Hành trình gieo chữ của cô giáo xương thuỷ tinh Ngọc Tâm

Số lần gãy xương nhiều hơn số tuổi…

Sinh ra với căn bệnh xương thủy tinh bẩm sinh, Nguyễn Thị Ngọc Tâm lớn lên trong hành trình đầy gian nan mà ít người có thể hình dung. Tuổi thơ của cô không gắn với những trò chơi hồn nhiên như bạn bè đồng trang lứa, mà là những tháng ngày triền miên chống chọi với bệnh tật, những cơn đau và những lần rạn, gãy xương xảy đến chỉ sau những va chạm rất nhẹ. Ngọc Tâm vui vẻ nói: "Đến bây giờ tôi cũng không thể nhớ mình đã gãy xương bao nhiêu lần. Số lần gãy xương còn nhiều hơn cả số tuổi của mình.”

Những năm tháng tuổi thơ, bệnh viện gần như trở thành ngôi nhà thứ hai của Tâm. Có thời điểm, mỗi ngày cô phải tiêm hơn ba mũi thuốc liên tục suốt nửa tháng. Thân hình quá nhỏ bé khiến việc tiêm bắp không thể thực hiện, các mũi tiêm phải đưa trực tiếp vào tĩnh mạch. Sau mỗi lần tiêm, cánh tay lại sưng tím, nhiều lần vỡ ven, để lại những vết bầm đau nhức kéo dài.

Để có tiền chạy chữa và mua thuốc cho con, bố của Tâm phải đi làm xa. Mẹ cô quyết định nghỉ công việc văn phòng để trở về làm ruộng, vừa chăm sóc con, vừa quán xuyến mọi việc trong gia đình. Cuộc sống của cả gia đình gần như xoay quanh hành trình chữa bệnh, nuôi hy vọng một ngày Tâm có thể khỏe mạnh hơn.

Lớn lên trong tình yêu thương và sự hy sinh của cha mẹ, Tâm luôn mong mình có thể tự đứng, tự đi để gia đình bớt vất vả. Chiếc xe cút kít bằng gỗ do chính bố tự tay đóng trở thành người bạn đồng hành trong những buổi tập đi đầu đời. Có những lần xương chân bị rạn, Tâm phải bó bột rồi lại tập từ đầu. Dẫu đau đớn, cô vẫn không từ bỏ ước mơ một ngày được tự mình bước đi.

Đến tuổi đi học, dẫu biết hoàn cảnh của mình, cô cũng khao khát được đến trường. Mỗi ngày nhìn bạn bè tung tăng cắp sách, Tâm lại ao ước một lần được ngồi trong lớp học như bao đứa trẻ khác. Thấu hiểu mong muốn của con gái, gia đình quyết định cho Tâm đến trường khi lên 8 tuổi, muộn hơn so với bạn bè cùng trang lứa.

Do chưa từng học mẫu giáo (lớp vỡ lòng), ngày đầu tiên đến lớp, Tâm chỉ lặng lẽ ngồi một góc, chăm chú nhìn các bạn tập đọc, tập viết từng nét chữ. Lo con không theo kịp chương trình, bố cô đã xin nghỉ làm để ở nhà kèm con học. Chỉ sau vài ngày, Tâm đã thuộc lòng bảng chữ cái, khiến cả gia đình, thầy cô không khỏi bất ngờ.

Những ngày đầu, ngoài việc đưa đón, bố mẹ còn phải ngồi chờ bên ngoài cửa lớp để kịp thời hỗ trợ nếu Tâm gặp sự cố. Chính sự yêu thương, chở che của cha mẹ đã trở thành điểm tựa giúp Tâm từng bước vượt qua mặc cảm, hòa nhập với bạn bè, nhiều năm liền đạt thành tích học tập tốt. Phía sau những tấm giấy khen là biết bao lần vượt qua đau đớn của bệnh tật, là những chuyến đưa đón không quản nắng mưa của bố mẹ. Nguyễn Thị Ngọc Tâm xúc động chia sẻ: "Khoảnh khắc nhìn ra cửa lớp, thoáng thấy bóng dáng mẹ vẫn luôn in đậm trong tâm trí tôi. Hình ảnh ấy đã tiếp thêm cho tôi động lực để không ngừng học tập, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn."

Bước vào ngưỡng cửa THPT, hành trình đến trường của Nguyễn Thị Ngọc Tâm càng trở nên gian nan. Ngôi trường mới cách nhà hơn 15km, trong khi sức khỏe ngày một suy giảm vì căn bệnh xương thủy tinh khiến cô không còn đủ khả năng theo đuổi việc học như trước. Những cơn đau xuất hiện thường xuyên hơn. Mỗi khi thời tiết thay đổi, cơ thể Tâm lại đau nhức, khó thở, việc di chuyển trở thành thử thách quá sức. Sau nhiều trăn trở, cô buộc phải đưa ra quyết định dừng con đường đến trường.

Khép lại cánh cửa trường học là một quyết định đầy tiếc nuối, nhưng với Tâm, đó không phải là dấu chấm hết cho khát vọng học tập. Những ngày ở nhà, cô vẫn miệt mài tự học, tìm đọc sách, tích lũy kiến thức và nuôi dưỡng ước mơ được đứng trên bục giảng. Hình ảnh những người thầy, người cô năm nào vẫn luôn là nguồn động lực để cô kiên trì theo đuổi con đường mình lựa chọn. "Tôi dừng việc đến trường, nhưng không bao giờ ngừng ước mơ. Cánh cửa này khép lại, chắc chắn cánh cửa khác sẽ mở ra bằng ý chí và khát vọng", Tâm khẳng định.

Lớp học "5 không" - viết tiếp ước mơ

Khép lại cánh cửa đến trường không đồng nghĩa với việc từ bỏ khát vọng học tập. Trong những năm tháng tự học tại nhà, Nguyễn Thị Ngọc Tâm luôn đau đáu một ước mong: nếu không thể trở thành cô giáo theo cách thông thường, cô sẽ tìm một con đường khác để trao đi tri thức.

Năm 2004, "Lớp học Ngọc Tâm Thủy Tinh" ra đời ngay trong căn phòng nhỏ rộng chưa đầy 10m² của gia đình. Lớp học mang tiêu chí "5 không": không bảng, không phấn, không giáo án, không bục giảng, không học phí. Với vốn kiến thức tích lũy trong những năm còn ngồi trên ghế nhà trường cùng quá trình tự học không ngừng, Tâm bắt đầu kèm cặp miễn phí cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.

Những buổi học đầu tiên chỉ có vài học trò. Không có bục giảng hay bảng đen, cô giáo xương thủy tinh vẫn kiên nhẫn cầm tay từng em nắn nót từng nét chữ, giảng lại từng bài toán. Chính sự tận tâm ấy đã khiến lớp học ngày càng được nhiều phụ huynh tin tưởng.

Suối 22 năm bền bỉ gieo chữ, lớp học "5 không" vẫn đều đặn sáng đèn vào mỗi dịp cuối tuần và trong dịp hè. Từ vài học sinh ban đầu, đến nay, nhiều em không chỉ trong xã mà còn từ các địa phương lân cận tìm đến theo học đủ các môn học, đủ các lứa tuổi từ lớp 1 đến lớp 9. Nhiều học trò của cô đạt thành tích cao trong học tập, được tuyển chọn vào đội tuyển học sinh giỏi của trường, tiếp tục theo học tại các trường đại học, cao đẳng danh tiếng trên cả nước.

Chia sẻ về hành trình gắn bó cùng lớp học “5 không” Nguyễn Thị Ngọc Tâm cho biết: "Tôi chưa bao giờ có ý định từ bỏ lớp học này, dù nhiều lúc sức khỏe không cho phép. Có những lần ốm rất nặng, tôi vẫn cố gắng lên lớp vì không muốn các em nghỉ học. Chỉ cần còn đủ sức, tôi vẫn sẽ tiếp tục đồng hành, giúp các em tiếp thu kiến thức trong khả năng của mình".

Hành trình gieo chữ của Nguyễn Thị Ngọc Tâm không chỉ dừng lại ở những giờ học miễn phí. Mong muốn tiếp thêm động lực cho các học trò, cô đã thành lập Quỹ học bổng "Ngọc Tâm Thủy Tinh". Mỗi dịp kết thúc học kỳ hoặc năm học, những phần thưởng, những món quà nhỏ lại được trao tận tay các em như một lời động viên để tiếp tục nỗ lực trên con đường học tập. Hơn cả giá trị vật chất, đó là sự ghi nhận dành cho những cố gắng của các em và là cách cô giáo nhỏ bé gieo thêm niềm tin vào tương lai. Với cô, mỗi học sinh biết đọc, biết viết, thêm yêu việc học, sống tử tế và nuôi dưỡng ước mơ đều là một "trái ngọt" quý giá của hành trình gieo chữ của mình.

Khát vọng lan tỏa tri thức của Ngọc Tâm vẫn chưa dừng lại. Năm 2017, cô tiếp tục xây dựng Không gian đọc "Ngọc Tâm Thủy Tinh" với hàng nghìn đầu sách, tạo điều kiện để trẻ em và những người yêu sách ở địa phương có thêm cơ hội tiếp cận tri thức. Từ một lớp học nhỏ, những giá trị mà cô vun đắp dần được mở rộng thành một không gian học tập, đọc sách và nuôi dưỡng văn hóa đọc trong cộng đồng.

Không chỉ là cô giáo của những học trò nhỏ, Nguyễn Thị Ngọc Tâm còn tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, các dự án truyền cảm hứng và chương trình hỗ trợ người khuyết tật do các tổ chức, viện nghiên cứu và Hội Người khuyết tật triển khai. Với cô, mỗi chuyến đi, mỗi buổi chia sẻ hay mỗi hoạt động cộng đồng đều là cơ hội để lan tỏa nghị lực sống và tiếp thêm niềm tin cho những người kém may mắn.

Tâm luôn tự nhắc mình: "Không quan trọng là mình sống bao lâu, quan trọng là mình sống sâu và ý nghĩa." Chính suy nghĩ ấy đã trở thành động lực để cô chưa bao giờ cho phép mình dừng lại. Dẫu sức khỏe còn nhiều hạn chế, cô vẫn tin rằng chỉ cần mỗi ngày còn đủ sức để làm một điều tốt đẹp cho người khác thì cuộc sống vẫn luôn đáng sống.

Những nỗ lực bền bỉ của Nguyễn Thị Ngọc Tâm trên hành trình gieo chữ và lan tỏa yêu thương đã được các cấp, ngành ghi nhận bằng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý. Năm 2020, cô được vinh danh trong Top 10 cá nhân nhận Giải thưởng Tình nguyện Quốc gia. Hai năm sau, cô tiếp tục được bình chọn vào Top 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2022. Năm 2023, Ngọc Tâm là một trong 67 điển hình tiêu biểu toàn quốc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Đến năm 2024, lớp học "Ngọc Tâm Thủy Tinh" được trao Giải thưởng Dự án truyền cảm hứng tại Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng (Human Act Prize 2024). Mới đây nhất, năm 2026, cô được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen vì có nhiều đóng góp đặc biệt cho công tác giáo dục cộng đồng và khuyến học tại địa phương.