Giữ "hồn" Tết Việt qua những hoạt động trải nghiệm trong trường học

Gìn giữ “hồn” Tết Việt qua những “giờ học không bảng đen”

Từ nhiều năm nay, nhằm giúp học sinh có thêm không gian trải nghiệm về ngày Tết cổ truyền của dân tộc, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh đã tổ chức đa dạng các hoạt động như: trang trí gian hàng theo phong cách Tết truyền thống, phiên chợ Tết, các trò chơi dân gian, thi gói bánh chưng, xin chữ đầu Xuân… Qua đó, không gian nhiều trường học như khoác lên mình tấm áo mới. Sân trường vốn quen thuộc với tiếng trống vào lớp, bảng đen, phấn trắng, bỗng trở nên rực rỡ với sắc đỏ của câu đối, sắc hồng của hoa đào, sắc vàng của hoa mai. Những gian trưng bày Tết, phiên chợ Xuân, góc trải nghiệm truyền thống được sắp đặt khéo léo, tạo nên không gian gần gũi, gợi nhớ hồn Tết xưa.

Tại Trường Tiểu học Trực Tuấn (xã Cổ Lễ), điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động trải nghiệm Tết cổ truyền là chương trình Lễ hội bánh chưng ba miền với chủ đề “Chúc Tết đến trăm điều như ý - Mừng xuân sang vạn sự thành công” được tổ chức trang trọng. Không gian Tết xưa được tái hiện một cách mộc mạc, ấm áp, vừa thân quen, vừa gợi nhắc ký ức sum vầy của mỗi gia đình trong những ngày đầu năm mới. Hoạt động gói bánh chưng truyền thống nhận được sự hưởng ứng hào hứng của học sinh. Dưới sự hướng dẫn tận tình của các thầy, cô và ban tổ chức, các em được trực tiếp làm quen với lá dong, gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn; từng bước học cách gói bánh vuông vắn, chắc tay.

Từ những động tác còn lúng túng ban đầu đến khi chiếc bánh chưng dần thành hình, mỗi em học sinh đều cảm nhận được niềm vui, sự háo hức khi tự tay làm nên một sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa Tết cổ truyền của dân tộc. Thông qua hoạt động này, các em không chỉ hiểu thêm về sự tích bánh chưng mà còn cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc của chiếc bánh chưng xanh - biểu tượng của lòng biết ơn trời đất, tổ tiên, của truyền thống “uống nước nhớ nguồn” được gìn giữ qua bao thế hệ.

Bên cạnh đó, hoạt động xin chữ thầy đồ diễn ra trong không gian Tết xưa ấm áp đã trở thành một điểm nhấn đầy ý nghĩa. Hình ảnh thầy đồ bên nghiên mực, giấy đỏ, nắn nót từng nét chữ thư pháp đã thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh. Mỗi con chữ được trao đi như một lời chúc đầu Xuân tốt đẹp: Phúc - Lộc - Thọ - Trí - Tâm…, nhắc nhở các em về truyền thống hiếu học, lòng kính trọng tri thức và đạo lý “tôn sư trọng đạo” của dân tộc Việt Nam.

Theo thầy Mạc Hoàng Huyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trực Tuấn, thông qua các hoạt động trải nghiệm Tết cổ truyền, nhà trường tiếp tục khẳng định định hướng giáo dục toàn diện: lấy trải nghiệm thực tiễn làm nền tảng, lấy giá trị văn hóa truyền thống làm cốt lõi trong công tác giáo dục học sinh. Nhà trường không chỉ chú trọng truyền đạt kiến thức mà còn quan tâm bồi dưỡng nhân cách, kỹ năng sống và nuôi dưỡng tâm hồn cho các em ngay từ những năm học đầu đời.

Tại Trường THCS Châu Sơn (phường Châu Sơn), Ngày hội STEM - Hội chợ xuân với chủ đề “Xuân yêu thương” mang đến nhiều trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn. Bên cạnh việc trưng bày các sản phẩm STEM do học sinh sáng tạo, nhà trường còn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa truyền thống như viết thư pháp, gói bánh chưng, làm bánh trôi nước, cùng các trò chơi dân gian như nặn tò he, kéo co, múa sạp…, tạo nên không khí Xuân rộn ràng, ấm áp trong khuôn viên trường học.

Ở mỗi cấp học, trải nghiệm Tết cổ truyền lại mang những sắc thái riêng. Nếu như ở bậc tiểu học, học sinh được thầy cô, phụ huynh đồng hành, hướng dẫn tỉ mỉ trong từng hoạt động, thì ở bậc THCS, THPT, các em đã thể hiện rõ sự chủ động, tự tin và sáng tạo.

Tại Trường THCS Lê Hồng Phong (phường Hoa Lư), chương trình “Xuân gắn kết - Tết sẻ chia” đã mang đến cho học sinh những trải nghiệm đáng nhớ. Em Phạm Hải Anh và em Trần Nhật Minh, học sinh lớp 8B, vẫn còn nguyên cảm xúc tự hào khi nhắc đến phần trải nghiệm bày mâm bánh ngày Tết. Trong quá trình chuẩn bị, các em cùng nhau tìm hiểu ý nghĩa của từng loại bánh, bàn bạc cách sắp xếp, trang trí sao cho hài hòa, đẹp mắt. Không khí làm việc nhóm diễn ra sôi nổi, ấm áp, thể hiện tinh thần đoàn kết của tập thể lớp. Khi mâm bánh được Ban Tổ chức đánh giá cao và đạt Giải A, niềm vui, niềm tự hào của học sinh như được nhân lên gấp bội.

Cùng tham gia chương trình, em Đặng Gia Phúc, học sinh lớp 7G, không giấu được niềm vui khi lần đầu được trực tiếp viết thư pháp, gói bánh chưng và tham gia các trò chơi dân gian. Với em, mỗi hoạt động là một kỷ niệm đẹp, góp phần giúp em hiểu hơn về Tết cổ truyền và thêm yêu mái trường, thầy cô, bạn bè.

Hòa chung không khí rộn ràng đón Xuân Bính Ngọ 2026, Trường THPT Ngô Quyền, phường Thành Nam tổ chức Hội thi gói bánh chưng và trang trí không gian Tết Việt, mang đến một sân chơi ý nghĩa, đậm đà bản sắc dân tộc cho học sinh toàn trường. Hội thi không chỉ là dịp để các em học sinh được trải nghiệm, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống ngày Tết, mà còn góp phần giáo dục tinh thần đoàn kết, sáng tạo, khơi dậy niềm tự hào về Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam.

Tại Trường THPT Kim Sơn C, chương trình “Xuân gắn kết - Tết sẻ chia” với các hoạt động: hội thi gói bánh chưng, tham gia các trò chơi dân gian “Hái lộc đầu xuân”, “Gõ trống đón lộc”; “Đi xe đạp chậm”… đã góp phần giáo dục giá trị sống, xây dựng lối sống lành mạnh, biết yêu thương, chia sẻ; tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích để đoàn viên, thanh niên được trải nghiệm, thể hiện khả năng hiểu biết, sáng tạo và làm chủ kiến thức, kỹ năng.

Ở nhiều trường học trong tỉnh, các hoạt động trải nghiệm không khí Tết đã được các nhà trường chủ động triển khai. Dù cách tổ chức khác nhau, nhưng điểm chung dễ nhận thấy là sự háo hức hiện rõ trong ánh mắt học sinh - ánh mắt của những người đang được sống trọn vẹn trong không khí Tết Việt.

Xuân ấm từ những sẻ chia yêu thương

Không chỉ dừng lại ở việc tái hiện không gian Tết cổ truyền, nhiều trường học còn lồng ghép các hoạt động nhân đạo, sẻ chia đầy ý nghĩa. Trong không khí Xuân ấm áp, những chương trình mang tinh thần “lá lành đùm lá rách” đã trở thành điểm tựa tinh thần cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Tại Trường THCS Lê Hồng Phong, hoạt động trao quà cho 53 học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã để lại nhiều xúc động. Những phần quà tuy giản dị nhưng chứa đựng sự quan tâm, động viên kịp thời của tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn trường.

Tại Trường THPT Kim Sơn C, ngoài các hoạt động văn nghệ, trải nghiệm không khí Tết, điểm nhấn của chương trình “Xuân gắn kết - Tết yêu thương” năm 2026 là hoạt động quyên góp, ủng hộ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Trong chương trình đã vận động được trên 47,6 triệu đồng để trao quà Tết cho 26 học sinh vượt khó vươn lên trong học tập và rèn luyện.

Theo thầy Vũ Đắc Toàn, Hiệu trưởng Trường THPT Kim Sơn C, chương trình “Xuân gắn kết - Tết yêu thương” được tổ chức hằng năm khẳng định vai trò của hoạt động nhân đạo để thu hút đông đảo sự quan tâm của các cấp, các ngành, các tổ chức, cá nhân, của cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và toàn xã hội chăm lo cho các đối tượng học sinh, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, có nhiều nỗ lực, quyết tâm vượt qua nghịch cảnh, phấn đấu vươn lên, đạt thành tích cao trong học tập, rèn luyện. Những món quà đầu Xuân không chỉ giúp các em có thêm điều kiện đón Tết đủ đầy hơn, mà còn lan tỏa giá trị nhân văn, nuôi dưỡng lòng nhân ái trong môi trường giáo dục.

Một mùa Xuân mới lại về. Từ những chiếc bánh chưng gói còn vụng về, những nét chữ thư pháp chưa tròn trịa, đến những tiếng cười rộn ràng trong trò chơi dân gian và những cái nắm tay sẻ chia, Tết cổ truyền đã lặng lẽ đi vào tâm hồn học sinh như những ký ức đẹp. Những “giờ học không bảng đen”, không giáo án khô cứng ấy đã và đang góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp nhân cách, giúp học sinh thêm yêu mái trường, thầy cô, bạn bè và tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc. Đó chính là hành trang tinh thần quý giá, theo các em trên hành trình trưởng thành, để dù thời gian có trôi đi, “hồn” Tết Việt vẫn luôn hiện hữu trong những ký ức xanh của tuổi học trò.