Khám phá ngôi chùa được mệnh danh Nam thiên đệ tam động

Chùa và động Địch Lộng nằm sâu trong hang động thuộc núi đá ở địa phận xã Gia Thanh, huyện Gia Viễn, cách thành phố Ninh Bình khoảng 15km về phía Bắc. Trước kia nơi đây là rừng rậm, cách đó không xa là dòng sông Đáy ngăn cách giữa hai tỉnh Ninh Bình và Hà Nam.

Nếu như Hương Tích từng được phong tặng là "Nam thiên đệ nhất động", Bích Động là "Nam thiên đệ nhị động" thì Địch Lộng đã được vua Minh Mạng ban tặng "Nam thiên đệ tam động", có nghĩa động đẹp thứ ba ở trời Nam.

Toàn cảnh khuôn viên chùa và động Địch Lộng nhìn từ trên cao. Ảnh: Trường Huy

Chùa Địch Lộng được xây dựng vào năm 1740, ban đầu lấy tên Nham Sơn động Cổ Am tự, sau này đổi thành tên chùa Địch Lộng, có nghĩa là "sáo núi". Bởi, đứng trong hang núi có thể nghe tiếng gió thổi, đập vào vách đá trong hang tạo nên những âm thanh rất trong trẻo, thú vị, tựa như tiếng sáo vi vu.

Chùa và động Địch Lộng là một cụm di tích gồm nhiều công trình lớn, nhỏ bao gồm: đình đá, đền thờ Lý Quốc Sư; tượng thờ Phật, thờ Đức ông, hồ bán nguyệt, 5 tháp cao ba tầng và ba gian chùa Hạ, nhiều hang động …Xung quanh là cây cối xanh mát, tạo nên một không gian thiên nhiên hiền hòa và tĩnh lặng.

Đền thờ Đức Ông dưới chân núi.

Khu vườn tượng Phật thành đạo trong khuôn viên của chùa.

Ở đây, ngoài những công trình kiến trúc do con người xây dựng, tạo nên như tượng đức phật nghìn tay, đình đá với 16 cột đá xanh nguyên khối trạm trổ công phu, vườn phật, các tượng hộ pháp, chuông đồng…. còn có những sản phẩm của tạo hóa, thiên nhiên như hang động, những khối nhũ đá, thạch đá…mang lại nhiều trải nghiệm bất ngờ, thú vị cho mọi người khi đến tham quan, chiêm ngưỡng.

Đứng ở lối vào động hang Sáng có thể nghe thấy tiếng gió thổi vi vu đập vào vách đá.

Sâu bên trong hang Sáng và hang Tối ở chùa, động Địch Lộng có vô số khối nhũ đá với đủ hình dáng, và kích cỡ. Có khối nhũ to, tròn, nhẵn lì mọc từ nền hang nhô lên, hay những nhũ đá chảy xuống từ trên nóc động trông giống như những cột chống trời, nhiều nhũ đá có tạo hình tượng Phật, hình con voi đang quỳ gối, hình sư tử, ngựa phục, voi uống nước chum, hùm uống nước vại… với muôn hình muôn vẻ sống động, tạo cho du khách như lạc vào thiên đường của đá với đủ mọi hình dáng ngoạn mục.

Hang động với vô số nhũ đá mang đủ hình thù và dáng vẻ. Ảnh: Trường Huy

Mỗi không gian của vách động, trần động là một bức tranh nghệ thuật, với những đường nét uốn lượn của nhũ đá, những hình thù sống động được hình thành qua thời gian… mà con người không thể nào tạo ra được. Chính vì vậy, nơi đây được mệnh danh là hang động đẹp thứ ba của trời Nam.

Sự kỳ diệu của chùa Địch Lộng chính là ở vẻ đẹp của các khối nhũ đá lấp lánh sắc màu và những giọt nước tí tách chảy quanh năm. Chính những giọt nước này đã tạo nên hình dáng và mầu sắc lấp lánh của các nhũ đá, các khối nhũ đá với trăm vạn hình thù mang đến cho du khách trí tưởng tượng phong phú.

Nhũ đá bên trong hang Tối. Ảnh: TTXVN

Do đặc điểm địa hình núi đá của vùng đất Ninh Bình, chùa Địch Lộng cũng như chùa Bích Động, chùa Thiên Tôn, chùa Kỳ Lân, chùa Hoa Sơn, chùa Hang, chùa Bích Động…là những ngôi chùa thờ Phật được dựng nên nằm sâu trong vách núi, mang vẻ đẹp độc đáo của kiến trúc, có sự pha trộn hài hòa giữa thiên nhiên và con người cần được bảo tồn, và gìn giữ cho muôn đời sau.

PV (Tổng hợp)