Nhóm 5 mặt hàng chịu tác động mạnh từ xung đột Trung Đông

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải huyết mạch kết nối Vịnh Ba Tư với thị trường quốc tế, nơi vận chuyển một lượng lớn dầu thô, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), hóa chất và nhiều nguyên liệu công nghiệp khác. Trong bối cảnh xung đột kéo dài, Oilprice.com cho rằng dầu thô, LNG, phân bón, hóa dầu và nhôm là những nhóm hàng hóa có thể chịu ảnh hưởng đáng kể.

Dầu thô được xem là mặt hàng nhạy cảm nhất trước các diễn biến tại khu vực Vịnh Ba Tư khi có đến 20% lượng tiêu thụ dầu thô toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz, kể cả nguồn xuất khẩu từ Arab Saudi, Iraq, Kuwait, Các Tiểu Vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Qatar.

Các nước châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc được đánh giá là nhóm khách hàng phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu từ khu vực Trung Đông. Hơn nữa, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào đối với hoạt động vận chuyển qua Hormuz đều có thể gia tăng áp lực lên nguồn cung dầu toàn cầu, đồng thời đẩy tăng chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hải.

Khí tự nhiên hóa lỏng (LNG)

Qatar hiện là một trong những nước xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu, và gần như toàn bộ các chuyến hàng của nước này đều đi qua eo biển Hormuz cung cấp cho các thị trường chủ chốt ở châu Á, kể cả Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản, cũng như châu Âu.

Theo Oilprice.com, thị trường LNG hiện có ít dư địa điều chỉnh hơn so với dầu thô do hạ tầng xuất khẩu và tiếp nhận LNG mang tính chuyên biệt cao và việc tái định tuyến nguồn cung thay thế khó khăn hơn và công suất xuất khẩu dự phòng giới hạn.

Trong trường hợp nguồn cung từ khu vực Vịnh Ba Tư bị gián đoạn, việc thay thế bằng các nguồn khác, kể cả Mỹ và Australia, có thể gặp nhiều khó khăn hơn so với dầu mỏ.

Phân bón

Theo Oilprice.com, các quốc gia vùng Vịnh đóng vai trò quan trọng trong thị trường phân bón toàn cầu, đặc biệt là các sản phẩm như urê, ammonia, lưu huỳnh và phosphate.

Ngành phân bón phụ thuộc nhiều vào khí tự nhiên với vai trò vừa là nhiên liệu vừa là nguyên liệu đầu vào. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào đối với nguồn cung năng lượng hoặc hoạt động vận chuyển tại khu vực này đều có thể ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và giá phân bón.

Xung đột Trung Đông và việc phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến giá phân bón nitơ và phosphate tăng mạnh.

Một số quốc gia vùng cận Sahara châu Phi và châu Á phụ thuộc lớn vào phân bón nhập khẩu có thể đối mặt với những mối đe dọa về năng suất cây trồng và an ninh lương thực do giải pháp thay thế nhập khẩu hạn chế và chi phí cao.

Hóa dầu và naphtha

Naphtha là nguyên liệu quan trọng trong ngành hóa dầu, được sử dụng để sản xuất nhiều loại nhựa và sản phẩm công nghiệp.

Cuộc xung đột Trung Đông hạn chế nghiêm trọng nguồn cung toàn cầu naphtha và hóa dầu, khiến giá nguyên liệu tăng vọt, cắt giảm sản lượng tại các nhà máy cracker hơi nước ở châu Á và lạm phát quy mô lớn ở các sản phẩm hạ nguồn như nhựa và vật tư y tế.

Các nhà sản xuất hóa dầu châu Á - phụ thuộc vào Trung Đông với hơn 60% lượng naphtha - đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, buộc phải giảm sản xuất và vận hành. Xung đột Trung Đông và việc phong tỏa eo biển Hormuz đã làm đình trệ khoảng 20-25 tỷ USD giá trị dòng chảy hóa dầu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu của các nước như Qatar và Kuwait.

Tình trạng thiếu hụt polyethylene đã trực tiếp gây gián đoạn các chuỗi sản xuất, khiến nhiều công ty phải thay đổi quy trình đóng gói sản phẩm do thiếu nguyên liệu nhựa đầu vào. Trong khi đó, các chuỗi cung ứng chăm sóc sức khỏe, kể cả những mặt hàng phụ thuộc vào cao su tổng hợp và polyme như găng tay y tế và ống tiêm đã trải qua các đợt tăng chi phí lên đến 40% và nguy cơ thiếu hụt cục bộ.

Nhôm

Bên cạnh năng lượng và hóa chất, thị trường nhôm cũng được Oilprice.com đưa vào nhóm hàng hóa chịu tác động đáng chú ý từ xung đột Trung Đông.

Thị trường nhôm toàn cầu đang đối mặt với mức thâm hụt nguồn cung lớn nhất trong hơn 25 năm qua. Tình trạng càng trầm trọng hơn bởi xung đột quân sự Trung Đông.

Việc phong tỏa eo biển Hormuz đã bóp nghẹt 23% lượng nhôm xuất khẩu bên ngoài Trung Quốc và làm đình trệ dòng chảy đường biển của các nguyên liệu thô quan trọng như alumina và bauxite carbon.

Phố Wall dự đoán mức thâm hụt nhôm tinh chế ít nhất 2 triệu tấn vào cuối năm nay.

Theo Oilprice, một số cơ sở sản xuất nhôm lớn tại Trung Đông được cho là đã chịu ảnh hưởng từ các diễn biến quân sự, trong khi hoạt động vận chuyển nguyên liệu đầu vào và sản phẩm hoàn thiện cũng đối mặt với nhiều thách thức hơn.

Trung Đông chiếm khoảng 1/5 lượng nhôm nhập khẩu của Mỹ và Châu Âu. Các nhà sản xuất phương Tây không thể dễ dàng chuyển hướng sang các nhà cung cấp thay thế như Trung Quốc hoặc Nga do thuế quan nghiêm ngặt và các lệnh trừng phạt thương mại.