Hiệu quả các mô hình tự quản trong khu dân cư

Phường Lê Hồ là địa bàn có nhiều khu, cụm công nghiệp, các dự án đang triển khai cùng hệ thống giao thông liên kết vùng, thu hút đông lao động từ nơi khác đến sinh sống, làm việc, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự. Trước thực tế đó, năm 2017, Hội Cựu chiến binh phường đã tham mưu cấp ủy, chính quyền xây dựng mô hình “Tổ Cựu chiến binh tự quản về an ninh trật tự” tại Tổ dân phố Tùng Quan. Từ mô hình điểm và ngay sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hội Cựu chiến binh phường đã phối hợp cùng Công an phường kiện toàn lại “Tổ Cựu chiến binh tự quản về an ninh trật tự”, đến nay đã được nhân rộng tới 100% tổ dân phố với gần 100 thành viên tham gia. Dù không có thù lao, không hưởng trợ cấp, các thành viên vẫn bền bỉ duy trì hoạt động tuần tra mỗi tối, phát huy tinh thần trách nhiệm, gương mẫu đi đầu trong giữ gìn bình yên địa bàn.

Ông Lê Hồng Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Lê Hồ cho biết: “Hoạt động của các tổ tự quản luôn được duy trì nền nếp, có sự phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an xã trong tuần tra, kiểm soát, nắm tình hình địa bàn. Trong mỗi buổi tuần tra, chúng tôi tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; cảm hóa, giúp người lầm lỗi hoàn lương; thường xuyên phối hợp với Công an phường kiểm tra, nắm bắt tình hình, kịp thời phát hiện và chủ động giải quyết các vấn đề liên quan đến an ninh trật tự, an toàn giao thông. Đối với các trường hợp phức tạp, tổ sẽ báo cáo ngay với lực lượng công an và chính quyền địa phương để kịp thời xử lý”.

Theo đó, các Tổ Cựu chiến binh tự quản về an ninh trật tự trên địa bàn đã nỗ lực phối hợp với lực lượng công an phường phát hiện, xử lý kịp thời 12 vụ phạm pháp về ma túy, 4 vụ trộm cắp tài sản, 3 vụ gây rối trật tự công cộng, góp phần quan trọng bảo đảm an ninh trật tự ngay tại địa bàn, đồng thời nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của nhân dân trong việc chủ động, tự giác tham gia phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, tích cực phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm và tệ nạn xã hội.

Không chỉ phát huy hiệu quả trong lĩnh vực bảo đảm an ninh trật tự, các mô hình tự quản còn được triển khai linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn, lĩnh vực cụ thể. Tại xã Minh Tân, công tác tự quản về bảo vệ môi trường trong xây dựng nông thôn mới được triển khai, trở thành điểm sáng. Có được kết quả đó, là nhờ sự đóng góp tích cực của các cấp Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên,... thông qua việc xây dựng, duy trì các mô hình như “Tuyến đường phụ nữ tự quản”, “Khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường”, “Đường cây tự quản”, tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp, nâng cao ý thức của người dân trong gìn giữ môi trường sống.

Đồng chí Dương Thị Thành, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Minh Tân cho biết, các mô hình tự quản được triển khai đồng bộ, gắn với phát huy vai trò của tổ liên gia, qua đó vận động người dân tích cực tham gia vệ sinh môi trường, chăm sóc cây xanh, thu gom và xử lý rác thải đúng quy định, từng bước hình thành nếp sống văn minh trong cộng đồng dân cư.

Hiện nay, toàn xã đã xây dựng được 32 mô hình tự quản về bảo vệ môi trường tại 32 thôn, xóm. Các mô hình được duy trì hiệu quả thông qua hoạt động “Ngày thứ bảy xanh - sạch - đẹp”, “Ngày Chủ nhật xanh”,... với các phần việc cụ thể như: vệ sinh đường làng, khuôn viên nhà văn hóa, khơi thông cống rãnh, chăm sóc các tuyến đường hoa theo từng chi hội, khu dân cư; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện phân loại rác thải tại nguồn, nâng cao chất lượng môi trường sống và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Tìm hiểu tại thôn Bối La Vậy (xã Minh Tân) cho thấy, các mô hình tự quản về bảo vệ môi trường đã thực sự đi vào nền nếp, mang lại hiệu quả thiết thực. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chi bộ thôn với các chi, tổ hội đoàn thể, thông điệp giữ gìn môi trường, cảnh quan chung từng bước lan tỏa, trở thành ý thức tự giác trong mỗi người dân. Định kỳ mỗi tháng 2 lần, hoạt động tổng vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy được duy trì đều đặn, các tuyến đường tự quản do Chi hội Phụ nữ, Chi hội Cựu chiến binh, Chi đoàn Thanh niên đảm nhận được chăm sóc thường xuyên; nhiều chậu cây, bồn hoa được tận dụng từ vật liệu tái chế, vừa tạo cảnh quan xanh mát, vừa nâng cao ý thức bảo vệ môi trường làm cho diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, sạch đẹp.

Đồng chí Phạm Trọng Hoè, Bí thư Chi bộ thôn Bối La Vậy cho biết: “Chúng tôi xác định, để mô hình tự quản phát huy hiệu quả bền vững thì trước hết phải làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân. Cùng với đó, Chi bộ phân công rõ trách nhiệm cho các tổ chức đoàn thể phụ trách từng tuyến đường, từng phần việc cụ thể. Nhờ vậy, người dân tích cực hưởng ứng, tham gia, chung tay giữ gìn môi trường khu dân cư”.

Từ thực tiễn triển khai tại cơ sở cho thấy, các mô hình tự quản khi được tổ chức chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế đã phát huy hiệu quả rõ nét, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Đây cũng là cơ sở quan trọng để MTTQ các cấp tiếp tục chỉ đạo, định hướng xây dựng, nhân rộng các mô hình tự quản trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, để phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng khu dân cư văn minh, phát triển bền vững.

Điểm chung của các mô hình tự quản trong khu dân cư là xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, do nhân dân chủ động tham gia và trực tiếp thụ hưởng, qua đó tạo nên sức sống bền vững, đưa các mô hình đi vào chiều sâu, trở thành nền tảng quan trọng trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao ý thức, trách nhiệm cộng đồng, xây dựng khu dân cư ngày càng vững mạnh. Nhiều mô hình tiêu biểu đã và đang phát huy hiệu quả, như: “Tiếng kẻng an ninh”, “Camera an ninh”, “Khu dân cư không có người vi phạm pháp luật”, “Tổ tự quản phòng, chống tội phạm”, “Cổng trường an toàn giao thông”; các mô hình chuyển đổi sản xuất, phát triển nông nghiệp công nghệ cao; thu gom, xử lý rác thải; xây dựng nếp sống văn minh; “Khu dân cư tự quản về bảo vệ môi trường”,...

Thông qua các mô hình này, thành viên các tổ tự quản đã tích cực tham gia giữ gìn an ninh trật tự, an toàn giao thông; hòa giải mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân; vận động đoàn kết phát triển kinh tế; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; bảo vệ môi trường; tham gia xây dựng, giám sát các công trình phúc lợi, thiết chế văn hóa ở khu dân cư; đóng góp ngày công, kinh phí, hiến đất xây dựng công trình, chỉnh trang cảnh quan, môi trường;... Từ đó, đã khẳng định vai trò nòng cốt của MTTQ các cấp trong phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, góp phần xây dựng khu dân cư văn hóa, nông thôn mới, đô thị văn minh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.