Đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sócsức khoẻ nhân dân trong tình hình mới

“Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của y tế cơ sở theo hướng chú trọng phòng bệnh, nâng cao sức khỏe, sàng lọc phát hiện sớm bệnh tật; đẩy mạnh quản lý và điều trị các bệnh không lây nhiễm, bệnh mạn tính, chăm sóc dài hạn tại y tế cơ sở… Phấn đấu đến năm 2030, tỉ lệ tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) đạt trên 95% dân số; trên 95% người dân sử dụng dịch vụ chăm sóc ban đầu tại y tế cơ sở được BHYT chi trả; trên 95% dân số được quản lý sức khỏe”. Đây là một trong những nhiệm vụ, giải pháp của Chương trình hành động số 39-CTr/TU của Tỉnh ủy ngày 14-12-2023 về thực hiện Chỉ thị số 25-CT/TW, ngày 25-10-2023 của Ban Bí thư về tiếp tục củng cố, hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở trong tình hình mới.

Nam Định được đánh giá là một trong những địa phương dẫn đầu toàn quốc thực hiện tiêu chí y tế trong xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, kiểu mẫu. Đến nay, toàn tỉnh có 191/204 xã, thị trấn (chiếm 93,6%) đạt chuẩn NTM nâng cao và 25/188 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu (đạt 13,3%)… Mạng lưới y tế cơ sở được củng cố, hoàn thiện; công tác quản lý Nhà nước về y, dược được tăng cường; chất lượng công tác khám, chữa bệnh (KCB) có chuyển biến tích cực, cơ bản đáp ứng được nhu cầu KCB của người dân. Toàn tỉnh có 10 trung tâm y tế huyện, thành phố; trong đó 9 trung tâm y tế huyện, thành phố có 3 chức năng (dự phòng, KCB, dân số), 1 trung tâm y tế có 2 chức năng (dự phòng, dân số); 1 bệnh viện đa khoa huyện, 226 trạm y tế cấp xã. Có 10 đơn vị KCB tuyến tỉnh; tổng số cán bộ y tế công lập 3.617 người (tuyến tỉnh và tuyến huyện 2.519 người; tuyến xã 1.098 người); trong đó có 1.198 bác sĩ (tuyến tỉnh và tuyến huyện có 1.030 bác sĩ; tuyến xã có 168 bác sĩ). Đội ngũ cán bộ y tế được tăng cường, trung bình toàn tỉnh có 8,57 bác sĩ/1 vạn dân, có 31 giường bệnh/1 vạn dân. Tỉnh triển khai thực hiện hiệu quả Dự án hỗ trợ y tế các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng tại các đơn vị: Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện Phụ sản tỉnh, Bệnh viện Nhi tỉnh, Trung tâm Y tế các huyện (Xuân Trường, Giao Thủy, Ý Yên); Dự án giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực y tế phục vụ cải cách hệ thống y tế tỉnh Nam Định triển khai tại tất cả các trạm y tế xã, phường, thị trấn.

Năm 2023, để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, ngành Y tế chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ y tế cơ sở; tham mưu UBND tỉnh ký kết hợp tác phát triển toàn diện ngành Y tế với Bệnh viện Bạch Mai giai đoạn 2023-2028. Sở Y tế phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai tổ chức khóa đào tạo “Cập nhật chẩn đoán, điều trị người bệnh hồi sức cấp cứu” cho 50 bác sĩ công tác tại các cơ sở y tế trực thuộc Sở; tổ chức 11 lớp đào tạo về hồi sức cấp cứu thông thường với tổng số hơn 1.300 học viên; cử 5 người đi đào tạo trình độ CKII, 21 người đi đào tạo trình độ CKI, 8 người đi đào tạo trình độ thạc sĩ, 12 người đi đào tạo trình độ đại học. Ngoài ra, Trung tâm y tế, Phòng y tế các huyện, thành phố cử 250-300 lượt cán bộ chuyên môn xuống các trạm y tế xã, phường, thị trấn chuyển giao kỹ thuật lâm sàng; giúp các trạm y tế thực hiện công tác KCB theo quy định. Chất lượng chuyên môn của đội ngũ y, bác sĩ tại cơ sở ngày càng được nâng lên; các trạm y tế thực hiện được tối thiểu 60% danh mục kỹ thuật của tuyến xã; 100% trạm y tế xã, thị trấn có nữ hộ sinh trình độ trung cấp trở lên, đảm nhận công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản. Mạng lưới y học cổ truyền tại trạm y tế được củng cố; KCB bằng phương pháp Đông y không sử dụng thuốc đạt trên 20% tổng số ca. Đến nay, có 98,7% số xã, phường, thị trấn trong tỉnh đạt tiêu chí quốc gia về y tế.

Trong công tác chuyển đổi số, các cơ sở KCB thực hiện nâng cấp phần mềm, chủ động trang bị thiết bị đọc mã QR Code nhằm tra cứu nhanh thông tin bệnh nhân, giảm tối đa thời gian tiếp đón, làm thủ tục nhập/xuất viện. Hiện, toàn tỉnh có 288/288 (đạt 100%) cơ sở KCB BHYT tiếp đón bệnh nhân sử dụng thẻ CCCD gắn chíp; có 647.113 người đã dùng CCCD đăng ký KCB được hệ thống Thông tin giám định ghi nhận thành công. Thực hiện liên thông cung cấp Giấy khám sức khỏe lái xe, Giấy chứng sinh, Giấy báo tử điện tử, các cơ sở KCB đã cấp 30.771 Giấy khám sức khỏe lái xe điện tử; 9.227 Giấy chứng sinh điện tử. 

Ngành Y tế đã tổ chức các đợt thanh tra các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu thuốc, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, dược liệu, trang thiết bị y tế năm 2023; kiểm tra các cơ sở điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện thay thế bằng Methadone; kiểm tra đột xuất các cơ sở cung cấp, quảng cáo dịch vụ thẩm mỹ và cơ sở cung cấp quảng cáo dịch vụ khám bệnh răng hàm mặt. Qua đó, phát hiện và xử lý 20 trường hợp vi phạm các quy định về hành nghề y dược tư nhân, quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, tổng số tiền phạt vi phạm là 484 triệu đồng.

Bên cạnh kết quả đạt được, chất lượng công tác KCB giữa các bệnh viện, trung tâm y tế tuyến huyện trên địa bàn tỉnh không đồng đều, năng lực chuyên môn và quản lý tại tuyến cơ sở vẫn còn hạn chế. Nhất là công tác KCB BHYT, việc giám định thanh quyết toán còn chậm. Chi phí KCB BHYT thanh toán cho đơn vị còn thấp so với chi phí KCB đề nghị thanh toán. Định mức vật tư, hóa chất, nhân lực trong cơ cấu giá dịch vụ bảo hiểm xã hội làm căn cứ để tính tổng số dịch vụ kỹ thuật chưa hợp lý. Thực tế tại tỉnh Nam Định, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương không cung cấp đủ các vắc-xin “5 trong 1”, Viêm gan B, Sởi, Sởi - Rubella, DPT  cho tỉnh từ tháng 3-2023 đến nay ảnh hưởng đến việc triển khai tiêm chủng thường xuyên, nhiều trẻ trong độ tuổi chưa được tiêm chủng, do đó không đạt chỉ tiêu đề ra. Việc thiếu vật tư y tế, hóa chất do vướng mắc cơ chế chính sách quy định trong mua sắm đấu thầu gây khó khăn trong công tác KCB; vẫn còn tình trạng thiếu một số mặt hàng thuốc chuyên khoa (một số thuốc biệt dược gốc, thuốc chuyên khoa sản, gây mê hồi sức, dự phòng và cắt cơn hen…). Một số địa phương chưa nhận thức đầy đủ được tầm quan trọng và sự cần thiết của hệ thống y tế cơ sở trong đảm bảo an sinh xã hội đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc triển khai các nhiệm vụ ở y tế cơ sở. Một số trạm y tế cần được đầu tư kinh phí cải tạo nâng cấp cơ sở hạ tầng, bổ sung trang thiết bị; nguồn nhân lực chưa đảm bảo, do đó chất lượng KCB ban đầu chưa đáp ứng nhu cầu của người dân.

Ngày 14-12-2023, Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động số 39-CTr/TU thực hiện Chỉ thị số 25-CT/TW của Ban Bí thư “về tiếp tục củng cố, hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở trong tình hình mới” nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về vai trò, tầm quan trọng của việc củng cố, hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở trong tình hình mới. Nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, tổ chức trong xây dựng, triển khai thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật về y tế cơ sở. Tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở gắn với đổi mới phương thức phân bổ ngân sách theo hướng Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, tăng chi cho y tế cơ sở dựa trên kết quả hoạt động và điều kiện thực tiễn. Đồng thời, vận động tổ chức, cá nhân hỗ trợ kỹ thuật, tài chính để đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị cho y tế cơ sở; tăng cường nguồn lực cho y tế dự phòng, sàng lọc và phát hiện bệnh sớm.

Đồng chí Trần Trung Kiên, Giám đốc Sở Y tế cho biết: Năm 2024, ngành Y tế tỉnh quyết tâm thực hiện hiệu quả Chương trình hành động số 39-CTr/TU; tiếp tục củng cố và hoàn thiện tổ chức mạng lưới y tế các tuyến; đầu tư nâng cao năng lực hệ thống y tế, ưu tiên phát triển mạng lưới y tế cơ sở. Tiếp tục phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ KCB; giảm quá tải bệnh viện; nâng cao tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh. Phát triển nguồn nhân lực y tế cả về số lượng và chất lượng, phấn đấu đạt: 9 bác sĩ/1 vạn dân; trạm y tế xã có bác sĩ làm việc đạt từ 82% trở lên; trẻ em dưới 1 tuổi tiêm chủng đầy đủ đạt từ 90% trở lên; giảm tỷ suất sinh so với năm 2022 từ 0,1-0,15%0; xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế (chuẩn mới) đạt 99% trở lên; dân số tham gia BHYT đạt trên 93,55%. Tạo nền tảng vững chắc phát triển hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, chất lượng và bền vững, đáp ứng các yêu cầu bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân trong tình hình mới./.

Bài và ảnh: Việt Thắng