Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia và khai mạc Lễ hội truyền thống làng nghề hoa cây cảnh Vị Khê Xuân Bính Ngọ 2026

Dự buổi lễ có các đồng chí: Nguyễn Tiến Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo; Vũ Trọng Quế, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ; Triệu Văn Thái, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh; Trần Đình Thành, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); đại diện lãnh đạo Hội Sinh vật cảnh Việt Nam và một số sở, ngành của tỉnh.

Đình Vị Khê tọa lạc tại tổ dân phố Vị Khê, cách trụ sở UBND phường Vị Khê khoảng 3km về phía Tây Nam, có vị trí địa lý, giao thông thuận lợi. Theo các nguồn tư liệu Hán Nôm hiện lưu giữ tại di tích như thần tích, ngọc phả, câu đối, đại tự, Vị Khê là một địa danh cổ được hình thành từ thế kỷ X với tên gọi Nguyễn Gia Trang. Đến năm Hoằng Định thứ 10 (năm 1610), chúa Trịnh Bình An Vương đổi tên thành xã Vị Giang. Đến thế kỷ XVIII xã Vị Giang đổi tên là Vị Khê.

Ngọc phả Đình Vị Khê ghi lại: sau khi đánh tan quân Nam Hán, Ngô Quyền lên ngôi năm 939 và cử danh tướng Nguyễn Công Thành về trấn giữ Sơn Nam, chiêu dân lập ấp, đặt tên cho vùng đất mới là ấp Nguyễn Gia Trang, sau đổi tên là Vị Khê. Năm Tân Mùi (năm 1211), quan Thái úy Tô Trung Từ đã đến Nguyễn Gia Trang, thấy nơi đây là vùng đất đẹp, ruộng đồng màu mỡ, dân cư thuần phác, ông đã cho lập hành cung, khuyến khích sản xuất, truyền dạy nghề trồng hoa, cây cảnh làm kế sinh sống lâu dài cho nhân dân địa phương.

Di tích hiện thờ Bản cảnh Thành hoàng Hổ Mang Đại vương Nguyễn Công Thành và Thái úy Tô Trung Từ - những người có công khai khẩn đất đai, tạo dựng làng xóm, phát triển nghề hoa, cây cảnh tại Vị Khê.

Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, hiện Đình Vị Khê vẫn bảo lưu được giá trị kiến trúc truyền thống và lưu giữ một số di vật, cổ vật có giá trị như sắc phong, ngọc phả, ngai, bài vị… Đình làng là nơi thờ tự, tri ân công đức các bậc tiền nhân có công dựng làng, giữ nước, truyền dạy nghề cho nhân dân; là nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của địa phương trong các phong trào cách mạng, đặc biệt là thời kỳ kháng chiến chống Pháp, góp phần giáo dục truyền thống cho các thế hệ. Nơi đây còn là trung tâm trưng bày triển lãm hoa, cây cảnh diễn ra vào mỗi dịp lễ hội hàng năm.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa của di tích gắn với quá trình hình thành, phát triển lâu dài của vùng đất Vị Khê và truyền thống làng nghề hoa, cây cảnh, mới đây, Đình Vị Khê được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia theo Quyết định số 325/QĐ-BVHTTDL ngày 12/2/2026.

Tại buổi lễ, đại diện Cục Di sản văn hóa đã trao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia và tặng hoa cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Vị Khê.

Cùng với Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia, Lễ hội truyền thống làng nghề hoa cây cảnh Vị Khê chính thức được khai mạc bằng nghi thức đánh trống hội và dâng hương tưởng niệm các bậc tiền nhân, tổ nghề.

Lễ hội được tổ chức từ ngày 12 đến 16 tháng Giêng (Âm lịch) nhằm tưởng nhớ, tôn vinh công lao của Thành hoàng Hổ Mang đại vương và ông tổ nghề Tô Trung Từ. Phần lễ gồm các nghi thức tế nam quan, tế nữ quan, rước hoa, cây cảnh về đình dâng hương. Phần hội có các hoạt động trưng bày các loại hoa quý, cây cảnh, cây thế độc đáo; thi tay nghề, tạo thế cây cảnh; biểu diễn văn nghệ và các trò chơi dân gian.

Việc Đình Vị Khê được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia là niềm vinh dự của Đảng bộ, nhân dân phường Vị Khê, đồng thời đặt ra trách nhiệm trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích theo quy định của Luật Di sản văn hóa, góp phần gìn giữ bản sắc truyền thống và xây dựng quê hương ngày càng phát triển.