Ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Đồng hành tháo gỡ thực chất những khó khăn của doanh nghiệp

Theo báo cáo của cơ quan chức năng, những tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Riêng tháng 5, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 3,222 tỷ USD, tăng 40,3% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế 5 tháng đầu năm đạt 14,105 tỷ USD, tăng 57,8%. Kim ngạch nhập khẩu đạt 2,63 tỷ USD, tăng 9,6%; lũy kế 5 tháng đạt 12,535 tỷ USD, tăng 46,3% so với cùng kỳ năm 2025. Đóng góp vào kết quả đó có vai trò quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp cùng những giải pháp đồng hành, hỗ trợ kịp thời từ ngành Hải quan.

Đồng chí Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực IV cho biết: Trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu không chỉ đối mặt với áp lực cạnh tranh mà còn phải thường xuyên cập nhật các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật của từng thị trường.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, bất kỳ sự chậm trễ nào trong quá trình thông quan cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất và giao hàng.

Nhận diện rõ những khó khăn đó, Chi cục Hải quan Khu vực IV đã chủ động xây dựng kế hoạch tham gia các đoàn khảo sát của tỉnh Ninh Bình, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp trên địa bàn nhằm nắm bắt tình hình xuất nhập khẩu, những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh; đồng thời tìm hiểu việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết.

Cách làm này cho thấy sự chuyển biến trong tư duy quản lý của ngành Hải quan. Thay vì chỉ giải quyết thủ tục khi phát sinh hồ sơ, cơ quan Hải quan chủ động tiếp cận doanh nghiệp để lắng nghe, nhận diện những điểm nghẽn từ thực tiễn, từ đó có giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Ông Simong Yang, Giám đốc điều hành Công ty TNHH MQH Computer, Khu công nghiệp Mỹ Thuận cho biết: Trong quá trình triển khai dự án, doanh nghiệp nhận được sự quan tâm, hỗ trợ tích cực từ các cơ quan chức năng của tỉnh.

Đặc biệt, cơ quan Hải quan đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu thông qua việc hướng dẫn cụ thể, giải quyết nhanh các thủ tục, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm tiến độ sản xuất, kinh doanh.

Một trong những nỗ lực đáng ghi nhận là việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đặc biệt là đối với các lô hàng thuộc luồng xanh và luồng vàng. Ngành Hải quan đã thường xuyên rà soát, cắt giảm các khâu trung gian, đơn giản hóa các thủ tục không cần thiết, chuyển từ mô hình quản lý tiền kiểm phức tạp sang hậu kiểm dựa trên phân tích rủi ro.

Ông Nguyễn Hồng Anh, Đại diện Công ty xuất nhập khẩu Đất Việt cho biết: Sự đồng hành của Hải quan Khu vực IV không chỉ dừng lại ở cải cách thủ tục hành chính, mà còn thể hiện qua hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thực thi các chính sách, quy định mới. Môi trường pháp lý về xuất nhập khẩu thường xuyên thay đổi, đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục cập nhật.

Đặc biệt, Hải quan đã chủ động tổ chức các hội nghị, hội thảo, đối thoại định kỳ và đột xuất với cộng đồng doanh nghiệp. Đơn vị tích cực hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các thủ tục thông qua cơ chế một cửa quốc gia, kết nối và chia sẻ thông tin với các bộ, ngành liên quan (như kiểm tra chuyên ngành, cấp giấy phép).

Việc này giúp doanh nghiệp chỉ cần nộp hồ sơ điện tử một lần duy nhất, giảm đáng kể thời gian chờ đợi cấp phép của các cơ quan quản lý chuyên ngành, đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa. Không chỉ hỗ trợ giải quyết các thủ tục hành chính, ngành Hải quan còn đóng vai trò cầu nối giúp doanh nghiệp tiếp cận kịp thời các quy định mới của pháp luật, hạn chế rủi ro trong quá trình xuất nhập khẩu.

Ông Nguyễn Minh Sơn, Tổng Giám đốc Nhà máy Hyundai Thành Công Việt Nam đánh giá: Hải quan luôn chủ động cập nhật các chủ trương, chính sách mới và thường xuyên hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định. Các hồ sơ, thủ tục được xử lý nhanh chóng, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất ổn định. Trong quá trình hoạt động, chưa có trường hợp chậm trễ về thủ tục hải quan gây ảnh hưởng đến sản xuất của doanh nghiệp.

Nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi thương mại

Cùng với việc tăng cường đối thoại và hỗ trợ doanh nghiệp, Chi cục Hải quan Khu vực IV đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng phục vụ.

Theo ông Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực IV, hiện nay trên địa bàn quản lý của Chi cục có 44 khu công nghiệp, 8 kho ngoại quan, 2 cảng cạn, với trên 4.600 doanh nghiệp thường xuyên hoạt động xuất nhập khẩu, trong đó có nhiều doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp sản xuất lớn thuộc các lĩnh vực công nghiệp trọng điểm.

Tại tỉnh Ninh Bình, 5 tháng đầu năm thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 2.649,6 tỷ đồng, đạt 51,95% dự toán HĐND tỉnh. Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài trên địa bàn. Chi cục cam kết luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, trở thành địa chỉ tin cậy của cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư.

Cùng với việc duy trì các kênh hỗ trợ, đối thoại với doanh nghiệp, Chi cục Hải quan Khu vực IV đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hóa hoạt động quản lý hải quan. Các hệ thống điện tử được triển khai đồng bộ giúp doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều thủ tục trực tuyến, giảm thời gian đi lại, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao tính minh bạch trong quá trình giải quyết hồ sơ.

Trong tháng 5, toàn Chi cục có 2.192 doanh nghiệp tham gia làm thủ tục hải quan; lũy kế 5 tháng đạt 4.207 doanh nghiệp, tăng 10,2% so với cùng kỳ năm trước. Tổng số tờ khai đạt 546.367, tăng 16,3%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 30,64 tỷ USD, tăng 30,2%. Đáng chú ý, hơn 82,6% số tờ khai được phân luồng xanh. Điều đó đồng nghĩa với việc phần lớn hàng hóa của doanh nghiệp được thông quan nhanh trên cơ sở đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thời gian lưu kho, lưu bãi, tiết kiệm chi phí logistics và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Bà Nguyễn Thị Bích Loan, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Xi măng Thành Thắng Group cho biết, mỗi năm doanh nghiệp thực hiện xuất nhập khẩu khoảng 5 triệu tấn nguyên liệu và sản phẩm. Trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, doanh nghiệp luôn nhận được sự hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi từ cơ quan Hải quan.

Từ vai trò quản lý nhà nước, Hải quan Khu vực IV đang từng bước khẳng định vai trò là đối tác đồng hành cùng doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu, gia tăng nguồn thu ngân sách, tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp, đóng góp tích cực vào mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình.