Quyết liệt đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Khơi thông điểm nghẽn GPMB

Là công trình trọng điểm mang tính liên kết vùng, tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới, kết nối trực tiếp với cao tốc Bắc - Nam. Theo Ban Quản lý dự án giao thông tỉnh, công tác GPMB tuyến chính đạt 93,87% khối lượng, tương ứng 23,809/25,364km; nhiều địa phương đã bàn giao xong đất lúa và đất ở, cơ bản đáp ứng tiến độ đề ra. Tuy nhiên, một số xã như Khánh Nhạc, Khánh Hội, Khánh Trung, Khánh Thiện vẫn còn diện tích đất thổ cư chưa bàn giao. Nguyên nhân do liên quan đến việc phê duyệt phương án bồi thường và quá trình di dời tài sản của các hộ dân. Hiện, chính quyền cơ sở đang tiếp tục đối thoại với các hộ dân còn kiến nghị, đồng thời cam kết hoàn thành trong tháng 12/2025.

Trước thực tế đó, UBND tỉnh đã yêu cầu chủ đầu tư và các địa phương rà soát cụ thể từng đoạn tuyến, từng hộ chưa bàn giao mặt bằng, xác định nguyên nhân và trách nhiệm. Đồng thời chỉ đạo nhà thầu với tinh thần “bàn giao mặt bằng đến đâu chắc đến đó”, kiên quyết không để tình trạng dây dưa kéo dài.

Tại Dự án xây dựng tuyến đường du lịch kết hợp phát triển đô thị từ thị trấn Thiên Tôn đến Cố đô Hoa Lư do Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, tiến độ thực hiện cũng đang gặp vướng mắc do công tác GPMB. Theo báo cáo của chủ đầu tư, dự án có tổng chiều dài hơn 4,26km, thuộc địa phận phường Hoa Lư và phường Tây Hoa Lư, liên quan tới gần 500 hộ dân; tổng mức đầu tư hơn 130 tỷ đồng; năm 2024 dự án đã giải ngân được 40,5 tỷ đồng; năm 2025 dự kiến giải ngân 9,5 tỷ đồng cho công tác GPMB.

Tuy nhiên, công tác thi công phát sinh nhiều khó khăn do hướng tuyến điều chỉnh ảnh hưởng tới nhà ở và công trình hiện hữu, thiếu quỹ đất tái định cư và vướng mắc về kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất. Các địa phương đang khẩn trương rà soát, hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, đảm bảo bàn giao mặt bằng sạch đúng tiến độ, đáp ứng yêu cầu triển khai tuyến đường du lịch quan trọng kết nối Thiên Tôn với khu vực di sản Cố đô Hoa Lư.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn trong công tác GPMB, nhưng với sự nỗ lực cả hệ thống chính trị, nhiều dự án trọng điểm của tỉnh được giao kế hoạch đầu tư công năm 2025 đã có khối lượng giải ngân lớn như: Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ song hành hai bên đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội (Giai đoạn 1), đoạn từ đường D5, huyện Kim Bảng đến cầu Tiên Tân (đê sông Nhuệ) và một bên đoạn từ nút giao Phú Thứ đến nút giao với đường nối hai cao tốc tại xã Bình Nghĩa, huyện Bình Lục; chỉnh trang hạ tầng 2 bên tạo cảnh quan đoạn từ đường ĐT.498 (đường N3 trong quy hoạch tỉnh) đến sông Nhuệ, có kế hoạch vốn ngân sách tỉnh giao 719 tỷ đồng, đã giải ngân 613,6 tỷ đồng, đạt 85,3%; Dự án Xây dựng Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định (Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Nam Định): Kế hoạch vốn ngân sách tỉnh giao 680 tỷ đồng, giải ngân 505 tỷ đồng, đạt 74,3%; công tác GPMB dự án PPP: Đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua tỉnh Nam Định và Thái Bình, kế hoạch vốn ngân sách tỉnh giao 1.400 tỷ đồng, giải ngân 1.153 tỷ đồng, đạt 82,4%...

Chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt và phân cấp rõ ràng

Theo báo cáo của cơ quan chuyên môn, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 sau sáp nhập tỉnh trên 76 nghìn tỷ đồng; cùng với khoảng 924 tỷ đồng vốn được phép kéo dài từ năm trước, tổng nguồn vốn phải thực hiện trong năm nay trên địa bàn tỉnh đạt gần 77 nghìn tỷ đồng. Đến hết tháng 11/2025, nguồn vốn kéo dài đã giải ngân trên 522 tỷ đồng, đạt 56,6%; còn lại chủ yếu vướng tại ba dự án lớn như tuyến đường bộ ven biển giai đoạn II, cầu Tân Lang và chống sạt lở Bình Minh 3. Đối với kế hoạch vốn năm 2025, tổng số vốn đã giải ngân đạt trên 32 nghìn tỷ đồng, mặc dù đạt kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao nhưng chỉ đạt khoảng 42,5% kế hoạch HĐND tỉnh giao.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến kết quả giải ngân bị chi phối đó là công tác GPMB ở một số dự án trọng điểm chưa hoàn thành, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công. Nhiều địa phương còn gặp khó khăn trong xác định nguồn gốc đất, thẩm định đơn giá, xây dựng phương án tái định cư; một số chủ đầu tư chưa chủ động trong việc xử lý vướng mắc hoặc báo cáo chưa kịp thời. Bên cạnh đó, giá nguyên vật liệu tăng cao, nguồn cung đất san lấp khan hiếm và điều kiện thời tiết bất lợi cũng tác động không nhỏ đến tiến độ thi công ở một số hạng mục.

Chính từ những khó khăn đó, yêu cầu đặt ra cho tỉnh không chỉ thúc đẩy tiến độ mà phải đổi mới cách làm, siết trách nhiệm, và tháo gỡ đến cùng từng điểm nghẽn. Đặc biệt huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ GPMB các dự án.

Trước những khó khăn chung, UBND tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Trước hết, tỉnh yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và chủ tịch UBND các xã, phường xác định đẩy mạnh giải ngân là nhiệm vụ chính trị ưu tiên số một, cần được tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ và liên tục. Phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả, được UBND tỉnh quán triệt mạnh mẽ, tạo nền tảng nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính; đồng thời khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh hoặc chậm trễ trong xử lý công việc.

Song song với đó, cơ chế phân công trực tiếp lãnh đạo phụ trách từng dự án được áp dụng mạnh mẽ. Các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh, lãnh đạo các sở, ngành liên quan và chủ đầu tư, các địa phương thời gian qua đã liên tục tổ chức các hội nghị rà soát tiến độ thực hiện từng dự án còn vướng mắc, bám sát công trường, kiểm tra thực địa, đối thoại trực tiếp với người dân và địa phương để xử lý vướng mắc theo đúng thẩm quyền. Những vấn đề phát sinh vượt quá cấp xã, được tỉnh giải quyết ngay trong ngày làm việc, rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi và nâng cao hiệu quả điều hành.

UBND tỉnh cũng yêu cầu các chủ đầu tư xây dựng kế hoạch thi công, giải ngân theo tuần, theo tháng; theo sát tiến độ thi công; tăng cường nghiệm thu khối lượng hoàn thành để thanh toán ngay, không để dồn hồ sơ vào cuối năm. Kho bạc Nhà nước và Sở Tài chính được giao phối hợp chặt chẽ, giải quyết dứt điểm hồ sơ thanh toán ngay khi đầy đủ điều kiện nhằm giảm thiểu tối đa các thủ tục hành chính kéo dài.

Đặc biệt, tỉnh áp dụng mạnh mẽ chính sách điều chuyển vốn linh hoạt: Dự án nào chậm GPMB hoặc không bảo đảm tiến độ sẽ bị điều chuyển vốn sang dự án có khả năng giải ngân tốt. Đây là biện pháp cứng rắn nhưng cần thiết để tránh lãng phí nguồn lực và tạo áp lực tích cực lên các chủ đầu tư.

Trước yêu cầu nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công không chỉ hoàn thành kế hoạch năm 2025 mà về tầm nhìn dài hạn là mục tiêu phát triển hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, phát triển du lịch và nâng cao năng lực liên kết vùng, cả hệ thống chính trị trong tỉnh đã vào cuộc với tinh thần “quyết liệt - trách nhiệm - hiệu quả”, tạo nền tảng quan trọng để tỉnh phát triển hạ tầng đồng bộ, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.