Ninh Bình: Tập trung bảo vệ lúa Xuân trước nguy cơ cháy rầy cuối vụ

Mật độ rầy tăng nhanh

Rầy là loài côn trùng gây hại phổ biến, thường sinh sống và chích hút nhựa ở phần gốc cây lúa, làm cây suy yếu và giảm khả năng sinh trưởng và phát triển. Với vòng đời ngắn nhưng khả năng sinh sản cực nhanh, mật độ rầy có thể bùng phát mạnh chỉ trong thời gian ngắn, gây ra hiện tượng "cháy rầy" khiến lúa khô héo, rụi dần từng chòm, thậm chí mất trắng nếu không xử lý kịp thời.

Theo báo cáo từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, kiểm tra trên các trà lúa đã trỗ xong, rầy nâu và rầy lưng trắng lứa 3 đang bắt đầu nở rộ. Mật độ phổ biến 100-200 con/m2, nơi cao từ 300-500 con/m2, cá biệt có nơi hình thành chòm, ổ lên tới 2.000-3.000 con/m2; mật độ ổ trứng rầy nơi cao 7-10 ổ/khóm, cá biệt 30-50 ổ/khóm. Nơi có mật độ rầy cao chủ yếu tập trung ở các địa phương ven biển phía Đông, Đông Nam của tỉnh như: Giao Ninh, Giao Hòa, Giao Hưng, Giao Thủy, Hải Hậu, Hải Quang, Hải Anh, Hải Hưng, Hải Tiến, Quỹ Nhất, Nghĩa Lâm, Yên Từ, Yên Mạc….

Đồng chí Nguyễn Quốc Việt, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cảnh báo: Dự kiến rầy lứa 3 tiếp tục nở rộ trên các diện tích lúa đã trỗ từ ngày 08 - 18/5. Đối với diện tích trỗ muộn sau ngày 10/5, rầy sẽ nở rộ từ 23 - 30/5 và có hiện tượng gối lứa, tăng dần mật độ đến cuối vụ.

Nếu không phát hiện và phun trừ kịp thời, nguy cơ cháy rầy diện hẹp là rất cao. Đặc biệt, các ruộng gieo cấy dầy xanh tốt, ruộng trũng, hẩu, chân ruộng thường bị rầy gây hại nặng, làm ảnh hưởng lớn đến năng suất. Bên cạnh đó, bệnh đạo ôn cổ bông, sâu đục thân 2 chấm tiếp tục phát sinh gây hại trên các diện tích lúa chưa trỗ. Ngoài ra, bệnh khô vằn, bạc lá tiếp tục phát sinh gây hại mạnh.

Các địa phương vào cuộc

Xã Giao Hưng với đặc thù địa lý ven biển, thường xuyên chịu tác động của gió biển mang độ ẩm cao, tạo nên tiểu khí hậu nóng ẩm rất thuận lợi cho rầy phát sinh. Với diện tích lúa lớn 869,66 ha, đất đai màu mỡ giúp cây lúa sinh trưởng xanh tốt, đây vừa là lợi thế năng suất nhưng cũng là cơ hội cho các ổ dịch rầy bùng phát mật độ cao.

Bà Nguyễn Thị Diệu, viên chức phụ trách công tác Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Giao Hưng, chia sẻ: Cơ bản các diện tích lúa của xã đang ở giai đoạn chín sáp đến chín hoàn toàn, sinh trưởng, phát triển tốt, đồng đều với các giống chủ lực như Đài thơm 8, Dự hương 8, Nếp 87, 97... Tuy nhiên, chính độ ẩm đặc trưng vùng biển đang khiến rầy lứa 3 phát sinh mạnh.

Để bà con không chủ quan trước dịch hại, cán bộ chuyên môn của Trung tâm luôn bám sát đồng ruộng, thực hiện điều tra định kỳ hàng tuần để tham mưu phương án xử lý kịp thời cho UBND xã. Mọi thông tin về lịch phun trừ cho diện tích lúa trỗ sau ngày 25/4 đều được cập nhật liên tục qua loa truyền thanh, các xóm và mạng xã hội nhằm đảm bảo tốc độ truyền tin nhanh nhất. Đối với trà lúa trỗ trước ngày 25/4 đã chín đỏ đuôi, chúng tôi khuyến cáo bà con khẩn trương “gặt chạy rầy” để vừa bảo vệ năng suất, vừa đảm bảo an toàn thực phẩm và thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật.

Sự chủ động này cũng được ghi nhận tại HTX Dịch vụ tổng hợp Ân Hòa (xã Kim Sơn). Với quy mô gieo cấy 360 ha, sử dụng các giống lúa chủ lực như Bắc Thơm, ST 25, Nếp 97, HTX đã sớm phát hiện sự xâm nhiễm của rầy nâu cùng các loại sâu bệnh khác như sâu cuốn lá, khô vằn.

Ông Dương Văn Phái, Giám đốc HTX cho biết, dù HTX đã phát động bà con đã tiến hành phun trừ, tuy nhiên qua kiểm tra, một số diện tích vẫn còn tồn tại rầy với mật độ khá cao. Để bảo vệ thành quả lao động, HTX đang tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn nông dân thực hiện phun trừ lần 2 theo tốc độ lúa trỗ. Đặc biệt, vụ này, HTX có 5 ha thực hiện mô hình trình diễn thuốc bảo vệ thực vật do Chi Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh triển khai. Đây trở thành điểm tựa kỹ thuật giúp bà con học cách nhận diện đối tượng gây hại và thực hành nguyên tắc "4 đúng" trong sử dụng thuốc.

Tăng cường giải pháp kỹ thuật, quyết tâm bảo vệ mùa màng

Trước diễn biến phức tạp của dịch hại, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đề nghị các địa phương tăng cường giám sát, chỉ đạo phun trừ quyết liệt cho những diện tích nhiễm rầy mật độ từ 1.000 con/m2 trở lên khi rầy đa số ở tuổi 1-3.

Thời gian cao điểm phòng trừ đối với lúa đã trỗ là từ ngày 10 - 18/5, riêng diện tích trỗ sau ngày 10/5 sẽ tập trung xử lý từ 25 - 30/5. Bà con có thể sử dụng các loại thuốc như Nibas 50EC, Bassa 50EC nhưng cần lưu ý rẽ hàng từ 0,8 - 1m để thuốc tiếp xúc trực tiếp với rầy. Với các dòng thuốc như Titan 600WG, Ramsuper 75WP hay Vuachest 800WG, nếu pha đúng nồng độ và đảm bảo lượng nước 32 lít/sào thì không cần rẽ lúa khi phun.

Sau phun 3 ngày, bà con nhất thiết phải kiểm tra lại đồng ruộng, nếu mật độ rầy vẫn trên ngưỡng thì phải tiến hành xử lý lại ngay. Những diện tích lúa đã chín khoảng 80% cần chủ động gặt sớm trước khi chín hoàn toàn 7 ngày để tránh rủi ro "cháy rầy".

Bên cạnh rầy, sâu đục thân 2 chấm cũng đang có hiện tượng dồn mật độ gây hại trên trà lúa chưa trỗ. Cơ quan chuyên môn khuyến cáo phun trừ kịp thời cho diện tích có mật độ ổ trứng từ 0,3 ổ/m2 trở lên ngay khi lúa bắt đầu trỗ bằng các loại thuốc đặc trị như Voliam targo 063SC hay Prevathon 200SC. Đối với bệnh khô vằn, cần kiểm tra sát sao diện tích từ trỗ xong đến đỏ đuôi, thực hiện phun trực tiếp vào vết bệnh khi tỷ lệ bệnh trên 10%. Các đối tượng khác như đạo ôn cổ bông, bạc lá và lúa cỏ trên trà chưa trỗ cần tiếp tục phòng trừ nghiêm ngặt theo hướng dẫn kỹ thuật hiện hành.

Sự chủ động, quyết liệt trong giai đoạn "nước rút" này chính là yếu tố then chốt để nông dân Ninh Bình có được một vụ Xuân thắng lợi trọn vẹn.