Rạng Đông: Kinh tế nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ

Từ những mô hình nông nghiệp mang lại giá trị kinh tế cao

Rạng Đông, vùng đất có hơn 18km đường bờ biển cùng hệ thống ao đầm, diện tích đất trũng rộng lớn. Xác định thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn, vì vậy, trong quá trình phát triển, chính quyền xã luôn đồng hành cùng người dân các vùng nuôi, từ khâu quy hoạch, hỗ trợ kỹ thuật đến tạo điều kiện về vốn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Những năm gần đây, thực hiện chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, cá mú được địa phương lựa chọn là đối tượng nuôi chủ lực do phù hợp với điều kiện tự nhiên, mang lại giá trị kinh tế cao và đang từng bước được nhân rộng, hình thành vùng nuôi tập trung, tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Gắn bó với nghề nuôi trồng thủy sản nhiều năm, gia đình ông Nguyễn Văn Hoan, thôn 5, xã Rạng Đông đã trải qua nhiều đối tượng nuôi. Trước đây, gia đình chủ yếu nuôi tự nhiên, tận dụng nguồn thức ăn sẵn có trong ao, ít đầu tư chăm sóc nên hiệu quả thấp, thu nhập bấp bênh. Sau thời gian nghiên cứu tìm hiểu và được hướng dẫn của cán bộ chuyên môn, ông chuyển sang nuôi cá mú thương phẩm từ năm 2015.

Nhận thấy việc nuôi cá mú phù hợp với điều kiện thời tiết, nguồn nước tại địa phương, từ diện tích gần 2ha ban đầu, gia đình ông Hoan đã mạnh dạn thuê thêm 3ha mặt nước, quy hoạch và xây dựng thành 20 ao nuôi, mỗi năm cho sản lượng từ 7 đến 10 tấn cá. Với giá bán giao động từ 160 đến 200 nghìn đồng/kg, trừ chi phí, người nuôi có thể thu lãi từ 300 đến 500 triệu đồng mỗi vụ/ha. Bên cạnh cá thương phẩm, gia đình ông bán cá mú giống cho các hộ xung quanh và vùng nuôi lân cận, đem lại thu nhập đều hàng tháng.

Ông Nguyễn Văn Hoan chia sẻ: Địa phương chúng tôi có lợi thế về nguồn nước, khí hậu rất phù hợp để nuôi trồng loài cá mú, do đó, nhiều hộ dân ở xã thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong quá trình sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả nuôi trồng. Chúng tôi cũng mong muốn địa phương có thể xây dựng vùng nuôi tập trung, tiến tới thành lập hợp tác xã nuôi cá mú của Rạng Đông, qua đó quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Điều này sẽ giúp nông dân như chúng tôi có cơ hội đưa sản phẩm cá mú đến với nhiều địa phương trong tỉnh và trên cả nước.

Toàn xã Rạng Đông có khoảng 780 ha nuôi trồng thủy sản, trong đó diện tích nuôi cá mú đạt gần 200 ha; đây là đối tượng nuôi chủ lực tại địa phương. Bên cạnh cá mú, địa phương đã và đang tập trung triển khai đưa vào thực tế một số mô hình nuôi cá song, tôm, cua, ngao và đồng hành cùng người nông dân trong xây dựng chuỗi liên kết chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, nuôi trồng thủy sản tại Rạng Đông đạt được nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản của xã ước đạt khoảng 1.200 tấn, với tổng giá trị ước đạt khoảng 225 tỷ đồng.

Bên cạnh nuôi trồng thủy sản mang lại giá trị kinh tế cao, Rạng Đông cũng tận dụng lợi thế vùng đất bồi ven biển để tập trung phát triển sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh trồng lúa, các hộ dân tại địa phương tập trung trồng hoa màu với các cây trồng chủ lực là cà chua, dưa lê, dưa hấu, rau, lạc, hành, … Đây là những cây ngắn ngày nhưng mang lại giá trị kinh tế cao.

Vườn cà chua của gia đình anh Bùi Văn Tảo, thôn 7 có diện tích 240 m2. Anh Tảo chia sẻ, trồng cà chua tại vùng đất bồi ven biển đem lại thu nhập khả quan, do cây cà chua rất phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng nơi đây. Cà chua được người dân trồng thành 2 vụ.

Từ tháng 11, người dân ươm hạt thành cây con, đến tháng 12 thì gieo trồng. Nếu thời tiết thuận lợi và chăm sóc tốt, sau 3 tháng tức khoảng tháng 3, tháng 4, cây bắt đầu cho thu hoạch. Sau khi thu hoạch, người dân dỡ thân cà chua, làm luống, bón ủ phân, trồng xen canh một số loại rau, hành chờ đất phục hồi và bắt đầu trồng tiếp vụ cà chua từ tháng 6 cho đến cuối năm. Thương lái sẽ đến tận vườn để thu mua cà chua thành phẩm.

Trung bình, mỗi sào cà chua cho khoảng trên 2.000 kg quả chín/ vụ, với giá thu mua 7.000 đồng/kg, trừ các chi phí, người nông dân lợi nhuận trung bình 14 triệu đồng/vụ. Anh Tảo khẳng định, trồng cà chua không đòi hỏi quá nhiều công sức chăm sóc, có thể thu hoạch đều và mang lại giá trị kinh tế khá bền vững.

Phát triển các sản phẩm chủ lực

Bên cạnh việc tìm tòi, phát huy các con giống, cây trồng có giá trị kinh tế cao, xuất phát từ thực tiễn sản xuất, nhiều hộ dân tại Rạng Đông đã chủ động xây dựng kế hoạch mở rộng quy mô, chất lượng sản phẩm và bắt đầu quan tâm đến việc xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, những yếu tố then chốt để sản phẩm có thể tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng lớn. Đặc biệt, từ các sản phẩm nông nghiệp, thủy sản, các hộ dân đã nghiên cứu, tìm tòi phát triển mạnh về khâu chế biến, tiêu thụ sản phẩm, qua đó nâng tầm giá trị sản phẩm và đem lại thu nhập cao.

Mô hình sản xuất cá nhệch kho, cá đối mục kho tộ của Cơ sở Thiết Hiên do anh Trần Văn Thắng, xóm 1, Rạng Đông là một ví dụ điển hình. Sinh ra và lớn lên tại vùng biển Rạng Đông, nơi những con nhệch, con tôm, con cua được thiên nhiên ban tặng, được chế biến thành những món kho tộ ngon và đẹp mắt, anh Thắng đã mạnh dạn đi học hỏi, tìm hiểu về quy trình, cách thức kho cá tại một số địa phương trên cả nước như cá kho Nhân Hậu, cá kho tộ Tiền Giang,… để áp dụng với các sản phẩm thủy sản tại quê nhà.

Anh Thắng chia sẻ, ban đầu cơ sở của anh sản xuất cá nhệch kho tộ. Cá nhệch tại vùng nước lợ Rạng Đông béo, mình dài, vàng như nghệ. Khi kho lên có màu đẹp, thịt dai và chắc. Sản phẩm cá nhệch kho của Cơ sở Thiết Hiên dần được đón nhận, anh mạnh dạn tìm hiểu, nghiên cứu thêm sản phẩm cá đối mục kho, cá trạch kho, cá bống bớp và lươn kho...

Bên cạnh đó, anh mạnh dạn cải tiến quy trình kho cá bằng cách sử dụng hệ thống bếp củi giữ nhiệt, bếp củi ủ trấu, giúp rút ngắn thời gian, chi phí và công sức để kho một nồi cá giảm xuống một nửa, mà cá kho vẫn giữ nguyên hương vị thơm ngon. Năm 2023, sản phẩm cá nhệch kho, cá đối mục kho của cơ sở đạt chứng nhận OCOP 3 sao, được đưa vào các siêu thị, nhà hàng trên cả nước.

Cùng với các sản phẩm cá kho, cá đối mục kho tộ, cá nhệch kho tộ của Cơ sở Thiết Hiên, đến nay, xã Rạng Đông đã có 10 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao, tiêu biểu như: Nước mắm nguyên chất gia truyền Lạch Giang; Nước mắm truyền thống Huệ Kiều; Nếp cẩm trứng gà hạ thổ và rượu nếp cẩm Thiên Anh; Cá kho Tuyến Loan, cá chạch đồng kho niêu, ruốc cá Tuyến Loan; Cà chua sinh thái của Hợp tác xã Nông nghiệp Nam Điền.

Bên cạnh đó, xã còn rất nhiều sản phẩm tiềm năng như: mật ong sú vẹt, mực khô, cá khô, dưa lê, moi khô, mắm tôm, nộm sứa, rượu truyền thống… Đây đều là những sản phẩm gắn liền với đời sống và sinh kế của người dân Rạng Đông, có giá trị, có thị trường và hoàn toàn có khả năng tham gia Chương trình OCOP trong thời gian tới.

Phát huy những tiềm năng, lợi thế của vùng biển, Rạng Đông đã và đang đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, chuyển dịch dần từ bán mặt hàng nông sản thô sang các sản phẩm chế biến, qua đó tối ưu nguồn lợi thủy sản tại địa phương.

Ông Trần Văn Quân, Phó Chủ tịch UBND xã Rạng Đông nhấn mạnh, thời gian tới, xã tiếp tục đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái, sạch, xanh, hữu cơ, tuần hoàn, hình thức sản xuất tiên tiến gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP. Đối với đánh bắt thủy sản, quán triệt Nghị quyết số 16 của Tỉnh ủy Ninh Bình, xã tập trung tuyên truyền bà con ngư dân ra khơi bám biển, đảm bảo an ninh biên giới biển, chấp hành các quy định chống khai thác IUU. Đẩy mạnh hỗ trợ bà con ngư dân tiếp cận các nguồn vốn để đầu tư, nâng cấp trang thiết bị phục vụ đánh bắt.

Đối với nuôi trồng thủy sản, địa phương xác định đây là một trong những ngành mũi nhọn. Xã sẽ đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, từng bước hình thành các vùng nuôi trồng thủy sản an toàn, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đặc biệt, xã tạo điều kiện thuận lợi cho bà con tiếp cận nguồn vốn chính sách để phát triển kinh tế hộ gia đình trong chế biến, tiêu thụ các sản phẩm thủy sản, qua đó nâng tầm chất lượng sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế.

Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã Rạng Đông đạt 96 triệu đồng, xã phấn đấu đến hết năm 2026 đưa con số này đạt 125 triệu đồng. Để đạt được kết quả này, nông nghiệp tiếp tục là mũi nhọn được địa phương quan tâm phát triển.

Với sự quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền xã và người dân cùng các quyết sách đúng đắn, tin tưởng rằng các sản phẩm được chế biến, nuôi trồng từ biển của Rạng Đông sẽ tiếp tục vươn xa, qua đó góp phần nâng tầm thủy sản của Rạng Đông nói riêng, của tỉnh Ninh Bình nói chung.