Giải ngân vốn đầu tư công gắn với nâng cao chất lượng công trình

Tiến độ thi công phải đi đôi với chất lượng

Với mục tiêu chiến lược xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu đang được tỉnh triển khai là phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại theo tinh thần Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 30 tháng 1 năm 2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Trên cơ sở đó, tỉnh triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông kết nối vùng, liên vùng, các khu công nghiệp, khu kinh tế, trong đó, có 22 dự án đầu tư công trình trọng điểm do tỉnh xác định cùng nhiều dự án giao thông, đô thị, hạ tầng kỹ thuật quy mô lớn.

Một trong những dự án giao thông trọng điểm đang được tập trung đẩy nhanh tiến độ hiện nay là Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua tỉnh Ninh Bình. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 9.113 tỷ đồng, chiều dài khoảng 25,3 km, được đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc 4 làn xe, tốc độ thiết kế 120 km/h. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng dự án đã đạt trên 99% diện tích và chiều dài tuyến; 10/10 khu tái định cư đã được bàn giao. Đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình cho biết, hiện nhà thầu thi công đang tập trung thiết bị, nhân lực, vật tư tại các mũi thi công; trong đó, tại tuyến chính, hiện đang triển khai thi công đồng loạt 6 mũi thi công, thực hiện các công việc đào đất không thích hợp, đất màu, đắp cát nền đường... phần cầu triển khai 12 mũi thi công đồng loạt tại 12/12 vị trí thi công cầu. Giá trị thực hiện dự án đạt 33,78% hợp đồng, phấn đấu hoàn thành vượt mức tiến độ yêu cầu đề ra, dự kiến khoảng cuối tháng 11/2026 sẽ hoàn thành dự án, sớm hơn 1 tháng thời gian thực hiện.

Về việc giải ngân, dự án đã bố trí đủ nguồn vốn theo tổng mức đầu tư và tiến độ giải ngân đã đáp ứng yêu cầu của dự án. Theo kế hoạch vốn của năm 2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 sẽ tập trung triển khai thi công và giải ngân toàn bộ nguồn vốn được bố trí và sẽ hoàn thành dự án theo đúng cam kết với Thường trực Tỉnh ủy và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, phát triển du lịch và thu hút đầu tư, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Ninh Bình và khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Cùng với các dự án giao thông trọng điểm cấp tỉnh, nhiều công trình hạ tầng kết nối liên vùng cũng đang được tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công. Tiêu biểu như: Dự án hạ tầng chiến lược khác gồm: tuyến đường từ đê tả Đáy đến đường 57B (Ý Yên), đường trục trung tâm Hải Hậu và tuyến Thanh Liêm - Cao Bồ (Trục T4) thuộc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 cũng đang được tăng tốc. Tại dự án huyện Ý Yên, giá trị thi công đã đạt khoảng 75% khối lượng hợp đồng. Dù gặp khó khăn về nguồn cát san lấp và vướng mắc cục bộ của 14 hộ dân, dự án vẫn quyết tâm về đích vào tháng 9/2026. Trong khi đó, đường trục trung tâm huyện Hải Hậu với tổng mức đầu tư hơn 741 tỷ đồng đã đạt 60% khối lượng giai đoạn I, hứa hẹn mở ra không gian phát triển đô thị hiện đại cho địa phương.

Đồng chí Đinh Văn Phương, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 cho biết: Trong thời gian tới, chủ đầu tư sẽ tiếp tục chỉ đạo các nhà thầu tập trung cao cho các hạng mục nền, mặt đường, hoàn thiện hè đường, lề đường và các công trình phụ trợ trên phạm vi mặt bằng đã được bàn giao; đồng thời tăng cường kiểm tra chất lượng thi công, bảo đảm tiến độ đi đôi với chất lượng, kỹ thuật và mỹ quan công trình.

Phát huy hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công

Năm 2026, tổng số vốn kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh Ninh Bình là 34.715,650 tỷ đồng. Trong đó: ngân sách trung ương 1.875,350 tỷ đồng, ngân sách địa phương 32.840,300 tỷ đồng. Tính đến ngày 20/4/2026, toàn tỉnh giải ngân đạt hơn 3.556 tỷ đồng, bằng 8,2% kế hoạch. Đây là khối lượng công việc rất lớn trong bối cảnh nhiều dự án trọng điểm đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc. Theo Sở Tài chính, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn là “nút thắt” lớn, do vướng mắc trong xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường, phương án hỗ trợ và sự đồng thuận của người dân. Bên cạnh đó, tình trạng giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao, nguồn cung khan hiếm đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công.

Ngoài ra, việc phối hợp giữa các đơn vị trong một số trường hợp chưa chặt chẽ; công tác lập, hoàn thiện hồ sơ thanh toán còn chậm, dẫn đến dồn khối lượng giải ngân vào cuối kỳ. Một số dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, thiết kế, tổng mức đầu tư trong quá trình triển khai, làm kéo dài thời gian thực hiện. Một điểm đáng lưu ý là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc chuyển giao dự án về cấp xã quản lý bước đầu còn phát sinh vướng mắc, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp và hướng dẫn thực hiện.

Từ thực tiễn đó cho thấy, để bảo đảm giải ngân hiệu quả, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở nguồn vốn, mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện và tinh thần trách nhiệm của từng chủ thể tham gia dự án. Do đó, cùng với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân, tỉnh xác định rõ quan điểm xuyên suốt là phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng công trình, không để xảy ra tình trạng chạy theo tiến độ, giải ngân hình thức hoặc phát sinh điều chỉnh, sửa chữa sau đầu tư. UBND tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương liên quan, các chủ đầu tư tăng cường kiểm tra công tác quản lý chất lượng, tiến độ thi công, an toàn lao động, vệ sinh môi trường tại các dự án đang triển khai trên địa bàn. Thực hiện nghiêm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả” trong triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư công. Đây cũng là cơ sở để tăng cường kiểm soát tiến độ, chất lượng công trình và trách nhiệm người đứng đầu.

Đồng chí Nguyễn Quang Minh, Phó trưởng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình cho biết: Việc giải ngân vốn đầu tư công luôn được Ban xác định phải gắn chặt với chất lượng và hiệu quả công trình. Tất cả các dự án đều được triển khai đúng quy trình từ lập, thẩm định, phê duyệt dự án, lựa chọn nhà thầu đến thi công, nghiệm thu thanh toán. Ban thường xuyên đôn đốc các nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, tổ chức thi công khoa học để bảo đảm tiến độ theo kế hoạch vốn được giao, đồng thời siết chặt kiểm tra hiện trường, kiểm soát chất lượng vật liệu, kỹ thuật thi công ngay từ từng hạng mục nhỏ. Đặc biệt, đối với những công trình có tính kết nối chiến lược, yêu cầu về chất lượng kỹ thuật, mỹ quan và tuổi thọ công trình càng phải được đặt ra nghiêm ngặt.

Tại hội nghị kiểm điểm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Dũng nhấn mạnh: đầu tư công đang giữ vai trò là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo dư địa phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư. Vì vậy, việc chậm tiến độ, để vốn tồn đọng hoặc kéo dài thủ tục do nguyên nhân chủ quan sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu phát triển chung của tỉnh. Từ yêu cầu đó, các chủ đầu tư cần đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư; tuyển chọn đơn vị tư vấn đủ năng lực, uy tín; kiểm soát chặt chẽ quy mô, tổng mức đầu tư và chất lượng hồ sơ thiết kế nhằm hạn chế điều chỉnh trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, tỉnh đang tập trung siết chặt kỷ cương trong tổ chức thực hiện các dự án đầu tư công, gắn rõ trách nhiệm của người đứng đầu với tiến độ và chất lượng công trình. Cùng với việc ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm, các công trình đã có khối lượng hoàn thành để thực hiện thanh toán ngay, tỉnh cũng yêu cầu tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành nhằm tháo gỡ kịp thời khó khăn về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư và nguồn cung thi công.

Trong bối cảnh Ninh Bình đang tập trung đầu tư hệ thống hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian phát triển và hướng tới mục tiêu xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng “Đô thị Di sản thiên niên kỷ”, yêu cầu đặt ra đối với mỗi công trình đầu tư công ngày càng cao hơn. Tiến độ giải ngân phải đi đôi với chất lượng công trình, có giá trị sử dụng lâu dài, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Ninh Bình tiếp tục tạo đột phá về hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.