Tỉnh Ninh Bình xác định đầu tư kết cấu hạ tầng là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo dư địa phát triển mới cho công nghiệp, dịch vụ, du lịch và đô thị. Quan điểm “hạ tầng đi trước một bước” được cụ thể hóa bằng hàng loạt dự án giao thông chiến lược đang được triển khai đồng loạt trên địa bàn.
Theo báo cáo kinh tế - xã hội của tỉnh 5 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý ước thực hiện đạt 13.389 tỷ đồng, tăng 20,2% so với cùng kỳ năm trước và đạt 30,8% kế hoạch năm. Trong đó, vốn cấp tỉnh đạt 11.284 tỷ đồng, tăng 6,6%; vốn cấp xã đạt 2.105 tỷ đồng, gấp 3,8 lần cùng kỳ. Riêng trong tháng 5/2026, vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 3.001 tỷ đồng.
Trên cơ sở nguồn vốn này, nhiều công trình trọng điểm được tập trung thi công. Nổi bật là Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng (đoạn qua tỉnh Ninh Bình cũ) với tổng mức đầu tư hơn 9.113 tỷ đồng. Sau hơn một năm triển khai, dự án đã giải phóng mặt bằng khoảng 99% diện tích và đang được đẩy nhanh thi công để bảo đảm hoàn thành trong năm 2026. Lũy kế khối lượng vốn thực hiện đến hết tháng 5/2026 ước đạt 3.672 tỷ đồng. Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ song hành đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội (giai đoạn 1), đoạn từ nút giao kết nối với Quốc lộ 21B đến nút giao với đường Lê Công Thanh - giai đoạn 3 được khởi công từ tháng 8/2024 với tổng mức đầu tư 1.450 tỷ đồng, chiều dài 21,1km.
Dự án đang được tập trung thi công, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, lũy kế đến hết tháng 5/2026 ước đạt 875 tỷ đồng. Nhiều công trình trọng điểm khác cũng đang được đẩy nhanh tiến độ như tuyến đường Bái Đính - Ba Sao giai đoạn II với tổng mức đầu tư 583 tỷ đồng, lũy kế thực hiện đạt khoảng 382 tỷ đồng; Dự án cầu vượt nút giao tuyến T1-ĐT495B đạt khoảng 244 tỷ đồng giá trị thực hiện đến hết tháng 5/2026…
Cùng với hạ tầng giao thông, tỉnh cũng tập trung đầu tư các công trình tạo nền tảng phát triển đô thị, giáo dục, du lịch và an sinh xã hội. Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng Khu du lịch sinh thái Tràng An có tổng mức đầu tư 8.999 tỷ đồng, lũy kế thực hiện đến hết tháng 5/2026 đạt khoảng 4.287 tỷ đồng. Dự án Trường Đại học Xây dựng Hà Nội - Phân hiệu Hà Nam tại Khu Đại học Nam Cao đạt khoảng 401 tỷ đồng giá trị thực hiện sau gần một năm khởi công.
Theo định hướng phát triển của tỉnh, các dự án hạ tầng đều được tính toán trên cơ sở tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển về phía biển, nâng cao khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế lớn và tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, khu du lịch, trung tâm logistics.
Đồng chí Đinh Văn Phương, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 tỉnh cho biết: Ban đang làm chủ đầu tư 412 dự án trên địa bàn tỉnh. Trong đó có 67 dự án đang chuẩn bị đầu tư, 118 dự án đang triển khai thi công và 227 dự án đã hoàn thành thi công. Khối lượng dự án lớn, nhiều công trình triển khai đồng thời đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác điều hành, giám sát tiến độ, quản lý chất lượng công trình và phối hợp với các địa phương trong quá trình thực hiện.
Theo đồng chí Đinh Văn Phương, tổng vốn được giao sử dụng trong năm 2026 của Ban là 409.092 tỷ đồng. Tính đến ngày 14/5/2026, lũy kế giải ngân đạt 64.701 tỷ đồng, tương đương khoảng 16% kế hoạch vốn; số vốn còn lại chưa giải ngân là 344.391 tỷ đồng. Ban xác định nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là quyết tâm hoàn thành tiến độ giải ngân vốn đầu tư công theo kế hoạch được giao; tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là trong giải phóng mặt bằng và hoàn thiện thủ tục đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm.
Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai các công trình hạ tầng chiến lược trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn liên quan đến thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng và biến động giá nhiên liệu.
Đồng chí Đặng Hữu Trường, Phó trưởng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh cho biết: Hiện nay, Ban làm chủ đầu tư 102 dự án thuộc lĩnh vực giao thông; trong đó có 17 dự án đang hoàn thiện thủ tục đầu tư; 47 dự án đang thi công và 38 dự án đã hoàn thành thi công nhưng chưa quyết toán. Các dự án đều được triển khai đúng quy định trong các khâu lập, thẩm định, phê duyệt dự án; thiết kế xây dựng; đấu thầu lựa chọn nhà thầu; tổ chức thi công; nghiệm thu và thanh toán khối lượng hoàn thành. Tuy nhiên, một số dự án vẫn gặp khó khăn liên quan đến đất đai, điều chỉnh dự án, vật liệu xây dựng và biến động giá thị trường.
Trước thực tế đó, Ban đang phối hợp với các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ từng nội dung cụ thể nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện. Ban đang phối hợp chặt chẽ với các ngành liên quan thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh để rà soát các giải pháp bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng cho các dự án giao thông trọng điểm; đồng thời xem xét điều chỉnh từ hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định sang hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh trên cơ sở xác định biến động giá vật liệu xây dựng, giá nhiên liệu trong trường hợp bất khả kháng nhằm tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu và đẩy nhanh tiến độ dự án.
Để bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm, tỉnh xác định công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ then chốt. Các dự án lớn đều được đưa vào diện theo dõi trọng điểm; lãnh đạo tỉnh trực tiếp kiểm tra hiện trường, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn và đôn đốc tiến độ thực hiện. Tỉnh cũng chú trọng hoàn thiện cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin; tăng cường tuyên truyền nhằm tạo đồng thuận trong nhân dân. UBND tỉnh đã yêu cầu các địa phương chuẩn bị quỹ đất tái định cư trước khi thu hồi đất, phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị và gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ dự án.
Cùng với việc tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công, Ninh Bình tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư xây dựng; phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện các dự án trọng điểm. Với định hướng đó, hệ thống hạ tầng chiến lược đang từng bước tạo nền tảng quan trọng để Ninh Bình nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng dư địa phát triển và hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.