Đề xuất giảm dần tuổi bắt đầu hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi

Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 do Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến, nội dung về độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là một trong những nội dung nổi bật.

Theo báo cáo tổng kết thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội, sau khi thực hiện giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 tuổi xuống 75 tuổi, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng chính sách này đã tăng thêm khoảng 500.000 người, góp phần nâng tỷ lệ người hưởng lên gần 42% vào năm 2025.

Tuy nhiên, con số này vẫn còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu mà Nghị quyết số 28-NQ/TW đã đặt ra là đến năm 2030, phấn đấu có khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.

Với thực tế số đối tượng hưởng mới lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng (do cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết) chỉ tăng khoảng 100.000 người/năm, các cơ quan chức năng nhận định nếu không có sự điều chỉnh về chính sách thì sẽ rất khó hoàn thành được mục tiêu của Ban Chấp hành Trung ương.

Nhằm giải quyết vấn đề này, tại dự thảo Luật, cơ quan soạn thảo đã đề xuất 2 phương án sửa đổi khoản 3 Điều 21 về độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Phương án 1 là giữ nguyên như quy định hiện hành. Độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội vẫn là từ đủ 75 tuổi trở lên đối với trường hợp thông thường và từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo. Phương án này được cân nhắc lựa chọn trong trường hợp chưa thể bố trí ngay nguồn lực từ ngân sách Nhà nước để thực hiện chính sách giảm tuổi.

Phương án 2 là giao thẩm quyền linh hoạt cho Chính phủ. Theo đó, Chính phủ sẽ quyết định việc điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi sao cho phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ. Trong trường hợp muốn tiếp tục điều chỉnh giảm dần độ tuổi này xuống dưới 70 tuổi khi có đủ điều kiện cần thiết, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Phương án 2 được đánh giá là sẽ tạo sự linh hoạt, chủ động cho Chính phủ trong việc điều hành chính sách an sinh xã hội dựa trên khả năng cân đối của ngân sách Nhà nước qua từng thời kỳ.

Theo số liệu thống kê hiện nay, cả nước đang thực hiện chi trả trợ cấp hưu trí xã hội cho khoảng 2,5 triệu người với tổng ngân sách nhà nước chi gần 7.000 tỷ đồng. Việc thực hiện chính sách này đã từng bước đáp ứng được nhu cầu trợ giúp cho một bộ phận dân cư có hoàn cảnh khó khăn. Đặc biệt, đã có 5 tỉnh, thành phố chủ động nâng mức trợ cấp cao hơn mức quy định chung để hỗ trợ tốt hơn cho người cao tuổi trên địa bàn.

Dự kiến, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI (dự kiến tháng 10/2026)