Lễ khai bút Xuân Bính Ngọ tại Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền
Mở đầu lễ khai bút, các đại biểu và nhân dân đã thành kính thực hiện nghi lễ dâng hương, kính báo trước anh linh Trạng nguyên Nguyễn Hiền - bậc hiền tài tiêu biểu của quê hương. Nghi thức được tổ chức trang trọng, thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với bậc tiền nhân đã làm rạng danh truyền thống hiếu học của vùng đất Thiên Trường xưa.
Theo sử sách, Trạng nguyên Nguyễn Hiền sinh năm 1235, quê ở làng Dương Miện, huyện Thượng Hiền, phủ Thiên Trường (nay là thôn Dương A, xã Nam Hồng, tỉnh Ninh Bình). Ông đỗ Trạng nguyên khi mới 13 tuổi, trở thành vị Trạng nguyên trẻ nhất trong lịch sử khoa cử Việt Nam, tại khoa thi tháng 2, năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 16 (1247) thời vua Trần Thái Tông.
Nguyễn Hiền là người đầu tiên ở nước Việt đỗ thủ khoa liên tiếp 3 kỳ thi Hương, thi Hội, thi Đình, được vua Trần Thái Tông phong là “Khai quốc Trạng nguyên”. Ngày 14/8 (âm lịch) năm 1255, ông qua đời. Nhân dân địa phương đã lập đền thờ trên nền ngôi nhà cũ của gia đình để tưởng nhớ và tôn vinh công lao, đạo học của ông.
Tại buổi lễ, lãnh đạo xã Nam Hồng đã thực hiện nghi thức đánh trống khai mạc, chính thức mở đầu hoạt động khai bút đầu xuân. Sau nghi thức trang trọng, khoảng 100 giáo viên, phụ huynh và học sinh Trường Tiểu học trên địa bàn tham gia viết thư pháp, viết chữ đẹp với nội dung hướng tới những giá trị tốt đẹp như hiếu học, chăm ngoan, rèn đức, luyện tài.
Cùng với đó, hoạt động tặng chữ thư pháp cho Nhân dân và du khách thập phương được tổ chức, tạo không khí phấn khởi, lan tỏa tinh thần trọng chữ nghĩa, đề cao việc học trong những ngày đầu năm mới.
Khai bút đầu xuân là nét đẹp văn hóa truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ, mang ý nghĩa tôn vinh đạo học, tri ân tiền nhân, đồng thời gửi gắm ước vọng về một năm học tập, công tác đạt nhiều kết quả tốt đẹp.
Đối với xã Nam Hồng, việc tổ chức lễ khai bút tại Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền càng làm nổi bật giá trị biểu tượng của di tích - nơi gắn với tên tuổi vị Trạng nguyên trẻ tuổi nhất nước. Hoạt động không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy truyền thống hiếu học của quê hương mà còn tạo động lực tinh thần để thế hệ trẻ tiếp tục nỗ lực rèn luyện, phát huy truyền thống khoa bảng, xây dựng địa phương ngày càng phát triển.
