Liên kết thực hiện hiệu quả chương trình giáo dục nghề nghiệp

Hiện mạng lưới cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh có 13 trường cao đẳng, 9 trường trung cấp, 9 trung tâm GDNN, 23 trung tâm GDNN-GDTX và 3 doanh nghiệp tham gia hoạt động GDNN. Hệ thống này tạo nền tảng quan trọng để triển khai hoạt động liên kết đào tạo ở nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau.

Sau khi Thông tư số 05/2022/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội quy định về liên kết tổ chức thực hiện chương trình đào tạo trong GDNN được ban hành, các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh đã xây dựng kế hoạch triển khai theo hướng tăng cường phối hợp, tận dụng năng lực của từng đơn vị tham gia đào tạo. Việc liên kết bước đầu phát huy điều kiện sẵn có về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, chương trình đào tạo và công tác quản lý người học.

Hiệu quả của cách làm này được thể hiện khá rõ qua quy mô tuyển sinh những năm gần đây. Trong ba năm học từ 2023-2024 đến 2025-2026, hoạt động liên kết đào tạo GDNN thu hút ngày càng đông với 29.572 học sinh tham gia. Số lượng tuyển sinh tăng dần theo từng năm học, từ 8.811 học sinh lên 10.248 học sinh, rồi đạt 10.513 học sinh. Số người học tăng phản ánh nhu cầu học nghề ngày càng cao, đồng thời cho thấy mô hình liên kết đào tạo đang dần đáp ứng yêu cầu phân luồng học sinh và đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương.

Tại các cơ sở GDNN, liên kết tổ chức thực hiện chương trình đào tạo đang chuyển dần từ cách làm mang tính phối hợp đơn lẻ sang mô hình gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất, nhu cầu doanh nghiệp và đầu ra việc làm. Nhiều cơ sở giáo dục đã chủ động tìm đối tác, mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế, đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo.

Tiêu biểu, Trường Cao đẳng Kinh tế và Công nghệ Ninh Bình đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp trong tuyển dụng, thực tập, đào tạo kỹ năng nghề và hỗ trợ việc làm sau tốt nghiệp. Nhà trường đã ký kết biên bản hợp tác với Công ty TNHH Công nghệ XGIMI Việt Nam trong tuyển dụng kỹ sư thực hành và nhân sự kỹ thuật. Riêng tháng 4/2025, 7 sinh viên hệ cao đẳng được doanh nghiệp tuyển dụng, cử sang Tứ Xuyên (Trung Quốc) học chuyển giao công nghệ và hiện đã trở về làm việc tại doanh nghiệp; học sinh hệ trung cấp cũng được tuyển dụng làm nhân viên kỹ thuật.

Cùng với đó, nhà trường mở rộng hợp tác với Công ty TNHH Quanta Việt Nam trong tuyển dụng và thực tập; phối hợp với Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam, Công ty TNHH Gemtek Việt Nam, Công ty Honda Việt Nam về thực tập và giải quyết việc làm cho học sinh, sinh viên sau tốt nghiệp. Từ nay đến cuối năm 2026, trường tổ chức các chương trình học kỳ doanh nghiệp kết hợp đào tạo và thực tập tại khu vực sản xuất của LG Electronics Việt Nam đối với sinh viên cao đẳng các ngành điện - điện tử, cơ khí và công nghệ thông tin.

Ông Đinh Văn Hoản, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế và Công nghệ Ninh Bình cho biết: “Điều chúng tôi hướng tới là tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên tiếp cận môi trường thực tế ngay trong quá trình đào tạo. Qua đó, các em hiểu rõ hơn yêu cầu công việc, rèn tác phong công nghiệp và có điều kiện thích nghi nhanh khi bước vào thị trường lao động”.

Bên cạnh hợp tác với doanh nghiệp, trường còn mở rộng liên kết quốc tế khi ký kết với một số trường cao đẳng, đại học của Hàn Quốc nhằm tạo cơ hội học tập nâng cao trình độ cho học sinh, sinh viên sau tốt nghiệp; phối hợp với Hội Nhịp cầu Việt - Đức triển khai chương trình thực tập trải nghiệm tại Đức. Năm học 2024-2025 đã có 16 sinh viên tham gia chương trình thực tập trải nghiệm kéo dài 3 tháng tại Đức.

Cùng hướng đến mục tiêu đưa đào tạo đến gần hơn với nhu cầu sử dụng lao động, tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định, mô hình đào tạo theo đơn đặt hàng và đào tạo kép đang cho thấy hiệu quả rõ nét qua kết quả tuyển sinh, chất lượng đầu ra và tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp.

Nhà trường ký kết hợp tác với nhiều doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp địa phương như Canon, Honda cùng các doanh nghiệp may, đóng tàu để nhận đặt hàng đào tạo, đưa học sinh thực hành và tuyển dụng sau đào tạo. Song song với đó, trường thúc đẩy mô hình đào tạo kép, mở rộng hợp tác với các trường đại học và các đối tác quốc tế tại Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc; cử giảng viên đi bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao năng lực nghề nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Lan, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định chia sẻ: “Trước đây, việc kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp chủ yếu tập trung ở khâu thực tập. Hiện nay, doanh nghiệp tham gia từ khâu xây dựng chương trình, tiếp nhận học sinh đến tuyển dụng sau đào tạo. Điều đó giúp người học hình dung rõ hơn vị trí việc làm của mình ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường”. Kết quả từ mô hình liên kết đã thể hiện khá rõ qua các chỉ số đào tạo của nhà trường. Tỷ lệ tuyển sinh hằng năm đạt từ 85% kế hoạch trở lên, quy mô đào tạo mỗi năm học đạt 2.200-2.500 em. Năm học 2024 - 2025, tỷ lệ tốt nghiệp nghề đạt 100%, trong đó 70% xếp loại khá, giỏi; trên 95% học sinh, sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp với mức thu nhập khởi điểm từ 8 triệu đồng/tháng trở lên.

Từ thực tế tại các cơ sở đào tạo cho thấy, liên kết tổ chức thực hiện chương trình GDNN đang tạo thêm động lực nâng cao chất lượng đào tạo nghề. Mô hình này giúp phát huy điều kiện sẵn có của các trung tâm GDNN-GDTX về địa điểm, cơ sở vật chất và quản lý học sinh, đồng thời khai thác năng lực chuyên môn, đội ngũ nhà giáo, chương trình đào tạo của các cơ sở GDNN.

Những năm gần đây, quy mô tuyển sinh liên kết trên địa bàn tỉnh tăng theo từng năm. Cơ cấu ngành nghề đào tạo cũng ngày càng đa dạng, tập trung vào các lĩnh vực dịch vụ, du lịch, cơ khí, điện - điện tử, ô tô, công nghệ thông tin, thương mại điện tử, logistics, chăm sóc sắc đẹp và nhiều ngành nghề dịch vụ khác. Kết quả khảo sát người học cho thấy nhu cầu thực hành, thực tập, việc làm, học tiếp và khởi nghiệp ngày càng rõ nét hơn.

Thuận lợi đáng chú ý là hình thức tổ chức đào tạo khá linh hoạt. Việc bố trí hợp lý các buổi học trong tuần để học sinh có thể học song song chương trình văn hóa và chương trình nghề đã tạo sự đồng thuận rất lớn từ phụ huynh và học sinh.

Tuy nhiên, quá trình triển khai hoạt động liên kết vẫn còn những khó khăn cần tháo gỡ. Công tác quản lý, theo dõi và giám sát hoạt động liên kết tại một số nơi chưa đồng bộ; việc liên kết từ tuyển sinh, đào tạo đến giải quyết việc làm chưa hình thành chuỗi liên kết chặt chẽ. Ở một số ngành nghề, điều kiện bảo đảm về phòng học, xưởng thực hành và thiết bị đào tạo có thời điểm chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu trong quá trình học tập...

Từ thực tế đó, thời gian tới, việc liên kết đào tạo sẽ tập trung vào các nhóm nghề kỹ thuật phục vụ công nghiệp và đô thị; nhóm dịch vụ, du lịch, ẩm thực, chăm sóc cá nhân; nhóm nghề số ứng dụng, thương mại số; ngành nghề gắn với nông nghiệp sinh thái, làng nghề và sản phẩm địa phương. Cùng với đó, các cơ sở GDNN tiếp tục đẩy mạnh liên kết, tăng cường kết nối doanh nghiệp, khảo sát nhu cầu nhân lực theo từng địa bàn để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đất nước.