồng cây bóng mát với tổng chiều dài gần 5km; 13 tuyến đường hoa với tổng chiều dài hơn 4,2km; 100% khu dân cư có hệ thống điện chiếu sáng đảm bảo thuận tiện cho việc đi lại của người dân.

Nhà văn hóa xã Nam Thanh (Nam Trực) được hoàn thành năm 2022 đáp ứng tiêu chí trong xây dựng NTM nâng cao.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống

Xác định xây dựng NTM nâng cao phải gắn với gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc địa phương, Đảng ủy, UBND xã Nam Thanh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các ban, ngành đoàn thể, đơn vị thôn, xóm trên địa bàn xã triển khai thực hiện nhiều giải pháp bền vững. Để đảm bảo không gian văn hóa truyền thống làng quê không bị phá vỡ, trong quá trình thực hiện cải tạo kiên cố hóa, hiện đại hóa các công trình phúc lợi theo tiêu chí NTM nâng cao, Đảng ủy, UBND xã chủ trương bảo vệ không gian văn hóa làng quê truyền thống với cây đa, bến nước, sân đình... Hàng năm, xã chỉ đạo các thôn, xóm tránh việc chặt phá cây xanh, nhất là các cây cổ thụ; kết hợp phát động nhân dân trồng cây xanh nơi công cộng, trong các trường học đảm bảo môi trường xanh - sạch - đẹp. Nhờ đẩy mạnh việc trồng cây xanh trên địa bàn xã nên các thôn, xóm được phủ một màu xanh trong lành. Bên cạnh đó, các thiết chế cổ trên địa bàn xã được quan tâm đầu tư tu bổ đảm bảo nguyên trạng kiến trúc gốc. Hiện nay, xã có di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Đền Thượng Lao và Đền Xối Thượng; 1 di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Chùa Nội. Gần đây, Đền Xối Thượng được trùng tu, tôn tạo các hạng mục với tổng kinh phí 800 triệu đồng, trong đó nhân dân địa phương và con em xa quê phát tâm công đức 300 triệu đồng. Để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, hàng năm, vào ngày mùng 10-8 âm lịch tại Đền Thượng Lao, Đền Xối Thượng diễn ra lễ hội truyền thống tưởng nhớ công lao đánh thắng quân Chiêm Thành của Bảng nhãn Lê Hiến Giản và Tiến sĩ Lê Hiến Tứ. Trước ngày diễn ra lễ hội, thầy và trò Trường THCS Nam Thanh thường tổ chức buổi học ngoại khóa “ngược dòng lịch sử”. Bên cạnh thiết chế cổ, nhiều loại hình câu lạc bộ, tổ, đội văn hóa, nghệ thuật truyền thống ở Nam Thanh được thành lập, hoạt động hiệu quả, tiêu biểu như: đội trống cà rùng thôn Quyết Tiến, thôn Nội; đội tế nam quan, nữ quan thôn Xối Trì; đội văn nghệ xã Nam Thanh... 

Ngày nay, quá trình đô thị hoá diễn ra nhanh chóng và do tác động của cơ chế thị trường, khiến cho các giá trị văn hoá truyền thống ở mỗi làng quê đang đứng trước nguy cơ mai một... Trước tình hình đó, xã Nam Thanh đã vận động cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong tổ chức việc cưới, việc tang, lễ mừng thọ và lễ hội dân gian truyền thống. Nhiều đám cưới của gia đình cán bộ, đảng viên, công chức ở địa phương được tổ chức văn minh, tiết kiệm nhưng vẫn đảm bảo không khí đầm ấm, gìn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống. Trong việc tang, lễ viếng trong đám tang được thực hiện ngắn gọn, trang trọng, sử dụng vòng hoa luân chuyển để chống lãng phí. 

Thực tế cho thấy, công tác xây dựng NTM nâng cao gắn với bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống ở xã Nam Thanh đã đạt được nhiều thành quả đáng ghi nhận. Nỗ lực lưu giữ “hồn quê” trong xây dựng NTM nâng cao ở xã Nam Thanh không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống mà còn góp phần nâng cao nhận thức, giáo dục văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ có ý thức kế thừa và tiếp nối truyền thống tốt đẹp đã được lưu giữ từ bao đời./.

Bài và ảnh: Viết Dư