Nho Quan: Địa bàn trọng điểm trong cuộc điều tra thực trạng kinh tế-xã hội của các dân tộc thiểu số

Cũng theo số liệu của cuộc Tổng điều tra thì trên địa bàn tỉnh có tới 42 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc thiểu số có số lượng lớn là người Mường (2,78%), người Tày 0,08%, người Thái 0,06%. Đồng bào dân tộc thiểu số sống chủ yếu ở các vùng miền núi: Nho Quan có 25.903 người mường và 814 người dân tộc khác; thành phố Tam Điệp có 592 người Mường và 147 người dân tộc khác; thành phố Ninh Bình có 299 người Mường và 150 người dân tộc khác...

Như vậy, có thể thấy trong cuộc điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 dân tộc thiểu số năm 2019 (viết gọn là Điều tra DTTS) với thời điểm điều tra từ 0h ngày 1/10/2019 mới đây, thì huyện Nho Quan là địa bàn trọng điểm.

Mục đích của cuộc điều tra này là: Thu thập thông tin về dân số, thu nhập, điều kiện nhà ở của hộ dân tộc thiểu số và các điều kiện kinh tế - xã hội nhằm phản ánh thực trạng kinh tế - xã hội của 53 dân tộc thiểu số phục vụ cho xây dựng và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2021 - 2025; làm cơ sở cập nhật hệ thống thông tin, dữ liệu thống kê về dân tộc thiểu số tại Việt Nam.

Đối tượng điều tra của điều tra DTTS bao gồm: Nhân khẩu thực tế thường trú tại các hộ dân cư người dân tộc thiểu số tính đến thời điểm điều tra; các trường hợp chết của các thành viên trong hộ dân tộc thiểu số; điều kiện kinh tế - xã hội và nhà ở của hộ dân tộc thiểu số; tình hình kinh tế, an sinh xã hội, văn hóa, y tế, giáo dục của các xã, phường, thị trấn thuộc khu vực III, II và I theo Quyết định số 582/QĐ-TTg ngày 28 tháng 4 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ; các xã, phường, thị trấn không thuộc các khu vực trên nhưng có địa bàn vùng dân tộc thiểu số...

Trong cuộc điều tra này, địa bàn vùng dân tộc thiểu số được quy định có số lượng người dân tộc thiểu số đang sinh sống chiếm từ 30% trở lên so với tổng số dân của địa bàn đó; sử dụng 2 loại phiếu (phiếu hộ và phiếu xã) để thu thập thông tin; ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng CAPI trong thu thập thông tin...

Nội dung của điều tra DTTS, với phiếu hộ thu thập các thông tin: Họ tên, giới tính, tuổi; mối quan hệ với chủ hộ; dân tộc và tôn giáo; tình hình đi học hiện nay; tình trạng biết đọc và biết viết tiếng dân tộc, tiếng phổ thông; trình độ học vấn và trình độ nghề, kỹ năng nghề; tình trạng hôn nhân; tuổi kết hôn lần đầu; tình trạng sử dụng thẻ bảo hiểm y tế; tình trạng di cư, cấp hộ khẩu tại nơi đến; tình trạng lao động và việc làm.

Tuổi sinh con lần đầu (đối với phụ nữ và nữ sinh); số con đã sinh, số con hiện còn sống, số con đã chết; số con trai, số con gái của lần sinh gần nhất; tình hình sử dụng biện pháp tránh thai. Số người chết trong 20 tháng qua; thông tin cá nhân của người chết (giới tính, tuổi, thời gian chết); nguyên nhân chết, chết do thai sản.

Tình trạng nhà ở hiện tại; diện tích sàn xây dựng của ngôi nhà/căn hộ; loại nhiên liệu (năng lượng) chính để thắp sáng và nấu ăn; nguồn nước chính sử dụng để ăn uống; loại hố xí đang sử dụng; số lượng từng loại gia súc chủ yếu của hộ; tình hình văn hóa - xã hội và tiếp cận dịch vụ công cộng của hộ.

Đối với phiếu xã thu thập các thông tin về đặc điểm của xã; tình hình sử dụng điện, đường giao thông; trường học và trình độ giáo viên; bưu điện, nhà văn hóa, thông tin liên lạc; y tế và vệ sinh môi trường; chợ và cụm/khu công nghiệp; điều kiện làm việc và trình độ của cán bộ, công chức cấp xã; tôn giáo, tín ngưỡng và an ninh trên địa bàn... Sáng 1/10/2019, huyện đã tổ chức ra quân thực hiện.

Trong cuộc điều tra này, huyện đã và đang sử dụng 18 điều tra viên, 7 tổ trưởng và 5 giám sát viên thực hiện điều tra ở 32 địa bàn điều tra mẫu với mỗi địa bàn điều tra 30 hộ và đến ngày 9/10 (sau gần 10 ngày kể từ khi ra quân) đã thực hiện điều tra được 216 hộ/960 hộ.

Ông Đinh Văn Hường, điều tra viên xã Kỳ Phú cho biết: Với cuộc điều tra này, mỗi điều tra viên thực hiện ở 2 địa bàn mẫu với khoảng trên 50 hộ cần phải thực hiện thu thập thông tin. Nhờ đã có kinh nghiệm của cuộc điều tra trước, lại được tập huấn nghiệp vụ kỹ càng, nắm vững quy trình, công nghệ thông tin, sử dụng CAPI... nên công việc khá trôi chảy, có thể đảm bảo nhanh, chính xác các thông tin cần thu thập.

Kỳ Phú cũng như một số địa bàn khác trong huyện có địa bàn rộng, đồng bào dân tộc thường sống cách xa nhau...nên phải di chuyển nhiều; mặt khác điều kiện thời tiết khí hậu những ngày đầu tháng 10, mưa nhiều cũng bất lợi cho công tác điều tra; nhiều gia đình đồng bào dân tộc thường lên nương, rẫy... nên có khi phải đi lại nhiều lần.

Tuy nhiên, đây chỉ là những khó khăn nhất thời, nên công tác điều tra thu thập thông tin đối với đồng bào dân tộc thiểu số sẽ đảm bảo được đúng tiến độ thời gian đề ra.

Đinh Chúc