Tìm kiếm: các làng nghề

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước suy giảm, hàng loạt các khó khăn như mất thị trường, thiếu vốn, giá cả đầu vào tăng cao... đang là những thách thức đối với các làng nghề thủ công truyền thống. Những làng nghề đã làm nên sắc thái của mỗi vùng quê giờ đang có nguy cơ mai một. Tuy nhiên trong số đó vẫn có nhiều làng nghề duy trì và phát triển tìm được hướng đi riêng trong giai đoạn hiện nay. Để vực dậy và duy trì phát triển các làng nghề truyền thống, đưa làng nghề trở về đúng vị trí của nó đòi hỏi phải có một quá trình "tái cơ cấu" làng nghề. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Ninh Bình có cuộc trao đổi với đồng chí Hoàng Trung Kiên, Phó Giám đốc Sở Công thương. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn.

Cuộc thi thiết kế mẫu mã sản phẩm thủ công mỹ nghệ tỉnh Ninh Bình năm 2013 do Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại (Sở Công thương) tổ chức đã thu hút được sự quan tâm của các cấp, các ngành, đặc biệt là các địa phương. Các làng nghề truyền thống đã tích cực vận động các doanh nghiệp, các hợp tác xã, các cơ sở và cá nhân sản xuất sản phẩm thủ công mỹ nghệ tham gia. Cuộc thi bước đầu đã khơi dậy được tiềm năng thiết kế mẫu mã sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống ở địa phương.

Theo báo cáo của Sở Công thương, đến nay toàn tỉnh có 69 làng nghề được UBND tỉnh công nhận. Đến hết năm 2012, tổng số hộ làm nghề trong các làng nghề là 14.369 hộ với 27.220 lao động. Điều đó cho thấy, làng nghề có vai trò rất quan trọng trong chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay...

Tính đến hết năm 2012, tỉnh ta có 69 làng nghề được công nhận là làng nghề cấp tỉnh, các làng nghề được phân bổ ở tất cả các huyện, thành phố, thị xã trong tỉnh, trong đó nhiều nhất là huyện Kim Sơn với 25 làng nghề.

Môi trường làng nghề bị ô nhiễm đang là một vấn đề lo ngại của các địa phương có làng nghề trong cả nước. Hiện nay, tỉnh ta có hàng trăm làng nghề truyền thống và nghề mới phát sinh, trong đó có 69 làng nghề được công nhận là làng nghề cấp tỉnh. Sự phát triển của các làng nghề đã góp phần tạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân các địa phương, song đi liền với đó là vấn đề ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của một bộ phận người dân.

Đã có rất nhiều ý kiến, giải pháp, quy hoạch của những tổ chức, cá nhân tâm huyết, của các ngành chức năng, các địa phương về bảo tồn, phát triển làng nghề và văn hóa làng nghề được đưa ra nhằm tìm lời giải cho bài toán khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống. Làm sao để vừa gìn giữ được tài sản văn hóa vô giá này, vừa phát huy được hiệu quả kinh tế của các làng nghề. Tuy nhiên các làng nghề trong tỉnh đều đang đứng trước nhiều thách thức mà không thể vượt qua được trong ngày một, ngày hai.

Hầu hết các làng nghề trong tỉnh hiện nay sản xuất đều mang tính gia công, phụ thuộc nhiều vào thị trường. Lao động chủ yếu là làm nghề nông, trình độ tay nghề còn hạn chế nên sản phẩm làng nghề làm ra sức cạnh tranh không cao. Để tìm được hướng đi đúng đắn, đưa các sản phẩm nghề truyền thống đến với người tiêu dùng rất cần có sự nỗ lực từ nhiều phía, trong đó làng nghề được ví như con thuyền, doanh nghiệp đóng vai trò người lái thuyền và Nhà nước sẽ là động lực giúp con thuyền tiến xa hơn.

Vực dậy các làng nghề truyền thống hiện nay, ngoài nỗ lực và giải pháp của mỗi địa phương thì vai trò của người cao tuổi là hết sức quan trọng bởi họ chính là những người nắm giữ các bí quyết, kinh nghiệm làm nghề và có thời gian gắn bó lâu dài với nghề.

Những năm qua, bằng nhiều cách làm sáng tạo, thu hút tuổi trẻ Hoa Lư tham gia vào các làng nghề truyền thống, tổ chức Đoàn nơi đây đã góp phần duy trì làng nghề, thúc đẩy KT-XH địa phương phát triển.

Ninh Bình là một tỉnh có nhiều làng nghề nổi tiếng. Sản phẩm của các làng nghề như: Thêu ren, đá mỹ nghệ, chiếu cói, đồ mộc…đã có mặt ở cả trong và ngoài nước.

Nghề gốm Bồ Bát đã xuất hiện ở làng Bạch Bát và Bồ Xuyên, xã Yên Thành (Yên Mô) hàng trăm năm nay, tuy nhiên so với các làng nghề gốm khác trên cả nước thì gốm Bồ Bát lại chưa được nhiều người biết đến.

Sức bật của các làng nghề tiểu thủ công đã mang lại cho Yên Khánh một diện mạo mới, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Chợ gốm ven sông Hồng thuộc địa phận phường Tứ Liên (Tây Hồ, Hà Nội) với diện tích khoảng 1000m2 là nơi chuyên bán buôn và lẻ đồ gốm sứ của các làng nghề truyền thống như Bát Tràng, Phù Lãng, Đông Triều...

Du khách đến Ninh Bình không chỉ biết đến các địa danh du lịch nổi tiếng như: Khu du lịch sinh thái Tràng An, Tam Cốc -Bích Động, Nhà thờ đá Phát Diệm... mà còn biết đến một số làng nghề mỹ nghệ nổi tiếng của tỉnh.

Hiện nay, tỉnh Ninh Bình đã có 58 cơ sở đào tạo nghề (tăng 50 cơ sở so với năm 1998), trong đó có 5 trường dạy nghề của Trung ương đóng trên địa bàn, 23 trường trung cấp, trung tâm dạy nghề tư thục, dân lập, còn lại là các cơ sở dạy nghề thuộc các làng nghề, doanh nghiệp, HTX và của các tổ chức xã hội.

Vấn đề thu ngân sách của Chi cục thuế Gia Viễn gặp không ít khó khăn do các doanh nghiệp tại cụm công nghiệp không do Chi cục quản lý, các làng nghề còn phát triển ở quy mô nhỏ, hộ gia đình.