Tìm kiếm: cây lúa

Bọ trĩ còn gọi là bù lạch (Thrips oryzae), thích hợp gây hại lúa ĐX đầu vụ, vì thời gian này ít mưa hoặc chấm dứt mưa. Ruộng khô xuất hiện nhiều bọ trĩ gây hại làm cho đầu lá lúa quăn lại và biến màu vàng. Khi trời mưa bọ trĩ giảm số lượng rõ rệt, nhất là giai đoạn bọ trĩ lớn. Thời gian xuất hiện bọ trĩ từ khi cây lúa mới mọc đến đẻ nhánh mật độ bọ trĩ tăng cao sau đó giảm vì lá lúa cứng không thích hợp cho bọ trĩ gây hại.

Biện pháp gieo thẳng trong sản xuất lúa sẽ giúp giảm công lao động, rút ngắn được thời gian sinh trưởng của cây lúa nhưng nhược điểm là sử dụng quá nhiều thuốc trừ cỏ, trừ ốc, ảnh hưởng tới môi trường sinh thái. Ninh Bình đang hướng tới một nền sản xuất nông nghiệp bền vững, đảm bảo an toàn thực phẩm, do vậy yêu cầu cấp thiết lúc này là phải làm sao để hạn chế tối đa việc gieo thẳng và mở rộng diện tích lúa cấy bằng tay hoặc áp dụng gieo mạ khay, cấy máy.

Xác định cây lúa là một trong những cây trồng chủ đạo, thế mạnh của địa phương, những năm qua, huyện Yên Khánh đã có những định hướng chiến lược để nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm lúa gạo. Tư duy sản xuất nhỏ lẻ, lạc hậu đang dần được thay thế bằng phương thức canh tác hữu cơ hiện đại, chú trọng kỹ thuật.

Thực hiện Nghị quyết 02-NQ/HU của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Kim Sơn, nhiệm kỳ 2015-2020 về "Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững", huyện đã tập trung phát triển nông nghiệp toàn diện, theo hướng hàng hóa và bền vững, trong đó giá trị sản xuất từ cây lúa, chăn nuôi và nuôi, trồng thủy sản là những lĩnh vực đạt hiệu quả cao.

Trong khi ở một số địa phương, nhiều hộ gia đình nông dân không mặn mà với đồng ruộng thì ở huyện Hoa Lư vẫn có một người không quản ngại khó khăn thuê lại từng thửa ruộng bỏ hoang đầu tư để cấy lúa, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đó là anh Trịnh Viết Chiến, xã Ninh Khang, huyện Hoa Lư.

Vụ đông xuân 2019-2020, toàn tỉnh gieo trồng được 40.223,7 ha lúa. Thời tiết, khí hậu vụ đông xuân năm nay tương đối thuận lợi, tình hình sâu bệnh hại được kiểm soát, phòng trừ kịp thời nên cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt. Dự kiến, năng suất của hầu hết các loại cây trồng đều tăng; riêng cây lúa, tuy chưa có con số thống kê cụ thể nhưng qua tham quan, đánh giá bước đầu cho thấy các ruộng lúa khá đồng đều, số bông/dảnh, số hạt/bông cao, hạt to, chắc, sáng, tỷ lệ hạt lép thấp nên năng suất dự tính ở nhiều địa phương sẽ tăng nhẹ so với vụ đông xuân năm ngoái.

Từ nay đến tháng 5, lúa đông xuân ở các tỉnh phía Bắc sẽ bước vào giai đoạn trỗ bông đến phơi mầu - giai đoạn mẫn cảm nhất của cây lúa đối với sâu bệnh hại. Trong khi đó, thời tiết diễn biến hết sức phức tạp, nhiều đối tượng sâu bệnh hại đã xuất hiện có khả năng ảnh hưởng xấu đến sản xuất. Trước tính cấp bách của việc phòng trừ sâu bệnh, sáng 7/4, Bộ NN&PTNT tổ chức hội nghị trực tuyến với 31 tỉnh, thành phố phía Bắc từ Thừa Thiên Huế trở ra về việc "Tăng cường công tác phòng chống sinh vật gây hại cây trồng trong vụ đông xuân".

Đến nay, huyện Hoa Lư đã hoàn thành gieo cấy hơn 3.000ha lúa đông xuân theo kế hoạch đề ra. Kết thúc việc gieo cấy, bà con nông dân trong huyện đang tập trung cho khâu chăm sóc, tỉa dặm cũng như theo dõi diễn biến của sâu bệnh gây hại để kịp thời xử lý, bảo đảm cho cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt.

Hiện nay địa bàn huyện Gia Viễn, cây lúa và các cây trồng vụ mùa sinh trưởng và phát triển khá. Tuy nhiên, cùng với đối tượng sâu bệnh có chiều hướng gia tăng như sâu đục thân hai chấm lứa 5, bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, là tình hình chuột hại phát sinh mạnh nguy cơ ảnh hưởng đến năng suất lúa.

Thời điểm này, các địa phương ở huyện Gia Viễn đang chuyển trọng tâm sang chăm sóc lúa mùa đợt 2. Nhìn chung, lúa mùa chủ yếu đang trong giai đoạn đẻ nhánh và cuối đẻ nhánh. Tuy nhiên, theo dự báo sẽ có những đợt dịch bệnh tiềm ẩn, nguy cơ ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây lúa. Công tác kiểm tra đồng ruộng để có biện pháp phòng trừ bảo vệ lúa mùa đang được các cấp, ngành và địa phương trong huyện đôn đốc sát sao.

Sau khi hoàn thành việc gieo cấy lúa mùa, hiện nay các địa phương trên địa bàn huyện Kim Sơn đang hướng dẫn bà con nông dân chuyển trọng tâm sang chăm sóc và bảo vệ lúa mới cấy, giúp cây lúa bén rễ hồi xanh, sinh trưởng và phát triển tốt.

Để giúp cho bà con nông dân chủ động phòng trừ đối tượng bệnh hại trên, xin giới thiệu đến bà con nông dân một số kinh nghiệm phòng trừ bệnh tuyến trùng gây hại trên cây lúa:

Nằm trong vùng xả tràn của đập tràn Lạc Khoái, xã Gia Minh (Gia Viễn) được xem là địa phương khó khăn nhất nhì tỉnh. Kinh tế kém phát triển, thu nhập của bà con chủ yếu dựa vào cây lúa nhưng năm nào có mưa to, bão lớn, nước lũ dâng cao thì coi như mất trắng. Biến khó khăn này thành lợi thế, tận dụng nguồn nước dồi dào của con sông Hoàng Long, những năm gần đây, Gia Minh đã tập trung đẩy mạnh phát triển nuôi trồng thủy sản, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo của địa phương.

Theo đề án cơ cấu lại ngành nông nghiệp của tỉnh, cây lúa vẫn được xác định là cây chủ lực, chiếm tỷ trọng lớn. Tuy nhiên, để nâng cao chất lượng lúa gạo, cùng với việc hình thành các cánh đồng lớn, việc xây dựng, nhân rộng cánh đồng lúa hữu cơ, sản xuất lúa sạch là xu thế tất yếu. Do vậy, năm 2019, Sở Nông nghiệp &PTNT đã khảo sát và chọn xã Khánh Trung, huyện Yên Khánh để xây dựng kế hoạch thực hiện dự án sản xuất lúa chất lượng cao, đặc sản theo hướng hữu cơ gắn với gieo mạ khay, cấy máy.

Chị Phạm Thị Nga, xóm 2 xã Yên Lộc vui mừng cho biết: Vụ đông xuân năm nay, gia đình tôi cấy 6 sào lúa Bắc thơm số 7. Thời tiết rất thuận lợi khiến cây lúa sinh trưởng và phát triển tốt, mặt khác lại ít sâu bệnh nên năng suất lúa cuối vụ cao.

Dám nghĩ, dám làm, tiên phong trong việc mới, việc khó, anh Đồng Văn Quý, sinh năm 1983 ở xóm Bến Xanh, xã Khánh Thiện (Yên Khánh) đã thành lập Công ty Xuất nhập khẩu Vina Đồng Quang chuyên sản xuất, xuất khẩu mặt hàng thủ công tết bện từ cây lúa non và cây niễng, để làm ra các sản phẩm hàng mã (đồ thờ cho ngư dân đi biển) xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Mô hình kinh tế mới của thanh niên Đồng Văn Quý đã mang lại doanh thu cho gia đình anh mỗi năm hàng tỷ đồng, được tôn vinh là thanh niên tiêu biểu làm kinh tế giỏi của địa phương. Năm 2019, anh được tôn vinh là 1 trong 50 thanh niên tiêu biểu toàn tỉnh trong phong trào "Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác".

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, diện tích lúa đông xuân của huyện Kim Sơn được gieo cấy trong điều kiện thời tiết thuận lợi, nắng ấm nên cây lúa sinh trưởng và phát triển tốt. Hiện nay, bà con nông dân 27 xã, thị trấn trong huyện đang tích cực, khẩn trương ra đồng làm cỏ, chăm sóc lúa đông xuân với mong muốn giành mùa vàng bội thu.

Yên Khánh là huyện trọng điểm của tỉnh về sản xuất nông nghiệp, diện tích gieo trồng duy trì trên 19.000 ha/năm, tập trung chủ yếu là cây lúa, một số cây hoa màu và rau các loại. Hàng năm, huyện cung cấp khoảng gần 100 ngàn tấn lương thực có hạt và 50 ngàn tấn thực phẩm rau, củ quả các loại phục vụ cho nhu cầu đời sống dân sinh.

Vụ đông xuân năm nay, tỉnh ta có kế hoạch gieo trồng tổng diện tích là 48.709 ha, trong đó cây lúa 40.363 ha; cây ngô 1.612 ha; cây lạc 2.684 ha; rau, đậu các loại 2.310 ha, còn lại là diện tích cây khoai lang, cây sắn, cây mía... Với quyết tâm phấn đấu giành vụ sản xuất đông xuân 2018-2019 thắng lợi, trong những ngày vừa qua, bà con nông dân các nơi khẩn trương xuống đồng gieo cấy và chăm sóc lúa, cây màu trong khung thời vụ tốt nhất.

Gieo thẳng là một biện pháp kỹ thuật trong canh tác cây lúa, đã được nông dân các vùng trồng lúa biết đến từ lâu. ở các tỉnh phía Nam, gieo thẳng là biện pháp canh tác chủ yếu của người nông dân mỗi khi bước vào vụ sản xuất với cái tên thường gọi là gieo sạ hoặc sạ lúa. Đối với các tỉnh phía Bắc, những năm của thập kỷ 70, 80 thế kỷ trước, nhiều nơi cũng đã sử dụng gieo thẳng, gieo vãi. Nhưng do trình độ canh tác lúc bấy giờ còn thấp; cơ sở vật chất, hạ tầng còn yếu và thiếu… nên các mô hình thâm canh lúa bằng hình thức gieo thẳng không hiệu quả. Tuy nhiên, một vài năm trở lại đây, biện pháp gieo thẳng đã được các địa phương trong tỉnh đưa vào canh tác và ngày càng mở rộng diện tích.

Vụ mùa năm 2018, huyện Kim Sơn gieo cấy trên 8.200ha lúa mùa, đạt 100% diện tích với các giống chủ lực là Bắc thơm 7, LT2, Nếp 97 và một số giống khác. Sau thời gian cấy, thời tiết cơ bản thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng và phát triển. Đến nay, nông dân các địa phương trong huyện đang tích cực xuống đồng chăm sóc lúa mùa, phòng trừ sâu bệnh với quyết tâm giành thắng lợi lớn.

Bệnh lùn sọc đen phương Nam hại lúa là bệnh do virus gây ra và môi giới truyền bệnh là rầy lưng trắng. Đây là bệnh hại nguy hiểm trên cây lúa, ngô đến nay vẫn chưa có thuốc đặc hiệu để trừ bệnh. Với tốc độ lây lan nhanh, nếu không kịp thời ứng cứu, bệnh có thể gây mất trắng mùa màng, làm ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và an ninh lương thực…

Mới đây chúng tôi có dịp trở lại xã Gia Phong và thật bất ngờ trước sự đổi thay của vùng quê vốn được coi là một trong những xã có tỷ lệ hộ nghèo cao của huyện Gia Viễn. Những con đường bê tông rộng, phẳng phiu, trải dài nối các thôn xóm, những ngôi nhà mái bằng, nhà cao tầng mọc lên san sát. Đồng ruộng Gia Phong hôm nay đã phủ một màu xanh cây lúa với hệ thống kênh mương được kiên cố, nhiều vùng sản xuất đã được quy hoạch gọn vùng, đem lại hiệu quả cao... Gia Phong hôm nay đã thực sự đổi thay. Đó cũng chính là thành quả sau hơn 6 năm kiên trì mục tiêu xây dựng nông thôn mới của cấp ủy, chính quyền cho đến sự chung tay góp sức của mỗi người dân.

Thời điểm này, các trà lúa đông xuân trên địa bàn huyện Gia Viễn sinh trưởng, phát triển tốt, việc quản lý các đối tượng dịch hại được địa phương coi trọng nhằm giảm thiệt hại và đảm bảo năng suất, chất lượng của cây lúa.

Hiện nay, trên 7.500 ha lúa đông xuân của huyện Nho Quan đang phát triển tốt. UBND huyện đã chỉ đạo phòng chuyên môn và các địa phương hướng dẫn bà con nông dân thực hiện chăm sóc đợt 2 cho lúa đông xuân, song song với đó là chủ động trong công tác phòng trừ sâu bệnh để đảm bảo cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao.