Hàn Quốc đề xuất cải cách mạnh chế độ cho lao động nước ngoài có tay nghề cao

Tại hội thảo do Bộ Việc làm và Lao động tổ chức ngày 9/4, các chuyên gia đã đưa đề xuất cần tái cơ cấu thời gian lưu trú của lao động nước ngoài theo chu kỳ 3 năm nhằm hạn chế việc chuyển đổi nơi làm việc và khuyến khích gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Theo kết quả phân tích giai đoạn 2015-2025, có tới 41,6% lao động nước ngoài tại Hàn Quốc từng thay đổi nơi làm việc ít nhất một lần, chủ yếu do chấm dứt hoặc hết hạn hợp đồng. Tình trạng này dẫn đến các hệ lụy như tập trung lao động vào khu vực đô thị và thiếu hụt nhân lực ở một số ngành nghề. Theo đó, các chuyên gia đề xuất gia hạn cư trú cho người lao động nước ngoài kết hợp với cơ chế đánh giá năng lực (ngôn ngữ, kỹ năng) để gia hạn. Đáng chú ý, lao động phổ thông (visa E-9) sau khi tích lũy đủ năng lực có thể chuyển sang diện lao động kỹ năng (E-7-4), qua đó kéo dài thời gian lưu trú tối đa lên tới 12 năm.

Bên cạnh việc kéo dài thời gian lưu trú, chính phủ Hàn Quốc cũng xem xét siết điều kiện chuyển đổi nơi làm việc trong giai đoạn đầu, đồng thời duy trì nguyên tắc di chuyển trong cùng ngành và áp dụng hạn ngạch theo khu vực nhằm giảm tình trạng tập trung lao động vào các đô thị lớn.

Ở góc độ cấu trúc, chính sách mới phản ánh sự chuyển dịch trong nhu cầu của nền kinh tế Hàn Quốc: từ lao động phổ thông ngắn hạn sang lực lượng lao động có kỹ năng, có thể gắn bó dài hạn với doanh nghiệp. Các đề xuất như hệ thống đào tạo tại chỗ, lộ trình nghề nghiệp ba cấp độ (phổ thông - trung cấp - tay nghề cao), hay cơ chế chuyển đổi visa linh hoạt cho thấy mục tiêu hình thành một “chuỗi nâng cấp kỹ năng” ngay trong nội bộ lực lượng lao động nhập cư.

Đặc biệt, cải cách này diễn ra trong bối cảnh Hàn Quốc đang đối mặt với hai áp lực mang tính cấu trúc: già hóa dân số nhanh và thiếu hụt nguồn cung lao động nội địa. Tỷ lệ sinh thấp kéo dài khiến lực lượng lao động trong độ tuổi làm việc suy giảm, trong khi nhu cầu nhân lực tại các ngành sản xuất, xây dựng, nông nghiệp và dịch vụ vẫn ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, lao động nhập cư không còn đóng vai trò bổ sung tạm thời thiếu hụt mà ngày càng trở thành một trụ cột của thị trường lao động. Việc kéo dài thời gian lưu trú và khuyến khích tích lũy kỹ năng giúp giảm chi phí tuyển dụng - đào tạo lặp lại, đồng thời nâng cao năng suất lao động và tính ổn định của chuỗi sản xuất.

Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ thống đào tạo tại chỗ và cơ chế chấm điểm để phát triển lao động phổ thông thành lao động kỹ năng, đồng thời hình thành 3 lộ trình nghề nghiệp: lao động giản đơn - trung cấp - tay nghề cao.

Đặc biệt, về vấn đề nhà ở, các ý kiến cho rằng cần chuyển từ cách tiếp cận “cung cấp chỗ ở” sang “đảm bảo quyền về nhà ở” cho lao động nước ngoài.

Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc cho biết sẽ xây dựng “lộ trình hỗ trợ tổng thể cho lao động nước ngoài” trong nửa đầu năm nay, nhằm thúc đẩy hệ thống hỗ trợ toàn diện từ cư trú đến phát triển kỹ năng.